İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/1233 K.2024/1150

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının reddine dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı vekili , müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 16/10/2018 tarihli yapım ve satın alma sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme kapsamında çıkan ihtilafların çözümü için 08/10/2019 tarihli sulh ve ibraname protokolünün imzalandığını, davalı tarafça protokolden kaynaklanan edimlerin yerine getirilmediğini, bu nedenle davalı aleyhine İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, protokolün 2.maddesinde alacak borç miktarının ve ödeme koşullarının düzenlendiğini, eksik işlemin müvekkilince giderildiğini ve ... tarafından 66.50,00TL'lik ödeme yapıldığını, 78.500,00TL'nin ödenmediğini, müvekkilince protokolün 3.maddesi gereğince icra ve dava dosyalarından feragat edildiğini, bakiye 78.500,00TL'nin 49.000,00TL'sini dava dışı ... tarafından takipten önce ödendiğini, 10.000,00TL'sininde bu kişiden tahsil edildiğini,

bakiye 19.500,00TL için takip başlattıklarını belirterek itirazın iptali ile takibin 08/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 19.500,00TL üzerinden devamına ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; mahkemenin yetkili olmadığını, müvekkilinin davacı tarafa borcunun bulunmadığını, davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğunu belirterek, davanın reddine ve davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece verilen kararda, taraflar arasındaki sulh ve ibraname protokolünün incelenmesi sonucunda, protokolün 2.maddesinde.

"05/10/2019 tarihi itibariyle ...'nın ...'a 145.000,00 TL borcu bulunduğu, bu borcun 66.500,00 TL'si ... tarafından ...'ya 07/10/2019 tarihinde ödendiği, kalan 78.500,00 TL, 08/10/2019 tarihinde ... tarafından ...'ya ödenecek ve aynı anda ... firmasının cirosunun bulunduğu ...'un hamili olduğu 78.500,00 TL çek ...'ya ... tarafından iade edileceği, ilgili çek ... tarafından 07/10/2019 tarihinde bankaya ibraz edilmiş ve keşideci imzası ile banka nezdindeki imza uyuşmadığı için işlem yapılamadığı,

...'ya ödenecek 78.500,00 TL, bahsedilen çek ... tarafından iade edilince aynı gün ...'a ödeneceği, kalan 66.500,00 TL ise taraflar arasında 05/10/2019 tarihinde uzlaşılan park eksiklikleri ... tarafından tamamlanıp 15 adet smartbelay cihazı ile 21 adet EN standartlarında, muadil emniyet kemeri ...'na teslim edilecektir." düzenlemesine yer verildiğinin anlaşıldığı,

15/12/2020 tarihli celsede davacı vekili tarafından çekin ödeme yapılmadığı için teslim edilmediği ve çekin ellerinde olduğunu beyan ettiği, tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda, davacı tarafça yerine getirilen ve protokolde kararlaştırılan 66.500,00TL'nin ... tarafından ödendiği, ... tarafından 78.500,00TL'lik çeke istinaden 49.000,00TL'lik ve 09/01/2020 tarihinde 10.000,00TL ve 14/07/2020 tarihinde 10.000,0TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı, Taraflar arasındaki protokolün 2.maddesinde edimlerin ifa zamanı kararlaştırıldığı, 78.500,00TL'nin davacıya ödenmesi için davacı tarafından çekin iadesi şart koşulduğu,

buna göre davacı tarafça karşılıklı yükümlülüklerin kararlaştırıldığı sulh ve ibraname protokolündeki edimi olan çeki iade edimini yerine getirmeden davalı taraftan edimini yerine getirmesini talep edemeyeceği gerekçesiyle davacının, davasının reddine ve davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinafında.

08.10.2019 tarihli sulh ve ibra protokolü gereği davalının ödeme yapmadığını, davalıya ihtar gönderildiğini, yerel mahkemenin davacı yanın çekin iadesini yapmadan davalıdan ödeme talep edemeyeceğini gerekçesiyle davayı reddettiğini, yerel mahkemenin protokolün 2. maddesini hatalı yorumladığını, 2. Maddedeki düzenlemenin, 05.10.2019 tarihi itibariyle ...'nın, ... 145.000,00 TL.

Borcu bulunduğu, bu borcun 66.500,00 TL.'si ... tarafından ,...'ya 07.10.2019 tarihinde ödendiğini, kalan 78.500,00 TL.'nin 08.10.2019 tarihinde ...

(Davalı şirketin eski ünvanı) tarafından ...'ya ödenecek ve aynı anda ... firmasının cirosunun bulunduğu ...'un hamili olduğu, 78.500,00 TL. bedelli çek ...'ya ... tarafından iade edileceğinin düzenlendiği, söz konusu çek ... tarafından 07.10.2019 tarihinde bankaya ibraz edilmiş keşidece imzası ile banka nezdindeki imza uyuşmadığı için işlem yapılmadığını, ...'nın 3. Kişi olduğunu, protokolde belirtilen park eksiklikleri tamamlandığında, protokolde belirtilen 66.500,00 TL. ... tarafından müvekkiline 17.10.2019 tarihinde ödendiğini,

anlaşma yapılırken ihtilaf konusu 78.500,00 TL.'nin protokolün imzalandığı gün olan 8.10.2019 tarihinde davalı tarafından ...'ya ödeneceği, aynı anda müvekkilinin çeki ...'ya verileceğini, davalı yan parayı ...'ya ödediğinde müvekkilinin çeki ...'ya teslim edeceğini, çek iade edildiğinde para paranın müvekkiline ödeneceğini, müvekkilinin çeki ...'ya iade ettiğini, davalı parayı ödemeyince çeki geri aldığını, ...'nın hakem olduğunu, protokole göre 08.10.2019 tarihinin ifa zamanı olduğunu, alacağın muaccel olduğunu, muaccel alacağını ödemeyen, ihtara cevap vermeyen, defterlerini sunmayan,

kötü niyetli davalıya karşı davanın kabulünün gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasında Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi vardır. Davacı yüklenici, davalı iş sahidir. Parkın onarım işleri ile ilgili taraflar arasındaki 16.10.2018 tarihli sözleşmeden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklar sebebiyle, 08.10.2019 tarihli Sulh ve İbra Protokolü imzalanmıştır.

Davacı vekili bu protokolün 2. Maddesi gereğince davalı tarafından ödenmesi gereken 78.500,00 TL. nin ödenmediğini, icra takibi ile 29.500,00 TL.'sini talep ettiklerini, itirazın iptali davasında ise 19.500,00 TL.'sine yapılan itirazın iptalini talep etmişlerdir. Davalı vekili bir borçları olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi, taraflar arasındaki protokolün 2.maddesinde edimlerin ifa zamanı kararlaştırıldığı, 78.500,00TL'nin davacıya ödenmesi için davacı tarafından çekin iadesi şart koşulduğu, buna göre davacı tarafça karşılıklı yükümlülüklerin kararlaştırıldığı sulh ve ibraname protokolündeki edimi olan çeki iade edimini yerine getirmeden davalı taraftan edimini yerine getirmesini talep edemeyeceği gerekçesiyle davacının, davasının reddine ve davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Somut olayda taraflar arasında yapılan 8.10.2019 tarihli Sulh ve İbra Protokolünün 2. maddesinde kalan 78.500,00 TL.'si 08.10.2019 tarihinde ... (davalının eski ünvanı) tarafından ...'ya ödenecek ,... tarafından 78.500,00 TL. bedelli çek ...'ya iade edileceği, ...'ya ödenecek 78.500,00 TL., bahsedilen çek ... tarafından iade edilince aynı gün ...'a ödeneceği düzenlenmiştir.

15/12/2020 tarihli celsede davacı vekili tarafından çekin ödeme yapılmadığı için teslim edilmediği ve çekin ellerinde olduğunu belirttiği anlaşılmıştır.İki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan birinin ötekinden borcunu ödeyebilmesini isteyebilmesi için kural olarak kendi borcunu ödemiş ya da ödemeyi önermiş olması gerekir. Şu duruma göre tersine adet ya da sözleşme yoksa taraflar aynı zamanda ödemekle yükümlüdür.

Taraflar içlerinden birinin borçlandığı edimi önce yerine getireceğini sözleşmede kararlaştırabilirler. Eldeki davada, 78.500,00 TL. ödemenin, söz konusu çek davacı tarafından ...'ya iade edildikten sonra davacıya ödeneceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Dava konusu çekin davacı yanda olduğu sabittir. Bu haliyle davacının kendi edimini yerine getirmeden ya da önermeden, davalıdan ifa talep etmesi mümkün değildir.

Yerel mahkeme kararı dosya kapsamına, hukuka ve usule uygun olup, davacı vekilinin istinaf sebepleri yersizdir.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.