İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/1756 K.2024/331

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davacı ile davalı arasında İstanbul İli Kağıthane ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta ... parsel üzerine "..." inşa edildiğini, esere ilişkin Kadıköy ...

Noterliği'nin 23/10/2013 tarihli ve ... yevmiye nolu proje sorumluluk beyanı ile davacının mesleki sorumluluğu üstlenildiğini, statik mühendislik etüdü ve proje hizmeti davalıya 31/10/2013 tarihinde basılı kağıt ve dijital ortamda teslim edildiğini, statik projelerin davalıya teslim edildikten sonra binanın bu hizmet ve proje hesaplamaları ile inşa edildiğini, projenin tamamının teslim edildiğini, 31/10/2013 tarihinden itibaren davacı tarafa şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı tarafa Kadıköy ...

Noterliği'nin 25/11/2016 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile alacak talebinin bildirildiğini, davalı tarafça cevap verilmediğini belirterek, 92.780,00 TL alacağın ihtarname tebliğinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacı tarafından işin yapılarak teslim edildiğine ilişkin evrak veya bina teslim belgesi teslim edilmediğini, tek taraflı hazırlanan Kadıköy ...

Noterliği’nin onaylanan sorumluluk beyanının da davacının iddia ettiği işi yaptığını göstermediğini, davalı şirketin inşaatı davacı tarafın yaptığını iddia ettiği statik projesine göre de yapmadığını, davalı şirketin inşaatın statik hesaplamalarını ve statik projelerini başkaca kişilere yaptırdığını, davacı tarafın inşaatın kendi statik hesap ve projesine göre yaptığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacı tarafın davacı şirketin inşaat mühendisleri odasının birim fiyatları üzerinden hesaplama yaparak ödeme yapacağına dair beyanını da kabul etmediklerini, davalı şirketin bu yönde bir taahhüdünün bulunmadığını,

davanın zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme, Kağıthane belediye başkanlığının 29/03/2018 tarihli yazısında davalıya ait Kağıthane ilçesi, ... mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazda inşa edilen ... projesinin statik mühendislik ve proje hizmetinin davacı şirket tarafından yapıldığının bildirildiği, davacının alacak davasının kısmen kabulü ile 90.462,49 TL'nin 01/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dairemiz 09.11.2022 tarih 2019/2195 Esas ve 2022/1877 karar sayılı ilamı ile; " Davalı vekili ayrıca, davacının husumet ehliyeti bulunmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. Dosya kapsamından davacının ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, davada dayanılan proje sorumluluk beyanın ise ... tarafından Belediye'ye sunulduğu anlaşılmaktadır.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 14.05.2018 tarihli yazısına göre ... davacı şirketin ortağı ve münferiden yetkilisidir. Mahkemece bu hususlar gerekçeli kararda belirtilmiş ise de davacının husumet ehliyeti yönünden gerekçede bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, mahkemece husumet ehliyeti yönünden inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, bu husus üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan, mahkemenin kabulüne göre de taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığından yapılan işin bedelinin işin yapıldığı yıl serbest piyasa rayicine göre bilirkişi tarafından hesaplanması gerekirken İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesince yayınlanan hesaplama ve formüle göre hesaplama yapılarak karar vermiş olması da yerinde olmamıştır.

Bu durumda, mahkemece davacının husumet ehliyeti yönünden inceleme yapılıp, husumet ehliyeti bulunduğu kanaatine varılması halinde, işin esasına girilerek, varsa davacı alacağının işin yapıldığı yıl serbest piyasa rayicine göre bilirkişilere hesaplattırıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. " gerekçesi ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkemece dairemiz kararı doğrultusunda yargılama yapmıştır. Mahkeme; davacının ...

İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, davada dayanılan proje sorumluluk beyanın ... tarafından ilgili Belediye'ye sunulduğu , İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 14.05.2018 tarihli yazısına göre ...'in davacı şirketin ortağı ve münferiden yetkilisi olduğu, dosya kapsamına alınan bilirkişi heyeti raporunda davacının dava konusu alacak ile ilgili fatura tanzim etmediğinden kendi defterlerinde kayıt olmadığının belirtildiği, her ne kadar Kağıthane Belediyesi Başkanlığı'nın İmar ve Şehircilik Müdürlüğü "nün 29/03/20158 tarihli ve ...-... sayılı yazısında ...

Yapı ... Parsele ait Statik Analiz Raporunun Yapı Kullanma İzin Belgesinin Yapı Projeleri kısmında “Aslı Gibidir” kaşesi bulunan ...

Yapı ... parsel statik analiz raporunun kapak sayfasında davacı şirketin logosu olduğu görülmüş ise de projedeki dava dışı şirket yetkilisi imzasında , davacı şirketi temsilen veya şirket adına atıldığına ilişkin ibare bulunmadığı, dava dışı şirket yetkilisinin şirketin ortağı ve yetkilisi olmasının, davaya konu projenin ortağı veya yetkilisi olduğu şirketle yapılan anlaşmaya dayalı olarak hazırlandığı anlamına gelmeyeceğini kabul ederek davacının davasını aktif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle reddine karar vermiştir.

Davacı vekili istinafında; taraflar arasındaki sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında, davalının inşaatının statik projelerinin davacı şirket tarafından hazırlanmasına rağmen bedelinin ödenmemesi sebebiyle alacak davası açıldığını, davacı şirketin ... isimli proje parsel üzerinde inşaa edildiğini, Kadıköy ...

Noterliği’nin 23 Ekim 2013 tarihli ve ... yevmiye numaralı "Proje Sorumluluk Beyanı" ile mesleki sorumluluğu üstlenilmiş olan statik mühendislik etüdü ve proje hizmeti, davalıya 31/10/2013 tarihinde basılı kağıt ve dijital ortamda teslim edildiği ve sorumluluk beyanı ve teslime ilişkin yazışmalar da dosyaya sunulduğunu, mahkemenin yapı ruhsatında proje müellifi olarak davacı şirket ünvanı yerine şirket yetkilisi isminin bulunduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş olması hatalı olduğunu,

projeleri imzalamaya yetkili kişinin mutlaka mühendis ve mimarlar odasına kayıtlı mühendis olması gerektiğini ve projelerin müellifinin bu nedenle gerek kişi olduğunu, dava dışı şirket yetkilisi ...'in imzalarının bulunması mevzuata uygun olduğunu, imzayı başka kişiler de atabileceğini bu sebeple imzanın kimin attığının önemi bulunmadığını, mahkeme gerekçe araştırma yapmadan karar verdiğini, TMMOB inşaat mühendisleri odasına müzekkere yazılarak proje müellifinin ne olduğu,

kimlerin imza atabileceği, prosedür ve işleyişin nesal olduğu konularında görüş alınabileceğini, gerek duyulması halinde şirket yetkilisi isticvabına karar verilebileceğini, tanıklar da dinlenmek suretiyle proje müellifinin davacı şirket adına hareket ettiği ve işi yapanın davacı şirket olduğu husus ispat edilebileceğini, mahkeme gerekli incelemeleri yapmadığını, hazırlanan statik projeler kullanıldığını, dava dışı şirket yetkilisinin yazışmalarda davacı şirketin ünvanını kullanması, davalıya gönderilen fiyat teklifinde davacı şirketin antet ve unvanların kullanılması,

belediye sunulan statik analiz raporunun kapak sayfasında davacı şirketin logosunun bulunması, Kadıköy ...

Noterliğinin 25.11.2016 tarihli ihtarnamesi ile proje bedelinin ödenmesine ilişkin ihtarnamenin bizzat davacı şirket tarafından gönderilmesi hususları dikkate alındığında, dava dışı şirket yetkilisinin aslında davacı şirket adına hareket ettiği ve statik projelerin hazırlanmasına ilişkin taraflar arasında sözlü bir eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğunu ispat ettiğini, benzer şekilde İfade ettiğimiz karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi'nin 2022/75 E. - 2022/326 K. sayılı ve 16.11.2022 tarihli ilamında husumet itirazı reddedildiğini,

farklı mahkemelerinin farklı karar verilmesi hukuki güvenlik ilkesini ve adil yargılama hakkına ihlal anlamına geldiğini, proje müellifinin ne olduğu, kimlerin imza atabileceği, prosedür ve işleyişin nasıl olduğu, projeleri imzalamaya yetkili kişiler mutlaka mühendis ve mimarlar odasına kayıtlı mühendis olması gerekip gerekmediği, projelerin müellifinin bu nedenle gerçek kişi olduğu vs.

Konularında yeterli inceleme ve araştırma yapılmamış olması, müellifin davacı şirket adına hareket ettiği ve işi yapanın davacı şirket olduğu hususu göz ardı edilmiş ve gerek isticvap, gerekse de tanık ile ispatlanacak nitelikte olan durum karşısında mahkemece gerekli inceleme yapmadığını, davanın aktif husumet yokluğu ile reddine karar verdiğini, kararın hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Davacı şirket tarafından davalıya ait ... projesinde statik mühendislik etüdü ve proje hizmetinin belediyeye verilen sorumluluk beyanı kapsamında üstlenilerek yapıldığı belirtilerek bedelinin tahsili istenmiş, mahkemece davacının aktif husumeti bulunmadığı gerekçesi ile daayı reddine karar vermiştir.

Dosya kapsamından davacının ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, davada dayanılan proje sorumluluk beyanın ise ... tarafından Belediye'ye sunulduğu anlaşılmaktadır. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 14.05.2018 tarihli yazısına göre ... davacı şirketin ortağı ve münferiden yetkilisidir.

Bilirkişi heyeti tarafından mahkemeye sunulan gerek kök ve ek bilirkişi raporu itibariyle, davalı şirketin yüklenicisi olduğu İstanbul ili Kağıthane ilçesi ... mahallesi ... pafta ... parsel üzerine inşa edilen "..." isimli projenin statik mühendislik etüdü ve proje hizmetinin davacı şirket tarafından sağlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapmış olup, proje sorumluluk beyanının ... tarafından ilgili belediyeye sunulduğu, davacı şirket tarafından iş sebebiyle fatura düzenlenmediği gibi ticari defterlerinde alacak yer almadığı, Kağıthane Belediyesi Başkanlığı'nın İmar ve Şehircilik Müdürlüğü "nün 29/03/20158 tarihli ve ...-... sayılı yazısında ... Yapı ...

Parsele ait Statik Analiz Raporunun Yapı Kullanma İzin Belgesinin Yapı Projeleri kısmında “Aslı Gibidir” kaşesi bulunan ... Yapı ... parsel statik analiz raporunun kapak sayfasında davacı şirketin logosu yer almakta isede projedeki dava dışı şirket yetkilisi imzasında davacı şirketi temsilen veya şirket adına atıldığına ilişkin ibare bulunmadığı gerekçeleri ile davacı şirketin aktif husumeti bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa ki, mahkemenin kabulünde olan belge ve evraklar itibariyle; davacı şirket tarafından Kağıthane belediyesine evrakların kaşelenmek suretiyle sunulduğu, belediye ibraz edilen belgeler itibariyle yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, davalı tarafından izin alınması için gerekli olan statik evraklarının bir başka şirket veya kişi tarafından yerine getirildiği yönelik ispat edici evrak ve belge sunulmadığı, faturanın düzenlenmemiş olması tek başına alacağın bulunmadığı anlamı taşımayacağı anlaşıldığından, davacı şirket hissedarı ve sahibi olan ve aynı zamanda mühendis olan dava dışı ... davacı şirket adına projeleri hazırlayarak,

mühendis olarak imzalamış olduğu anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamı itibariyle davacının davasının bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davacının davasının 90.462,49 TL kısmının kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.