İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/1673 K.2023/1233

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda değişik işler esası üzerinden verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Talep; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati haciz talebine ilişkin olup; mahkemece talebin reddine dair verilen karara karşı talep eden vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.

Talep eden vekili, müvekkili şirketin yat inşa, tamir ve her türlü bakım faaliyetleri sağlayan saygın bir şirket olduğunu, karşı tarafın müvekkili şirket ile iletişime geçtiğini ve “...” isimli yatın tamamlanması için anlaşmak üzere görüşmelere başladığını, taraflar arasında 21/01/2021 tarihinde tamamlama sözleşmesi imzalandığını ve ticari ilişkinin bu tarih itibariyle kurulduğunu, yatın müvekkili tarafından yediemin sıfatı ile teslim alındığını,

yatın yeniden yapılma/tamamlama işlemlerine “...” isimli proje olarak müvekkili şirket tarafından Tuzla’da bulunan müvekkiline ait Ursa Tersanesi’nde devam edilmekte iken karşı tarafın müvekkili şirkete gönderdiği 03/03/2022 tarihli e-posta ile yatın inşası/tamamlanması için daha fazla bütçe sağlanamayacağı ve yatın tamamlanmasına ilişkin olan projeye devam edilemeyeceğini bildirildiğini, bu e-posta ile sözleşme uyarınca başlanılan projenin karşı tarafça yarıda kesildiğini, 04/10/2022 tarihine kadar karşı taraf aleyhine herhangi bir işlem yapmadığını,

karşı taraf ile 14/10/2022 tarihinde taraflar arasında mevcut bulunan sözleşmenin ilgili maddelerine halel gelmeksizin bir “Mutabakat Anlaşması” imzaladığını, Mutabakat Anlaşması nezdinde karşı tarafça yine Mutabakat Anlaşması ve sözleşme nezdinde belirlenen borçlarını yerine getirmemesi sebebiyle yeni belirlenen projenin de yarım kaldığını ve müvekkili şirketin bir kez daha zor duruma düştüğünü, müvekkilinin her geçen gün katlanarak artan zararı dikkate alındığında müvekkili şirketin 04/03/2023 tarihinde sözleşmeyi feshettiğini,

müvekkilinin uğramış olduğu zararların farkında olan karşı tarafın müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların kırılımını talep ettiğini ve bu kırılımın 14/03/2023 tarihinde karşı tarafa gönderildiğini, bu kırılıma göre mevcut ve ödenmesi gereken alacak tutarının 11.600.986,13 Euro olarak ifade edildiğini, müvekkili tersanenin geminin bulunduğu alanı kullanamaması sebebiyle fazladan tersanede kalınan her gün için günlük 10.000,00 Euro işgaliye bedeli işletileceği hususu da ayrıca ihtar edildiğini,

bu başvurunun yapıldığı gün itibariyle ... isimli yatın hali hazırda Ursa Tersanesi’nde olduğu da dikkate alındığında fesih tarihi ile (04/03/2023) başvuru tarihi (19/07/2023) arasında geçen 137 gün karşılığı 1.370.000,00 Euro alacak mevcut olduğunu, bu halde muaccel ve ödenmemiş toplam alacak tutarının 19/07/2023 itibariyle 12.970.986,10 Euro olarak hesaplandığını, karşı tarafa mevcut alacak ve ... isimli yatın bulunduğu her gün için işleyen tutar ihtar edildiğini,

buna rağmen herhangi bir ödeme olmadığı gibi sözleşmenin feshedildiği tarihten bugüne kadar yatın hali hazırda müvekkili şirket tersanesinde alan kapladığını ve iş hacmini etkilediğini ileri sürerek müvekkili şirket tarafından karşı taraf için inşası gerçekleştirilen “...” isimli yatın ihtiyaten haczedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 24/07/2023 tarihli karar ile, talep dilekçesi ekinde sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde; “...” isimli yatın tamamlanması için taraflar arasında sözleşme imzalandığı, sözleşmenin feshi nedeniyle meydana gelen zarardan dolayı geminin ihtiyati haciz talep edildiği,

davacı alacağının varlığı, miktarı, muacceliyeti yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, dava dosyasında mübrez belge ve bilgiler nezdinde 9 başlık altında belirtilen zarar talebine ilişkin ilgili belgeler, faturalar ve diğer sair evraklar sunulduğunu, müvekkil şirketin bu başvuruya konu yatın tamamlama projesinin haksız bir şekilde yarıda kesilmesi sebebiyle uğradığı zararların ispatladığının kabulü gerektiğini,

kırılıma rağmen karşı tarafça müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi sözleşmenin feshedildiği tarihten bugüne kadar yatın hali hazırda müvekkili şirketin tersanesinde alan kapladığını ve iş hacmini etkilediğini,

alacağın 6102 sayılı TTK'nun 1352. maddesi gereğince deniz alacağı niteliğinde olup söz konusu alacaktan dolayı TTK'nun 1353/1-5 maddesi gereğince geminin haczinin mümkün olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması ve müvekkili şirket tarafından karşı taraf borçlu için inşası gerçekleştirilen “Ulucitcan” isimli yatın ihtiyaten haczedilmesine ve seferden menine karar verilmesi için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Taraflar arasında 21/01/2021 tarihinde davalıya ait “...” isimli yatın tamir işlerinin davacı yüklenici yanca yapılması konusunda “Tamamlama Sözleşmesi” imzalanmıştır.

İİK'nın 257. maddesinde; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını gizleme, kaçırma, kaçma gibi alacaklının haklarını ihlal eden eylemlerde bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 258. Maddesinde de; ihtiyati haciz talep eden tarafın, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ve yasal delillerle ispat etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, dava dosyası henüz layihalar aşamasında olup, tarafların iddia ve savunmalarını ispatlayacak deliller tam olarak toplanmamış, İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde aranan koşullar yönünden yaklaşık ispat şartı gerçekleşmemiştir. Bu nedenle yerel mahkemece dosya kapsamındaki delillerin doğru değerlendirilmesi suretiyle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. Açıklanan nedenlerle.

6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, tarafların iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamına göre, davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin mahkeme ara kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerine göre usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,

yaklaşık ispat kriterleri ile yargılama sırasında sunulacak delillere göre talep halinde ihtiyati haciz şartlarının her zaman yeniden değerlendirilebileceği göz önüne alındığında, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.