İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/727 K.2024/1020

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

taraflar arasında 25/07/2017 tarih, 267.446,47 TL bedelli "..." işine dair sözleşme imzalandığını, davacının sözleşme konusu işi projesine uygun tamamlandığını, sözleşmenin "birim fiyatlı" olduğunu, sözleşmenin 27. Maddesi uyarınca, sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işler, iş eksikliği ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin hükümlerinin uygulandığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin iş artışına dair hükümlerinde; davalının , davacının alacağını ödememe gerekçesinin haksız ve dayanaksız olduğunun görüldüğünü, sözleşme ve eki olan teknik şartnamede;

davacının yapacağı çelik profil, demir saç imalatlarının miktarı ve bunların birim fiyat hesaplamasının bulunduğunu, davacının, davalı tarafın atadığı kontrol görevlilerinin talebi üzerine fazladan imalatlar yaptığını ve bu imalatlar davalının kontrol görevlileri tarafından tutanağa bağlandığını, 19/08/2017 tarihli tartı tutanağında "birim fiyat teklif cetvelinde;

çeşitli demir imalatı ve yerine konulması pozu 5551,312 kg olmasına rağmen davacının çelik profil, demir ve saç imalatlarının davalı tarafın yetkililerinin talep ve tespiti sonrası 7.040 kg olduğunun tespit edildiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan "..." ve "..."nin davalı yetkilileri ... (Yapı İşleri Şube Müdürü), ve ...

(Seyir Yardımcıları Dairesi Başkan Vekili) tarafından imzalandığını ve 2. keşif toplamı sonrası davacının, KDV hariç 46.426,13 TL alacağının tespit edildiğini, davacı adına davalı idare tarafından yetkilendirilen anılı kişilerce talep edilen ve onlarında onayladığı fazla imalatları gerçekleştirmesine rağmen davalı idarede gerçekleşen yönetim değişikliği sonrasında yeni yönetimin ısrarla davacının talep ettiği mukayeseli keşfi içeren kesin hesabı yapmadığını,

bu nedenlerle davacının yapmış olduğu ilave iş bedelinin fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'sini dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kurumun, kamu iktisadi kuruluşu olarak;

kuruluş faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı ve tüzel kişiliğe sahip olmakla birlikte T.C Ulaştırma Bakanlığının ilgili Kuruluşu olduğunu, davacının talebinin haksız olduğunu, yüklenici davacı firmasının taahhüdü altında tamamlanan ve 08/09/2017 tarihinde geçici kabulü yapılan "..." de yüklenicinin, ihalelerde iş artışına esas bir talebi olmadığını, iş artışına yönelik idareden iş artışı için onay alması gerektiğini ve İdare'nin iş artışına yönelik yazılı onayı olmadığı sürece bir işin yapılamayacağını bilinmesi gerektiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece 15/10/2020 tarihli karar ile,

"dosyada mevcut 25/07/2017 tarihli ... işine dair imalat sözleşmesine dair ihale bedelinin 267.446,47 TL olarak belirlendiği, işin imali esnasında çeşitli demir imalatı ve yerine konulması esnasında işin niteliği gereği artış oluştuğu, bu durum tutanağa bağlandığı, işin davacı tarafından tamamlandığı ve davalıya teslim olduğu anlaşılmıştır.

Keşif artışı ile işte % 17 (46.426,13 TL KDV siz iş artış bedeli / 267.446,47 TL iş bedeli ) artış bulunduğu teknik olarak değerlendirilmiş ve bu oranın yapım işleri genel şartnamesi m. 21 gereğine belirlenen % 20 tavan artış oranı kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, m. 22 gereğince davalı savunmasında bahsedilen sözleşmede fiyatı olmayan imalat kalemi için yeni fiyat araştırması ve bulunmasının nasıl yapılacağı ve onay alınması gerekeceği hususu söz konusu olmayıp zaten sözleşmede mevcut olan mezkur m. 21 hükümlerine uyan proje içeriğinde bulunan imalat kalemi için mevcut birim fiyatların aynen kullanılarak,

sözleşme hükümleri dışına da çıkılmadan % 20 artış seviyesinin altında bulunan % 17 oranı artış seviyesi gereği işin yapılıp bitirilip geçici kabulün yaptırılıp SGK kurumundan da her türlü ilişiksizlik belgesinin de alınarak idareye eksiksiz tam olarak eserin imalatın teslim edildiği anlaşılmaktadır.

İşin niteliği gereği, dava dosyası içindeki belgeler, yazışmalar, sözleşme ekleri ile yüklenici tarafından yapılmış hakedişler, ayrıca işin devamı sırasında işin kazıklı deniz feneri imaline dair deniz trafiğini ilgilendiren bazı iş kalemlerinin yapım sırasında oluşan acil şartlar gereği anında karar verilmesi gerekerek, davalı idare yetkili makamlarından onay alınmasına imkan vermeyecek şekilde gerçekleşmesi gerektiğinden ve sözleşme- şartname bu duruma cevaz verdiğinden idare yetkili elemanlarının müsaadesi ve kontrolü altında yapılmış olması,

taraflar arasındaki sözleşme şartlarına da uygun olup, ayrıca davalı idare lehine, zaman, maliyet ve Boğaz trafiği açısından da daha az risk oluşturmuş olması nedeniyle, ayrıca bu tür özellikle Kamusal işlerde yetki ve sorumluluklarda devamlılık ilkesi olması gerektiği dikkate alındığında, davacının davasında haklı olduğuna ve davalı idareden 46.426,13 TL (KDV hariç) alacaklı olduğuna ( KDV ile 46.426,13 TL+ 8.356,70 TL KDV toplam 54.782,28 TL) kanaat getirilerek sözleşme ve hakkaniyet gereği bu miktarın davacıya iadesi gerektiği değerlendirilerek kanunen,

taktiren ve vicdanen karar verilmiştir. "şeklindeki gerekçesi ile Davacının davasının kabulü ile.

54.782,28 TL'nin davalıdan dava tarihi olan 26/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle tahsiline davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, iş artışına yönelik idareden iş artışı için onay alması gerektiğini ve İdare'nin iş artışına yönelik yazılı onayı olmadığı sürece bir işin yapılamayacağının davacı tarafından bilinmesi gerektiğini, 4735 sayılı Kamu İhale sözleşmeleri Kanunu'nun Sözleşme Kapsamında yaptırılabilecek ilave işler ve iş eksilişi ve işin tasfiyesi başlıklı 24. maddesinin dikkate alınmadığını,

bilirkişi raporunda cevap ve diğer dilekçeleri ileri sürdükleri itiraz ve savunmaların değerlendirilmediğini, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur .Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yan yüklenici, davalı kurum ise iş sahibidir.Taraflar arasında 25/07/2017 tarih, 267.446,47 TL bedelli "..." işine dair sözleşme akdedilmiştir.

Davalı ... tacir sıfatını taşımamaktadır.6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu maddede sayılan dava ve işlerin asliye ticaret mahkemelerince incelenerek karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu ve davacı tacir ise de davalının tacir sıfatını taşımadığı, davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan dava ve işlerden olmadığı anlaşılmaktadır.

Eser sözleşmelerinden kaynaklanan dava ve işlere asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılacağına dair özel bir düzenleme de bulunmamaktadır.Bu nedenle, davayı görüp sonuçlandırma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan mahkemece davanın usul yönünden reddi ile dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmaksızın yargılamaya devam edilerek esastan karar verilmesi isabetsiz olmuştur. ( bkz. Dairemizin 02.12.2020 tarih, 2020/984 Esas, 2020/1389 Karar;

27.04.2018 tarih, 2018/587 Esas, 2018/479 Karar sayılı kararları) Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.