İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2022/623 K.2022/1579

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dışı ... A.Ş. - ... İnşaat A.Ş. adi ortaklığını oluşturan şirketlerin davalı ... Ortaklığı A.Ş.'nin Kırklareli Lüleburgaz Konut, Villa 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatları ve Camii Subasman İnşaatı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenleme işinin ihalesini aldıklarını, ayrıca dava dışı adi ortaklığı oluşturan şirketlerin TOKİ'nin Gölcük sosyal amaçlı konut ihalesini aldıklarını, davacı şirketin dava dışı ... A.Ş ile ...

İnşaat A.Ş'ye satmış olduğu mal bedellerine karşılık, dava dışı şirketlerin davalı şirkette oluşan istihkaklarının 2.500.000,00 TL'lik kısmını Kadıköy ... Noterliğinin 03.07.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı temlikname ile davacı şirkete temlik ettiklerini, temliknamenin 03.07.2007 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, temlikname bedelinin yatırılacağı davacı şirketin hesap numarasının İstanbul ...

Noterliğinin 08.08.2007 tarih ve ... yevmiye numarası ile davalı şirkete bildirildiğini, davalı şirketin Kadıköy ...

Noterliğinin 17.08.2007 tarih ve ... yevmiye cevabı yazıları ile dava dışı ortaklığın ihalesinin 22.06.2007 tarihi itibari ile feshedildiğini ve 7 no'lu hakedişinden kaynaklanan 610.254,04 TL hakediş alacağının bulunduğunu, iş ortaklığının sözleşmesinin feshedilmiş olması sebebiyle kesin teminat mektuplarının irad kaydedildiğini belirterek sözleşme gereği henüz kesin hesabı yapılmadığı için şu an ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, aradan geçen zamana rağmen davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir bilgi vermediği gibi temlikname bedelini de ödemediğini, İstanbul ...

Noterliğinin 24 Kasım 2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtamame ile davalı şirkete bugüne kadar bilgi verilmediği gibi temlikname bedelinin ödenmediğini, bu sebeple tebliğden itibaren üç gün içinde temlikname bedelinin talep edildiğini, davalı şirketin Kadıköy ...

Noterliğinin 04/12/2008 tarih ve ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtamame ile tasfiye işlemlerinin devam ettiğini ve bu sebeple ödeme yapamayacaklarını bildirdiğini, davalı şirkete gönderilen son ihtamameden bu yana davacı şirkete temlikname bedelinden hiçbir şekilde ödeme yapılmadığını, temlikname bedelinden kaynaklanan alacaklarının fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkı saklık kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL kısmının 08.08.2007 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 07/02/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini 1.159.324,28 TL artırarak toplamda 1.169.324,28 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili, davalı şirketin yüklenici konumundaki iş ortaklığı ile olan ve feshedilen “Kırklareli Lüleburgaz Konut Villa, 24 Dersli İlköğretim Okulu İnşaatları ve Cami su basman inşaatı ve ada içi altyapı ve çevre düzenleme" işlerine ait sözleşemeden dolayı borçlarının bulunmadığını, sözleşmenin yüklenicinin işi yürütememesi nedeniyle kamu ihale kanunu çerçevesinde feshedildiğini, fesih nedeniyle hesap kesme hak edişi yapıldığını,

teminatın irat kaydedildiğini, sözleşme hükümlerinden ve kamu ihale kanunundan dolayı iş ortaklığından davalı şirketin alacaklı olduğunu, işbu alacakların iş ortaklığından talep edilmiş ise de iş ortaklığınca ödenmediğini, bu konuda hukuki ihtilaf oluştuğunu, söz konusu hukuki ihtilafları yargıya intikal ettirdiklerini, davanın devam ettiğini, davacının dava dilekçesinde temlik eden iş ortaklığının TOKİ'nin sosyal amaçlı Gölcük Konut ihalesini aldığını belirttiğini, TOKİ ile ilgili taleplerinin muhatabının davalı şirket olmadığını, davalı şirketin TOKİ'nin de hissedarlarından biri olduğunu,

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olduğunu, dolayısıyla TOKİ'nin borç ve alacaklarının davalı şirketi hukuki anlamda sorumluluklarının bulunmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile temlik eden adi ortaklığın davalı şirketten alacaklı bulunduğu farz edilse dahi böyle bir alacağın var olma durumunda söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, sözleşmenin 22.06.2007 tarihinde feshedildiğini, bu sözleşmeden doğduğu iddia edilen alacağın 1 yıllık süre içinde istenmediğini, dolayısıyla zamanaşımma uğradığını belirterek,

davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, dava konusu 1.169.324,28 TL bakiye hakediş alacağının, iki tarafa borç yükleyen Kırklareli, Lüleburgaz konut, villa, 24 derslikli ilkokul inşaatları ve cami, subasman inşaatı ile ada içi alt yapı ve çevre düzenleme işine ilişkin sözleşmeden kaynaklı iş bedeline ilişkin olduğu ve aynı iş kapsamında, iş sahibi ... tarafından zarar iddiasıyla tazmin talepli ikame edilen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 esas sayılı dosyasında 1.169.324,28 TL alacak mahsup işlemine tabi tutulduğu,

iş sahibinin, bakiye iş bedelinden fazlaca zararı olduğu iddiasının yargılama konusu olduğu, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 esas sayılı dosyası kapsamında davacısı ... tarafından ileri sürülen tazmin talebinin reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek 25/02/2020 tarihinde kesinleştiği, davacı tarafça sunulan ıslah talebinin İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 esas sayılı dosyasının karar tarihinden sonra, kesinleşmesinden önce sunulduğundan zamanaşımı süresinin dolmadığı,

İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 esas sayılı dosyası kararı kesinleşene kadar, bu dosya davacısının alacağını ileri sürme imkanının bulunmaması sebebiyle iş sahibinin bakiye alacağının bulunmadığı İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 esas sayılı dosyası ile sabit olmakla, bakiye hak ediş tutarı olan 1.169.324,28 TL'nin dava tarihi olan 05/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davalı ...'a ait Lüleburgaz'da bulunan arsalar üzerinde imalat yapılmak üzere ihale açıldığını, en uygun teklifi veren ... A.Ş ile -... İnşaat A.Ş den oluşan adi ortaklıklık ile "Kırklareli, Lüleburgaz Konut, Villa, 24 Derslikli İlkokul inşaatları ve cami, subasman inşaatı ile ada içi alt yapı ve çevre düzenleme işi" sözleşmesi imzalandığını, yüklenici adi ortaklığının akdin ifası sırasında akde aykırı işlemleri nedeniyle davalı ...

A.Ş tarafından 22/6/2007 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, davacı şirket ve ... A.Ş ile -... İnşaat A.Ş'ye mal sattığını ve buna karşılık ... İnşaat A.Ş ile -...

İnşaat A.Ş'nin ...tan ve TOKİ'deki olan alacaklarının 2.500.000,00 TL'lik kısmının Kadıköy ...Noterliğinde düzenlenen 03.07.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı temlikname ile temlik edildiğini, davacının bu talebi "Kırklareli , Lüleburgaz Konut , Villa , 24 Derslikli İlkokul inşaatları ve cami, subasman inşaatı ile ada içi alt yapı ve çevre düzenleme işi Sözleşmesi"nin yüklenicinin akde aykırı davranışları nedeni ile feshedildiği ve işin başkasına ihale edildiği ve sözleşmenin feshi nedeniyle davalı şirketin 6.000.904,73 TL zararı doğduğunu,

yüklenicinin 1.169.324,28 TL'lik hakediş alacağı bulunduğu ve bu bedelin 6.000.904,73 TL'lik zararının bir kısmına karşılık mahsup edildiğinde yüklenicinin davalı şirketten bir alacağının bulunmadığından temlik talebinin reddedildiğini, davalı şirket tarafından İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinde yüklenici ... İnşaat A.Ş ile -...

İnşaat A.Ş'den oluşan adi ortaklıklık firmaları aleyhlerine 28.12.2007 tarihinde, bakiye zararı olan 4.831.580,45 TL alacağının tahsili için İstanbul 2.Ticaret Mahkemesinde 2007/901 Esas nolu dava açıldığını, adi ortaklığın pilot ortağı ...

İnşaat San.Ve Tic.A.Ş'de İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/244 Esas sayılı davayı açtığını, 1.169.324,28 TL hak ediş alacağından şimdilik 5.000,00 TL ile teminat ve ek teminatların gelir kaydedilmesinden dolayı şimdilik 5.000,00 TL'nin kendisine ödenmesini talep ettiklerini, ...

İnşaat ise İstanbul 45.Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan dava ile teminat mektuplarının iadesini talep ettiklerini, davalı şirket tarafından açılan İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/901 esas sayılı dosya ile birleştirildiğini, dosyanın ticaret mahkemelerinin heyetli hale dönüştürülmesi sebebiyle dava dosyasının İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.11.2016 tarihinde 2011/57 Esas ve 2016/612 Karar sayılı kararı ile dosya davacısı olan ...

A.Ş tarafından açılan asıl davayı reddettiğini, ...

İnşaat tarafından İstanbul 45. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan teminatın iadesi talepli davayı reddettiğini, davacı ... tarafından İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan 2008/244 Esas no.lu hakediş alacağının ve teminat bedeli alacağının tahsiline ilişkin davayı da teminat yönünden reddettiğini, ve 1.169.324,28 TL.lık hak ediş alacağı ile ilgili talebi de davacının aktif dava ehliyeti olmaması nedeni ile reddettiğini ve mahkeme kararının deracattan geçerek kesinleştiğini, zamanaşımı defi itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı tarafından 04.05.2009 tarihinde 10.000,00 TL'lik kısmi dava olarak açıldığını,

akabinde 07.02.2017 tarihinde ıslah edildiğini, davacının davasını açmış olduğu tarihte kısmı olarak yönelttiği talebin zamanaşımına uğradığını, davacının davasını süresinde açtığını kabul etmiş olsa bile 07.02.2017 tarihinde ıslah etmiş olduğu düşünüldüğünde davacının bu kez ıslah ile artırdığı miktar için talebi zamanaşımına uğradığını, her ne kadar temlik eden yüklenicinin İstanbul 2.Ticaret Mahkemesinin 2007/901 Esas sayılı dosyası ile dava açmak suretiyle iş bu alacağı istemiş olduğu dikkate alınarak davanın süresinde olduğu iddia edilmekte ise de, dava konusu alacak 03.07.2007 tarihinde temliken davacıya geçmiş olduğunu,

yüklenicinin bu alacak üzerinde tasarruf ve dava açma hakkı bulunmadığını, yüklenicinin yapmış olduğu işlemlerin geçersiz olduğunu, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, zamanışımı sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yüklenici firmaların borçları ve icra dosyaları dikkate alınmadığını, dava dosyasına yüklenici adi ortaklık firmalarının borçlarına ilişkin icra dosyalarından gelen 89/1 haciz ihbarları ve haciz müzekkereleri dava dosyaları liste halinde ibraz edildiğini, bu dosyaların alacak hesabında dikkate alınması gerekirken yeterli inceleme yapılmadığını belirterek,

mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Somut olayda, davacı şirket dava dışı ... İnş. A.Ş. - ... İnşaat A.Ş. adi ortaklığından inşaat malzeme satışı sebebiyle alacakları için almış olduğu temlik nedeniyle davalı şirketten temlikten kaynaklanan alacaklarını talep etmiştir.

Mahkeme tarafından alınan bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği gibi ve aynı zamanda İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/57 esas ve 2016/642 karar sayılı dosyasında asıl ve birleşen dava dosyası itibariyle, davalı şirketin dava dışı ... İnş. A.Ş. - ... İnşaat A.Ş.

İle olan sözleşmelerinin fesih tarihi olan 22.07.2007 tarihi itibariyle 1.169.324,28 TL alacağı bulunduğu ve bu alacağın dava dışı adi ortaklık tarafından davacı şirkete temlik edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Mahkeme tarafından davanın 1.169.324,28 TL olarak kabulüne, 10.000,00 TL kısmının dava tarihinden, 1.159,324,28 TL kısmının ise ıslah tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde davanın zamanaşımına uğradığı itirazında bulunmuş, davalının ıslah dilekçesine karşı da süresi içerisinde zamanaşamı itirazında bulunmuş ve davanın reddini istemiştir. TBK'nın 147/6 maddesi gereğince Eser sözleşmelerinde zamanaşım süresi 5 yıl olarak düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre davalı tarafından dava dışı adi ortaklığın sözleşmesi 22.06.2007 tarihinde feshedilmiş ve davalı şirket defter incelemelerinde görüldüğü üzere 28.09.2007 tarihinde kesin hesap yapılarak hesap kesme hakediş alacağının mahsup işlemi yapılmış olup, kesin hakediş tarihinden itibaren 5 yıl içinde ıslah gerçeleştirilmediğinden, yapılan ıslah işlemi zamanaşımına uğramıştır.

Bu durumda, her ne kadar bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan 1.169.324,28 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş ise de ıslah ile istenen kısım zamanaşımına uğradığından, mahkemece dava dilekçesi ile istenen 10.000,00 TL üzerinden davasının kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılmak suretiyle 1.169.324,28 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davacının davasının kısmen kabulüne, davanın 10.000,00 TL itibariyle kısmen kabulü ile dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan tahsiline, davacının davasının 1.159.324,28 TL kısmı için davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.