İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/1829 K.2025/394

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; kaba inşaat yapı işleri sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş alacağının tahsili için davacı yüklenici tarafından başlatılan icra takibine davalı iş sahibi tarafından yapılan itirazın kısmen iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili; taraflar arasında 16/08/2013 tarihinde ... ada ...

Parsel Konut Projesi Yapımına İlişkin Kaba Yapı İşleri İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, davacı yüklenicinin üzerine düşen yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ve hak edişleri olarak 1.029.346,18+KDV bedelinde imalat yaptığını ancak davalının davacı yanın alacaklarını ödemediğini, davalıya Kadıköy ...

Noterliğinin 10/12/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameyi gönderdiğini ve davalının cevap dahi vermediğini, İstanbul Anadolu 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014-123 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını ve ... sayılı dosyası ile 773.748,10-TL alacağın tahsili için icra takibi başlattıklarını, davalı/ borçlunun borcun tamamına , faiz ve ferilerine itirazı ile takibin durdurulduğunu, takip açıldıktan sonra davacı tarafından yapılan incelemelerde; çalışanlara yapılan ve kayıtlara girmeyen ödemelerin olduğunun tespit edildiği ve bunların toplamının 526.150,00-TL olduğunu, bu ödemeler düşüldükten sonra,

davalıdan 247.598,10-TL bakiye cari hesap alacağının kaldığını belirterek; bakiye borç yönünden itirazın iptaline ve takip konusu alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın hükmedilmesi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili;

dava dilekçesinde belirtilen hak edişlerin 1.029.346,18-TL +KDV değil 917.008,00-TLolduğunu,buna karşılık davalı şirketin 410.000,00-TL +260.000,00-TL+115.000,00-USD (256.150)=926.150-TL ödeme yaptığını, ayrıca davacı şirketin çalışma sırasında yaptığı gürültü nedeniyle davalı tarafın 6.000,00-TL ceza ödediğini, davacı şirket elemanlarınca inşaat çevresinde araçlara verilen zararlar nedeniyle 2.065,04-TL ödendiğini, ayrıca 18/08/2014 tarihinde hatalı imalatın kırılması işlemi nedeni ile ... ve...'ün hesaplarına 10.000,00-TL 'nin de davacı şirket adına ödendiğini, davacı şirketin işi süresinde teslim etmediğini ve bunun üzerine Kadıköy ...

Noterliğinin 16/07/2014 gün ve ... yevmiye nolu ihtarname'sini göndererek eksik işlerin tamamlanmasını istediklerini, sözleşmenin 10.1 maddesinde; teslimde gecikme halinde ödenecek cezaların belirtildiğini ve buna göre hesaplanan gecikme cezası tutarının 209.086,86-TL olduğunu, davacının fatura düzenlenmeden KDV talep etmesinin mümkün olmadığını, davacının yaptığı iş tutarı, kesilen faturalar, davacıya yapılan ödemeler ve gecikme cezası tutarı dikkate alındığında; davacının müvekkili şirketten alacaklı olmadığı aksine borçlu olduğunun anlaşılacağını belirterek;

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 17/11/2020 tarihli karar ile; davanın kısmen kabulü ile davalının ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 152.014,47-TL asıl alacak ve asıl alacağa taleple bağlı kalınarak takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile devamına, kabul edilen tutarın % 20 oranında 30.402,89-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile;

davacının zamanında teslim etmesi gereken işleri 200 iş gününden fazla bir süre ile geciktirdiğini, yapmış olduğu işlemlerde üçüncü kişilere vermiş olduğu zararlardan ötürü davalının üçüncü kişilere ödemeler yapmasına neden olduğunu, bu nedenle davacının davalıya ödemesi gereken cezai şart ile, üçüncü kişilere yapılan ödemelerin, davacının alacağından kesildiğini, 19/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda her ne kadar davacının alacaklı olduğu iddia edilmişse de;

yapılan itirazlar sonucu alınan 16/12/2019 tarihli ve 12/03/2020 tarihli bilirkişi raporlarında davalının, davacıdan alacaklı olduğu hususunun sübuta erdiğini, mahkemenin geçersiz rapora dayalı karar verdiğini, alınan 16/12/2019 tarihli ikinci raporda; yüklenicinin işi 217 gün geç teslim ettiği, taraflar arasındaki Sözleşmenin 10. maddesine göre hesaplanan cezanın 189.669,00 TL olduğu, Belediye tarafından kesilen 6.000-TL para cezasından yüklenicinin sorumlu olduğu; bu hesaplamalar ışığında davacı yüklenicinin müvekkile 43.663,53-TL borcunun bulunduğu,

mahkemece yüklenici şirket çalışanları tarafından inşaat çerçevesindeki araçlara toplam 2.065,04-TL tutarında zarar verildiğine kanaat getirilmesi halinde, taraflar arasındaki sözleşmenin m. 4.a.13 hükmü uyarınca, davalının alacağına bu tutarın da eklenmesinin gerekeceğinin belirtildiğini, 12/03/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda ise; inşaatın 217 gün geciktiği tespit edilerek,

davakının sözleşme bedelinin % 20si olan 189.669-TL gecikme cezası tahakkuk ettirebileceği, %20 gecikme bedelinin davacıya fatura olarak düzenlenmesi ile davalının, davacıdan 77.803,95-TL alacaklı duruma geçeceği, davacı şirket çalışanları tarafından inşaat çevresindeki araçlara toplam 2.065,04-TL tutarında zarar verildiğine kanaat getirilmesi halinde, davacının alacağına bu tutarında eklenmesiyle davalının, davacıdan alacağının 79.868,99-TL olacağının tespit edildiğini, aslen davalının davacıdan alacaklı olduğunu, sözleşmenin 3. maddesinin 3. satırında sözleşme süresinin "İşin süresi,

yer tesliminden itibaren haftada 6 gün çalışma esasına göre 160 iş günüdür. Pazar günleri gürültüsüz imalatlar yapılabilir." şeklinde düzenlendiğini, davacı şirketin 160 iş gününde bitirmesi gereken işi zamanında bitiremediğini, bu nedenle davalı şirketin, davacı şirkete Kadıköy ...

Noterliğinin 10/07/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderdiğini, bu ihtarname ile birlikte davacının işi zamanında teslim etmediğini, temerrüde düştüğünü, kalan işleri bitirmesi için kendilerine 15 gün süre verdiklerini bildirdikleri halde davacı şirketin verilen sürede de işi bitiremediğini, davalı şirketin, davacı şirketin işi zamanında bitirememesinden kaynaklı sözleşmenin 10. maddesi gereği cezai şart alacağının doğduğunu, mahkeme tarafından her ne kadar;

sözleşme ile belirlenen işin geç tamamlandığının kanıtlanamadığı gerekçe olarak gösterilmişse de, gönderilen ihtarnamenin tarihi belli olup yapılan işlerin geç tamamlandığının ortada olduğunu, davacı tarafında işlerin zamanında teslim edildiğine ilişkin herhangi bir delil sunamadığını,16/12/2019 tarihli ve 12/03/2020 tarihli bilirkişi raporlarında da davacının işi 217 gün geç teslim ettiğinin belirtildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde ilave iş yaptığına ilişkin beyanı bulunmamakla;

işbu ilave işlerin yapıldığının kabulü halinde dahi davacının işi geç teslim ettiğini, davacının dava ve replik dilekçelerinde ilave işlerden söz etmediğini, yalnızca işlerin zamanında yapıldığını dile getirdiğini, daha sonra dile getirilen ilave hizmetlerin, iddia ve savunmaların genişletilmesi yasağına aykırı olduğunu., kabul ve ikrar anlamına gelmemekle, eğer yapılmış olan bir ilave iş varsa da, bilirkişi raporlarında söz konusu işin bedelinin 57.307,26 TL olduğu ve bunun da sözleşme kapsamı değerlendirildiğinde yalnızca 10 günlük bir işe tekabül ettiğinin tespit edildiğini,

bu halde gecikme süresi 207 gün olmakta olup gecikme süresinin 207 gün olduğunun kabulünde de, davacı aleyhine %20 oranında cezai şart uygulanacağını, mahkemece, cezai şarta ilişkin hususun ayrı bir yargılamaya tabii olduğu, dava öncesi bu hususta bir talepte bulunulmadığı gibi hukuka ve usule aykırı gerekçeler öne sürüldüğünü, davalının davacı tarafa ayrı bir ihtarda bulunarak cezai şart ödenmesini talep etmek zorunluluğu bulunmadığı gibi, işbu ödemeyi hakediş bedelinden kesmek imkanının da olduğunu,cezai şart ile ilgili hakime verilen yetkinin, fahiş bulunan cezai şartın tenkis edilmesinden ibaret olduğunu,

davalının itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta, ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı olmadığını, bu konuda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 30.10.2002 tarih, 2002/15-803 Esas, 2002/860 Karar sayılı kararının emsal olduğunu, davacı şirketin çalışmaları sırasında yapmış olduğu gürültü sebebiyle davalı şirketin 6.000 TL para cezası ve inşaat civarındaki araçlara verilen zararlar dolayısıyla 2.065,04 TL ödeme yaptığını, sözleşmenin "Tarafların Yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin a bendi "Yüklenicinin Yükümlülükleri"nin 4.a.13. fıkrasında: "Yüklenici, ihmal,

tedbirsizlik veya dikkatsizlik nedeni ile üçüncü şahıslara vereceği her türlü zarardan sorumlu olacaktır." hükmü ile sözleşmenin "Tarafların Yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin A bendi ("yüklenicinin Yükümlülükleri")nin 4.a.17.

Fıkrasında: "Yüklenici, (İş Sahasının içinde ve dışında) çevrenin korunması ve kendi faaliyetlerinden doğabilecek kirlenme, gürültü ve benzeri nedenlerle kişilerin ve malların/ mülklerin zarar ve rahatsızlıkları azaltmak için tüm makul önlemleri alacaktır…" hükmünün düzenlendiğini, davacı şirketin sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülüklere aykırı davranarak zarar oluşmasına sebebiyet verdiğini, bu zararların davalı şirketçe karşılandığını, bu tutarların davacı şirketin alacağından mahsup edilmesi gerektiğini, belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yan yüklenici, davalı ise iş sahibidir.Taraflar arasında 16/08/2013 tarihli Kaba Yapı İşleri İnşaat Sözleşmesi akdedilmiştir.Davacı yüklenici olarak edimlerini eksiksiz yerine getirildiğini ancak cari hesaba göre bakiye alacağının kaldığını belirterek;

bu alacak nedeni ile başlattığı icra takibine davalı iş sahibi tarafından yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı iş sahibi ise davacının alacağının bulunmadığını geç teslim sebebi ile gecikme cezası ödemesi gerektiğini ayrıca davacı şirketin çalışma sırasında yaptığı gürültü nedeniyle 6.000,00-TL ceza ödediğini, davacı şirket elemanlarınca inşaat çevresinde araçlara verilen zararlar nedeniyle 2.065,04-TL ödendiğini, 18/08/2014 tarihinde hatalı imalatın kırılması işlemi nedeni ile dava dışı ... ve ...'ün hesaplarına 10.000,00-TL 'nin de davacı şirket adına ödendiğini belirterek davanın reddini istemiş, mahkemece;

işin süresinin, yer tesliminden sonra 6 gün çalışma esasına göre 160 iş günü olarak belirlendiği, bilirkişi tarafından; dosya muhtevasında yer teslimi ile ilgili bir belge mevcut bulunmadığından işe başlama tarihi olarak... kayıtlarında iş yeri açılışının yapıldığı 15/08/2013 tarihinin kabul edilerek; işin bitirilmesi gereken tarih pazar ve resmi tatil günleri çıkarılarak 25/02/2014 olarak tespit edildiği, sözleşmede işin toplam bedeli veya metrajı konularında herhangi bir bilginin bulunmadığı,

ancak gerek hakediş, gerekse tespit raporundan yüklenicinin kaba inşaat dışında sözleşmede yer almayan 57.307,26.-TL tutarında ek imalatlar yaptığı, ek imalatlar ile ilgili taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, ancak uygulamada söz konusu ek imalatlar için yükleniciye ek süre verilmesi gerekmekle birlikte buna ilişkin bir kayıt bulunmadığı, İstanbul Anadolu 9.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/126 D.İş dosyasından alınan 10/03/2015 tarihli tespit raporunda; yapılan kaba inşaat işinin toplam miktarı 16.361,13 m2 olarak hesaplandığı ve işin %100 oranında tamamlandığının tespit edildiği,

dosyaya sunulu hakediş hesap ve raporlarının taraflarca imzalanmamış ve onaylanmamış olduğu, bilirkişi tarafından, davacı yüklenicinin hakediş bedelinin 1.119.044,86 TL olarak hesaplandığı, mahkemece bu tespitin benimsendiği, davalı tarafından davacıya toplamda 936.150.- TL. ödeme yapıldığı ve 30.880.39 TL stopaj kesintisi uyguladığının görüldüğü, belirtilen ödeme ve kesintilerin düşülmesi ile davacının davalıdan bakiye 152.014,47-TL alacağı bulunduğunun tespit edildiğini, davalının davacıya Kadıköy ...

Noterliğinin 16/07/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile eksik işlerin tamamlanması için 15 gün süre verdiği, sözleşmede işin 160 iş günü içersinde bitirileceği kararlaştırılmış ise de tarafların anlaşması ile davacı yükleniciye ek imalatlar yaptırıldığı, bu ek imalatlar dolayısıyla davacı yükleniciye ek süre verilmesi gerekmekle birlikte buna ilişkin dosyaya yazılı bir kayıt sunulmadığı, her ne kadar bilirkişiler tarafından işin 25/02/2014 tarihinde bitirilmesi gerektiği saptanmış ise de bu sürenin ek imalatları kapsamadığı,

ayrıca davalı tarafından16/07/2014 tarihinde, davacı yükleniciye ihtarname gönderilmiş ise de işin verilen sürede tamamlanıp tamamlanmadığının belli olmadığı, bu hususta ispat yükü davacı tarafa düşmekte ise de bilirkişi tarafından davacının 9. hak edişinin 18/07/2014-30/09/2014 tarih aralığını kapsadığı ve buna göre işin 30/09/2014 tarihinde bitirildiğinin kabul edildiğini, davalı tarafça dava öncesinde davacıdan cezai şart/ gecikme cezası adı altında bir talepte bulunulmadığı ve dava açılması ya da icra takibi yapılması yoluna gidilmediği,

icra takibine itiraz dilekçesinde de bu hususta bir itiraz ileri sürülmediği sadece fatura konusu alacağın ödendiğinin iddia edildiği, Belediye tarafından kesilen 6.000-TL para cezasının ve inşaat çevresindeki araçlara verilen zararlara istinaden ödendiği belirtilen 2.065,04-TL tutarındaki ödemenin içeriğinin ne olduğu ve davacıya yansıtılıp yansıtılmayacağının ayrı bir yargılama konusu olup, yine bu tutarlara yönelikte davalının dava öncesinde davacıdan talepte bulunduğu yönünde bir kayıt bulunmadığı, takibe itiraz dilekçesinde de bu hususlarda bir itiraz ileri sürülmediği,

davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 152.014,47-TL alacaklı bulunduğu, takip konusu tutar takip öncesi itibariyle belirli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davalının ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 152.014,47-TL asıl alacak ve asıl alacağa taleple bağlı kalınarak takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile devamına,

kabul edilen tutarın % 20 oranında 30.402,89-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Somut olayda mahkemece yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de sözleşme gereği yapılan iş ve ek işlerin toplamda kaç gün içerisinde bitebileceğinin net olarak tespit edilmediği görülmüştür.

İtirazın iptali davasında davalı yanın takibe itiraz dilekçesindeki sebeplerle bağlı olması nedeni ile davalı yan tarafından talep edilen cezai şart/ gecikme cezası için dava açma ya da icra takibi yapılması yoluna gidilmediği, icra takibine itiraz dilekçesinde de ileri sürülmediği,

belediye tarafından kesilen 6.000-TL para cezasının ve inşaat çevresindeki araçlara verilen zararlara istinaden ödendiği belirtilen 2.065,04-TL tutarındaki ödemenin içeriğinin ne olduğu ve davacıya yansıtılıp yansıtılmayacağının ayrı bir yargılama konusu olduğu ve yine bu tutarlara yönelikte davalının dava öncesinde davacıdan talepte bulunduğu yönünde bir kayıt bulunmadığı, takibe itiraz dilekçesinde de bu hususlarda bir itiraz ileri sürülmediği gerekçesi ile bu talepler hakkında herhangi araştırma yapmaması da doğru olmamıştır.O halde mahkemece yapılması gereken;

mahkemece işin bitim tarihinin 30.09.2014 olarak kabulü isabetli olmakla birlikte; bilirkişiden ek rapor alarak; ek işler için kaç gün süre verilmesi gerektiğinin tespit edilmesi, davacı yanın gecikmesinin kaç gün olduğunu ve davalı yanın talep edebileceği gecikme tazminatını hesaplatılması,

ayrıca belediyenin bu iş kestiği belli olan cezanında davacı alacağından düşülmesi ve davalının alacaktan düşülmesini talep ettiği, davacının inşaat çevresindeki araçlara verilen zararlara istinaden ödendiği belirtilen 2.065,04-TL tutarındaki ödeme ve 18/08/2014 tarihinde hatalı imalatın kırılması işlemi nedeni ile dava dışı ... ve ...'ün hesaplarına 10.000,00-TL 'nin davaya konu sözleşme nedeni ile yapılıp yapılmadığını konusunda taraf delillerini toplayarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken,

yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi doğru olmadığı gibi alacağın likit olduğu yönündeki değerlendirme de isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.