İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/1179 K.2025/165

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, alacaklarının tahsili için davalılar aleyhine Konya ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini ve davalıların borcun esasına ve yetki itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğundan;

davalılar-borçluların haksız ve kanuna aykırı itirazlarının iptali ile takibin devamına, davalılar-borçluların, borca itirazlarını hukuktan yoksun mesnetsiz iddialarla haksız olarak yaptığından, davalılar-borçlular aleyhine takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen %9 faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ...

İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde, davalı aleyhine açılan usul ve yasaya aykırı haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yetkili mahkemenin davalı şirketin ikametgahının bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacı yanın dava dilekçesinde iddia edildiği şekilde diğer davalı ile davalı şirketin ortaklaşa ve müteselsil sorumluluk içeren bir taahhüdü birlikte yükümlülük altına girdiği bir sözleşmesel ilişkinin mevcut olmadığını, davacı yanın diğer davalıya teslim ettiğini iddia ettiği bir mal veya hizmetten davalının sorumlu olmasının söz konusu olmadığını, diğer davalı ...

San. Tic.

Ltd. ile davalı arasında 21.10.2015 tarihinde 300 kva indüksiyon makinası imalat sözleşmesinin imzalandığını, söz konusu makinanın davacı firma tarafından imal edildiğini ve diğer davalı ...'ya davacı ... tarafından 05/03/2016 tarihinde teslim edildiğini, davacı yanca davalıya teslim edilen bir mal ya da hizmetin de söz konusu olmadığını, davacıya davalının yaptığı avans ödemesinin bir mal ya da hizmet teslim edildiği anlamına gelmediğini, esasen davalının söz konusu avans ödemesi kadar davacıdan ayrıca alacaklı olduğunu,

ayrıca diğer davalı ...'nın davalı ile yapmış olduğu sözleşmeye de aykırı davrandığını ve davalıdan almış olduğu makina'ya ait bedeli müvekkiline ödemediğini, bununla ilgili İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, diğer davalı ...'nın ödeme yapılmamasına ilişkin gerekçe olarak ayıplı mal ve hizmetten bahsetmekte ise de yapılan herhangi bir ayıplı mal ve hizmet bildiriminin bulunmadığını, davalı ...'nın kötü niyetli davranarak hem ticaret ahlakına, kanunlara aykırı davranarak davacıyı ve davalıyı zor durumda bırakmasından kaynaklı bir durumun da söz konusu olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic. Ltd. Şti.

Vekili, yetkili mahkemenin borçlu olduğu iddia edilen davalı şirketin faaliyet gösterdiği Balıkesir'deki Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacı tarafa davalının bir borcunun bulunmadığını, davacının davalıdan bir alacağının bulunmadığını, dava dilekçesinde bahsedilen konu ile ilgili olarak davacı firmanın davalı şirkete bir iş yapmadığından davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Birleşen Balıkesir 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/626 esas sayılı dosyasında davacı vekili, davacı vekili, 2015 yılı içerisinde borçlu-davalı ... isimli şirket dava dışı ... Ltd.Şti. adlı aracı şirkete gelerek, ... Kalkınma Ajansından proje desteği almak suretiyle şirketlerinde kullanılmak üzere düz bilyeleri metal bilyelere çevirecek bir sistem imal edilmesini istediğini, bunun üzerine ...

Ltd.Şti'nin taraflarına gelerek kendilerinin bir makine sistemi üreteceğini bu sistemin taşıyıcısı olan "Tünel tipi indüksiyon mil yükleme hattının" taraflarınca imal edilerek teslimini talep ettiklerini, bu konuya ilişkin gerek ... adlı şirket gerek ... adlı şirketle aralarında istikşafı görüşmeler yapıldığını, ... ltd.şti. tarafından tünel tipi indüksiyon mil yükleme hattının davacı şirket tarafından yapılacağının ...'a bildirildiğini, ... şirketi ile e-posta üzerinden yapılan mutabıklaşmadan sonra davalı ... yetkilileri ile ... şirketi yetkililerinin firmalarına yüz yüze görüşmeye geldiklerini,

görüşmede ... şirketinin projenin ara yüklenicisi olduğunu ve ... şirketine üretecekleri sistemin, kendilerinin üretmediği parçalarını başka şirketlerle anlaşarak tamamlamakla mesul olduklarını, bu görüşmeden sonra davacı şirketin sözleşmenin içeriğine ilişkin görüşmeleri dava dışı ... ve davalı ... yetkilileri ile yürütmüş ve tarafların istekleri doğrultusunda toplam 89.000.00 TL bedelle özellikleri belirtilen Tünel Tipi İndüksiyon Yükleme hattının yaptırılması için mutabık kalındığını, 24.11.2015 tarihinde asıl iş sahibi ve davalı ...

Limited Şirketi ile KDV dahil 105.020.00 TL bedel üzerinden sözleşme imzalandığını, sözleşmenin imza edilmesinin ardından yapılan anlaşmaya uygun olarak borçlu-davalı şirket tarafından ve ...

Limited Şirketi üzerinden 20.000,00 TL bedelin firmalarına ödendiğini, buna ilişkin e-posta yazışmaları ve açıklamalı banka dekontunun dilekçeleri ekinde sunulduğunu, söz konusu banka dekontunda "6 mt yükleme ön avans" açıklamasıyla imzalanan sözleşme için fideme yapıldığı açıkça görülmektedir.

Avans dışında kalan bedelin tamamının ise makinenin testimi ile beraber ödeneceği şifahen kararlaştırılmış olduğunu, avansın ödenmesinin ardından sözleşmeye konu tünel tipi indüksiyon mil yükleme hatlının müvekkili şirket tarafından sözleşmede belirtildiği şekilde üretilmiş, 05.03.2016 tarihinde konsinye olarak yani ... firması adına fakat ... tesislerine gönderilmiş ve irsaliyesinin kesilmiş olduğunu, sözleşmeye konu makinenin ...

Limited Şirketinin Balıkesir'de bulunan tesislerine tesliminin ardından davacı şirketin teknik elemanlarının Balıkesir'e giderek yerinde makinenin kurulumunu yapmış, eksiksiz, hatasız çalışır bir vaziyette makineye ...

Limited Şirketi'ne teslim ettiğini, davacının anlaşmada herhangi bir madde olmamasına rağmen iyiniyet göstererek teknik sıkıntılardan kaynaklanacak her türlü uyarlamayı yaparak üstüne düşenden daha fazlasını yaptığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan ve meslek etiği çerçevesinde üzerine düşen sorumlulukları fazlasıyla yerine getirmesine rağmen, borçlu-davalı firma tarafından sözleşme bedelinin kalan kısımının taraflarına ödenmemiş, borçlu firmanın, müvekkili şirketten ödeme için mehil talep etmiş, müvekkilinin ise iyi niyetli olarak tekraren süre ve ödeme kolaylığında bulunmuş olduğunu, bu davranışların ...

Limited Şirketi açısından, makineyi teslim alıp üstünden kazanç sağladığı halde ödememesi nedeniyle ilgili firmanın dürüst ve iyi niyetli bir tacir olmadığı intibasını uyandırmakta olduğunu, izah ettikleri, nedenlerden dolayı borçlu - davalı ... ve dava dışı ... ile müvekkili ... arasında yasal mevzuat çerçevesinde sözleşme kurulmuş, kurulan sözleşmeye rağmen davalı firmanın müvekkiline karşı sorumluluklarını yerine getirmemiş, belirttikleri şekilde müvekkilinin bu süreçte her türlü ödeme kolaylığını ve süre esnekliğini sağlamış, buna rağmen davalı firmanın borcunu ödememiş,

borcun müvekkiline ödenmemesinden dolayı Balıkesir ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla taraflar arasındaki anlaşmaya binaen genel haciz yoluyla takip yapılmış, davalının 19/06/2018 tarihinde alenen borcu olduğunu bilmesine rağmen kötü niyetli şekilde ve takibi sürüncemede bırakmak amacıyla borca itiraz ederek takibi durdurmuş olduğunu beyanla borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafından alacaklı olduğu iddiası ile Konya 3. Asliye Hukuk Ticaret Mahkemesine 2017/501 Esas sayılı dosyasında aleyhlerine itirazın iptali ve takibin devamı için ikame edilmiş davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmiş, aynı davada aynı alacak için aynı konuda işi kendilerine yaptırdığını iddia ettikleri ... şirketine de dava açtıklarını, kendileri yönünden dava şartı yokluğu ile reddine karar verilen davanın diğer davalı ... için yetkisizlik kararı ile İstanbul'a gittiğini, akıbetinin taraflarınca bilinmemekte olduğunu, davacının buna rağmen işbu davaya dayanak yaptığı,

Balıkesir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasında yeniden takip açtığını, taraflarından borçlu olmadıklarından dolayı itiraz yapılmış ve takibin durmuş olduğunu, bunun üzerine davacı tarafından iş bu davanın açıldığını, kesinleşmiş bir mahkeme kararına rağmen, ikinci bir dava açılamayacağından davanın usulden reddini, ayrıca aynı alacak için bir başka davalıya açılmış bulunan ve devam eden bir dava olması sebebiyle davanın usulden reddini, müvekkilinin davacı tarafa bir borcu olmadığından,

müvekkilinin davacıya yaptırdığı bir iş, aldığı bir mal, aralarında bir konu ile ilgili bir sözleşme ve taahhüdü bulunmadığından davanın esastan reddini, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerine yükletilmesini ve davacı aleyhine % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davaya konu indüksiyon ocağı otomatik mil yükleme hattını imal ederek 05/03/2016 tarihli sevk irsaliyesi ile davalılardan ...'nin Organize Sanayi Bölgesi ... Cadde No:...

Balıkesir adresindeki işyerine fiilen sevk edildiği, 12/04/2016 tarihinde montajına başlandığı ve deneme çalışmaları yapılıp 13/05/2016 tarihinde tam ve çalışır durumda ilgili firmaya teslim edildiği, sevk irsaliyesinin davalı ... şirketi adına konsinye olarak tanzim edildiği, davalı ... şirketi tarafından yapılan 20.000,00-TL tutarındaki ön ödeme mahsup edildikten sonra davacının 69.000,00-TL alacağının bulunduğu,

bu alacaktan her iki davalının müteselsilen sorumlu oldukları, yukarıda özetlenen hukuki süreçte her iki davalıya yönelik açılan davanın önce ayrılarak daha sonra dosyamızda birleşmesi ile iki ayrı dava varmış gibi görünse de gerçekte tek bir alacaktan her iki davalının müteselsilen sorumluluğuyla sonuçlanan bir yargılama olduğu anlaşıldığından,

hem asıl davanın hem de birleşen davanın kısmen kabulüyle, açılan icra takiplerinin tahsilde tekerrür olmamak üzere 69.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına. icra takiplerinden önce temerrüt oluşmadığı düşünülerek davacının işlemiş faiz talebi reddine, davalıların sorumluluklarının müteselsil olduğu kabul edildiğinden, icra takipleri ayrı açılmış olsa da aynı sebebe dayalı olarak açıldığı yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen davalar yönünden (davalıların müteselsil sorumlu olacağı şekilde) tek bir vekalet ücreti değerlendirmesi yapılmasına karar vermiştir.

Birleşen davanın davalısı vekili istinaf dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede görüldüğünü, dava konusu (bizim açımızdan) icra dosyası Balıkesir icra Müdürlüğünün dosyası olduğunu, bu dosya itirazının iptali davası Balıkesir Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davanın Balıkesir Mahkemelerinden İstanbul Mahkemelerine gönderilmesini ve İstanbul Mahkemelerinin davca bakması ve karar vermesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın bu yönü ile bozulmasını ve ortadan kaldırılmasını, bir alacak için iki ayrı davanın açıldığını,

her ne kadar mükerrer tahsil olmamak üzere davalı şirketten de tahsiline karar verilen alacak davalının borcu olmadığını, ayrıca 01/10/2020 tarihli dilekçede de, eksik kalan delilerin toplanması talebinde bulunulmasına rağmen, bunun yapılmadığını, eksik delil ile dosyanın karara çıktığını, davalının Güney Marmara Kalkınma Ajansı aracılığı ile diğer davalı ... ltd Ştine ödediği 90.000.TL eksik dedil toplandığı için tesbit edilmediğini ve eksik ve yanlış bilirkişi raporu ile yetinilip dosyanın karara çıkartılmasını, yanlış hüküm kurulmasına sebep olunduğunu, bu yönü ile de karar usul ve yasaya aykırı olduğunu,

belirterek mahkeme kararının bozulmasını ve ortadan kaldırılmasını karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı ... Şirketi alt yüklenici, davalı ... şirketi yüklenici ve davalı ... şirketi ile iş sahibidir.

Asıl davada davacı vekili, davalı ... şirketi iş sahibi olarak yürütmekte olduğu projesinde davalı ... şirketi yüklenici olduğu, davacı şirketten Tünel Tipi İndiksiyon Yüklema Hattı imalatı yapılması için 89.000,00 TL bedelle yapılması konusunda anlaştıklarını, iş bedelinin 20.000,00 TL kısmının peşinat olarak verildiğini, işi teslim ettiklerini ancak bakiye iş bedeli verilmemesi sebebiyle icra takibi başlattıklarını, takibe itiraz üzerine durması sebebiyle itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ... şirketi vekili, davacı tarafından Konya ...İcra müdürlüğü ... esas sayılı dava dosyası ile icra takibinde bulunulduğunu, yetki ve esasa itiraz ettiklerini, yetkisizlik sebebiyle Balıkesir Asliye Ticaret mahkemelerine dosyanın gönderilmesini, davacıya borçlarının olmadığın, davacı tarafın teklifi kabul edilmediğini, diğer davalı ... şirketi ile çalışma başlattıklarını, işin ... şirketi tarafından yapıldığını ancak eksik ve ayıpların bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ... şirketi vekili, yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, diğer davalı ile birlikte davacıya yönelik bir taahhütlerinin bulunmadığını, diğer davalı ... şirketi ile 21.10.2015 tarihinde 300 kva indüksiyon makine imalat sözleşmesi imzalandığını, kendilerinin imal edecekleri makine dışında başka bir makine gerektiği, bu makine imalatı için davacı ile davalı ... şirketi anlaştıklarını, davacı tarafından imal edilen makine 05.03.2016 tarihinde diğer davalı ... şirketine teslim edildiğini, kendilerine bir teslim olmadığını, sevk irsaliyesi Konsinye olarak düzenlendiğini,

( bir satıcının başka bir satıcı dağıtıcı veya komisyoncuyla malların ederini satıldıktan sonra almak üzere yaptığı satış şekli) , konsinye satış ilişkisinden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen Balıkesir 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 2018/626 Esas ve 2019/377 karar numarası ile dava dosyası ile birleşme kararı verilmiş, karar istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2019/2429 Esas ve 2020/89 karar sayılı ilamı ile istinaf talebin reddine karar verilmiştir.

Birleşen dosya davacısı ... şirket vekili, davalı şirket ile dava dışı ... şirket yetkililerinin kendilerine gelerek şirketlerinde kullanılmak üzere düz bilyeleri metal bilyelere çevirecek bir sistem imal edilmesi talep ettiklerini, ... şirketi tarafından bir makine sistemi üretileceği bu sistemin taşıyıcısı olan Tünel tipi indüksiyon mil yükleme hattının imal edilmesi talep edildiği,

talep edilen ürünün imal edileceği davalı şirkete bildirildiğini, iş bedelinden davalı şirket ve ... şirketi sorumlu olacağı ve ödemeler davalı şirket tarafından izomsal şirketi üzerinden yapılacağı kararlaştırıldığını, toplam 89.000,00 TL bedelle tünel tipi indüksiyon yükleme hattı yapımı konusunda anlaştıklarını, KDV dahil 105.020,00 TL üzerinden davalı şirket ile sözleşme imzaladıklarını, 20.000,00 TL bedel ödendiğini bakiye bedel ödenmediğini, Balıkesir ...İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibi başlattıklarını takibe itiraz üzerine durması sebebiyle itirazın iptali ile takibin devamını,

%20 icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, davacı tarfından imal edilen makine 05.03.2016 tarihli sevk irsaliyesi ile davalı ... şirketine sevk edildiği, 13.05.2016 tarihinde tam ve çalışır durumda teslim tamamlandığını, sevk irsaliyesinin ... şirketi adına konsinye olarak düzenlenerek teslim edildiği ve davacının 69.000,00 TL alacaklı olduğu, kabul edilerek, asıl davanın 69.000,00 TL asıl alacak üzerinden kabulü ile Konya ...İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasındaki itirazın kısmen iptaline, %20 icra inkar tazminatının daıvalılardan tahsiline, Birleşen davanın tahsilde tekerrür olmamak üzere kısmen kabulüne 69.000,00 T yönünden Balıkesir ...İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının tahsiline karar vermiştir.

Davacı tarafından asıl davada davalı ... şirketine düzenlenen 05.03.2016 tarihli sevk irsaliyesinde; sevk adresinin davalı ... şirketi olduğu, irsaliyenin konsinye olarak düzenlenmiştir. Bilindiği gibi Konsinye fatura , bir satıcının ürünlerini sattığı başka bir satıcıya, bir dağıtıcıya ya da bir komisyoncuya, ürünlerin tamamen satıldıktan sonra ödemenin yapıldığı bir satış yöntemini ifade eder. Konsinye işlemi aynı zamanda satış sonrası ödeme olarak da adlandırılabilir.

Davalı ... şirketi tarafından peşinat iş bedeli 20.000,00 TL davacı şirkete banka havalesi ile gönderilmiş olduğu görülmüştür. Somut olayda, davalı ... şirketi ile davalı ... şirketi arasında 21.10.2015 tarihinde 300 Kwa indüksiyon makine imalat sözleşmesi imzalandığı, söz konusu makine çalıştırılması için tünel tipi indiksiyon yükleme hattı imalatı gerektiği, davalılar birlikte davacıya sipariş verdikleri ve davalı ... şirketi tarafından siparişi onaylamıştır.

Peşinat bedeli olan 20.000,00 TL davalı ... şirketi tarafından davacıya ödenmiş olduğu ancak bakiye iş bedeli ödenmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece denetime elverişli bilirkişi raporu gereğince; bilirkişi raporu dosya kapsamı ve tarafların sunmuş olduğu delil ve belgeler itibariyle davacının 69.000,00 TL alacağı bulunduğu anlaşılmıştır.

Asıl dava konusu olan Konya .. icra müdürlüğü ... esas sayılı icra takibi ile, davacı tarafından asıl alacak 69.000,00 TL ve işlemiş faiz 7.928,38 TL olmak üzere toplam 76.928,38 TL üzerinden başlatılan takip, takip borçlusu olan davalıların takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve itirazın iptali davası açılmıştır.

Birleşen Balıkesir 2018/626 Esas 2019/377 karar sayılı dava dosyasında, davacısı ... şirketi, davalısı ... şirketi olduğu, davanın itirazın iptali davası olduğu, dava konusu icra takibinin Balıkesir ...İcra müdürlüğünün ... esas numaralı icra takibi ile 69.000,00 TL ve işlemiş faiz 7.928,38 TL olmak üzere toplam 76.928,38 TL üzerinden başlatılan takibe takip borçlusu tarafından itiraz edilmesi sebebiyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptali talep edilmiştir.

Mahkemece, dava dosyası ile asıl davanın görüldüğü dava dosyasının birleştirilmesine karar verildiği, mahkeme kararı istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2019/2429 Esas ve 2020/89 karar sayılı ilamı ile istinaf taleplerin reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı itibariyle, davalı ... şirketi ile davalı ... şirketi tarafından verilen sipariş üzerine davacı tarafından üretilen ürün davalı ... şirketine teslim edildiği, iş bedelinin 20.000,00 TL kısmının ödendiği ancak bakiye iş bedeli olan 69.000,00 TL kısmın ödenmediği anlaşılmıştır. Mahkemece, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru olmuştur.

Bununla birlikte aynı alacak kapsamında davalı ... şirketine yönelik öncelikle Konya ... icra müdürlüğü ... esas sayılı icra takibi başlatılmış, akabinde Balıkesir ...İcra müdürlüğünün ... esas numaralı icra takibi ile mükerrer icra takibi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mükerrer takip bulunmaması dava şartı olup, davacı tarafından mükerrer icra takibi yapılması ve itiraz ile takibin durması sebebiyle itirazın iptali davası açılmış olması sebebiyle, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm verilmiş olması hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, birleşen davada ise davalı vekilinin istinaf başvurusunun usulden kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.