İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/1245 K.2025/926

Birleşen İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/594 Esas Sayılı Dosyasında;

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16.08.2024

KARAR TARİHİ : 17/09/2025

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için davacı iş sahibi tarafından açılan icra takibine davalı yüklenici tarafından yapılan itirazın iptali, birleşen dava ise alacak talebine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, birleşen davanın davalı ...

İnşaat..şirketi yönünden arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... yönünden derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur. Asıl davada davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında T.C.

Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... yolu KM 55+500-31+660 arası toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işi kapsamında yapılacak olan "120 cm. ... imalatı ve iksa işlerinin" yapılması konulu 12.04.2017 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, davalının sözleşmeye aykırı tutum ve davranışlarından ve işin yarım bırakılmasından ötürü davacının zarara uğradığını, davacının davalı tarafa sözleşmenin başında işin ifası için avans mahiyetinde 50.000,00-TL nakit, 75.000,00-TL tutarlı çekler verdiğini ve işin ifası için davacı tarafından davalı tarafa 7035 Litre de mazot teslim edildiğini,

davacı tarafından işin tamamı için mobilizasyon ödemesi yapıldığını, SGK primi ve yapılandırma bedeli olarak da 22.833,66-TL, ödendiğini ancak davalı tarafından iş için avans bedeli tahsil edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından işin ancak 1/3'ünün tamamlanabildiğini ve davalının şantiyeyi davacıya haber vermeksizin terkettiğini, işleri yarıda bıraktığını, bunun üzerine davacının, davalı yana 23.05.2017 tarihinde ... yevmiye sayılı ve 24.01.2018 tarihinde ... yevmiye sayılı ihtarnamelerin gönderildiğini,

zarardan ötürü davalı aleyhine davacı tarafından İstanbul Anadolu 24. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibinin başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini belirterek; itirazın iptali ile %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firmanın, davalı .... Nak. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti. ile adi ortaklık kurmak suretiyle dava dışı T.C.

Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğünce ihale edilen "... yolu KM 55+500 - 31+660 arası toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işi" için ihaleye girdiğini ve ihaleyi kazanarak ihale işi kapsamında davalı ile "120 cm. ... imalatı ve iksa işlerinin" yapılması konusunda sözleşme yapıldığını, ilgili ... imalatı işlemleri için davalı tarafından iş sözleşmeye aykırı halde ifadan imtina ederek işi yarıda bıraktıklarını, bu sebeple davalı olan ... ...

Proje İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. aleyhine icra takibi başlatıldığını ve mezkur davalı tarafınca ilgili icra takibine itiraz edildiği için İstanbul Anadolu 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2022/299 E. Sayılı itirazın iptali davası açıldığını, adi ortaklığı teşkil ettiren diğer davalı olan .... Nak. Taah. Ve Tic.ltd.

Şti. firmasına da sadece taraf teşkili sağlanabilmesi adına dava açma zorunluluğu hâsıl olduğunu beyan ederek; iş bu dosya ile İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 esas sayılı dava dosyasının birleştirilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Asıl davada davalı yüklenici ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının dava konusu sözleşmeye konu ... imalatı ve iksa işlerine ilişkin, ilk olarak dava dışı ... Gayrimenkul İnş.

A.Ş. ile 12.03.2017 tarihli sözleşmeyi imzaladığını, bu sözleşme kapsamında, davalı şirketin sözleşmenin ifa edileceği iş sahasına gerekli personel ile makine, teçhizat ve malzemenin mobilizasyonunu (intikalini) 16.03.2017 tarihinde gerçekleştirdiği,

aynı tarihte dava dışı ... adlı şirket tarafından davalıya 10.000,00-TL "avans ödemesi" yapıldığını, davalı şirketin iş sahasındaki yirmi beş günlük bir bekleyişten sonra 10.04.2017 tarihinde deneme delgilerine başladığını, bu süreçte davalı şirket tarafından dava dışı ...'a yapılan tüm aramalara rağmen telefonla ulaşılamadığını, iş sahasına mobilizasyonun sağlandığını, gerekli ekipman ve teçhizatların hazır hale getirilmesine rağmen kendilerince herhangi bir yetkili kişinin sahaya sevk edilmediğini ve bu nedenle imalata başlanamadığını, bu nedenle işin uzadığını,

her iki tarafın da zarara uğramaması adına gerekli tedbirlerin derhal alınması talepli mail gönderilmişse de herhangi bir olumlu yada olumsuz yanıt alınamadığını, davalı şirkete bu yirmi beş günlük boşta bekleme süresi için ne dava dışı ... A.Ş., ne de arz edileceği üzere sonrasında bu şirket yerine geçerek kendileriyle sözleşme yapılacağını davalıya bildiren davacı ...'nın da ortağı olduğu ...-....

Nak. adi ortaklığı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, aksine ... tarafından "avans ödemesi"nin davacı tarafından davalının hak edişinden haksız yere mahsup edildiğini, davalı şirketin sözleşmeye bağlı kalarak iş sahasına gerekli sevkiyatı/mobilizasyonu yaptığı halde dava dışı şirketin kusurlu hareketi nedeniyle yirmi beş günlük boşta bekleme süresine ilişkin olarak dava dışı şirket yerine geçerek davalıya sözleşme akdeden davacı taraftan ödeme talebi saklı kalmak kaydıyla davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte takas def'inde bulunduklarını,

daha sonrasında davacı tarafın işlerini takip eden ... ismindeki muhasebecisi davalı şirketi arayarak dava dışı ... yerine kendileriyle sözleşme yapılacağını söylediğini ve davalı şirket ile ... - .... adi ortaklığı arasında 12.04.2017 tarihli sözleşme akdedildiğini, davacı tarafça sözleşme öncesi görüşmelerde davalı şirkete bildirilen “zemin logları"da belirtilen zemin yapısı ile gerçekte/sahada karşılaşılan zemin yapısının çok farklı çıkması nedeniyle (sözleşme öncesi loglarda, boru sürme derinliği 5,5 ve 8,5 metre olarak işlenmiş iken,

gerçekte karşılan sahanın zemin yapısı gereği boru sürme derinliği 15-16 metreye kadar artış gösterdiğini) davalı şirketin delgi makinası olarak kullandığı "..." marka modelli iş makinası yerine elinde bulunan "..." makinasını 19.04.2017 tarihinde iş sahasına sürdüğünü, zemin yapısından kaynaklı sorunlar nedeniyle bu makinede çıkan arızaların tamiri için ciddi bir külfet yüklenmekle birlikte davacı tarafın tüm baskı ve ısrarlarıyla güç de olsa imalata tüm iyi niyetiyle birlikte devam edebildiğini,

davacı taraftan kaynaklanan "sözleşme öncesi ik" ile bu durumdan kaynaklı olarak davalı bakımından "aşırı ifa güçlüğü" nedeniyle sözleşmenin karşılıklı feshi talep edilse de davacı işveren şirket tarafından bu haklı talebin kabul edilmediğini, davalı açısından belirtilen haklı fesih nedenlerine bağlı olarak sözleşmenin feshedildiğini, tüm bu nedenlerle; davayı ve talepleri kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu sözleşmenin taraflarının davalı ile ...-.... Nak.

Adi Ortaklığı olduğunu, aksine bir iddia ve/veya tevsik edici belge sunulmadığından adi ortaklık taraflarının talep ve dava edebileceği kısımın, ortaklık payları nispetinde olacağından, davacı tarafın sözde alacak olarak talep edebileceği kısımın, adi ortaklığın sözde alacağına terettüp edecek kısmın yarısından ibaret olması gerektiğini ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte takas defilerinin kabulü ile davacı taraftan alacaklar ile sözde davacı alacaklarının mahsuplaştırılmasını, aksi halde davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini,

talep etmiştir.Birleşen dosya davalıları davaya cevap vermemiştir.Mahkemece 06/05/2025 tarihli karar ile; somut olayda; birleşen davanın 16/08/2024 tarihinde açıldığı, dava açılmadan önce davalı ...

İnşaat...şirketi yönünden arabuluculuk faaliyetinin yerine getirilmediği anlaşıldığından davanın bu davalı yönünden 6325 Sayılı HUAK 18/A ve TTK 5/A maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiği, asıl dosyada davacı vekilinin, asıl dosyada birlikte taraf olması gereken, Adi Ortaklığın davada yer almayan ortağı ...

İnşaat...şirketi aleyhine, sadece taraf teşkilini sağlayabilmek için birleşen davayı açmış olup, birleşen dosyada yüklenici ...'i bir kez daha davalı olarak gösterdiği, bu davalı yönünden zaten mahkemede görülmekte olan 2022/299 esas sayılı işbu asıl dava dosyası mevcut olduğundan ....şirketi yönünden derdestlik dava şartı yokluğu bulunduğu, asıl dosyada ise; davalara konu 'Fore Kazık ve İksa İşleri' adlı eser sözleşmesinin iş sahibinin, davacı ve birleşen dosya davalısı ...

İnşaat...şirketi'nin oluşturdukları Adi Ortaklık olduğu, adi ortaklıkta davanın, tüm ortaklar tarafından birlikte açılması zorunlu olduğundan, davacı vekilinin, adi ortaklığın ortağı olan ...

İnşaat şirketi aleyhine açtığı birleştirme talepli dava dava şartı yokluğundan reddedilmiş olup, artık esas dosya bakımından taraf teşkilinin sağlanması mümkün olmadığı, bu nedenle asıl davanın da aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği, şeklindeki gerekçe ile Asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, birleşen davanın davalı ... inşaat..şirketi yönünden arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, birleşen davanın davalı ... yönünden derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesi ile;

davacı ile diğer davalı olan ... ile bir adi ortaklık kurup, ihaleyi bu ortaklığın kazandığını, ancak adi ortaklığın taraf ehliyeti olmadığından. Yargıtay yönlendirmesi ile adi ortaklığın diğer tarafı olan ...'ne karşı da birleştirme talepli dava açılarak taraf teşkilinin sağlandığını, birleşen dosyanın, sadece taraf teşkili sağlanabilmesi maksadıyla açılan birleştirme talepli bir dava olduğundan ve maddi yahut manevi herhangi bir tazminat talebi içermediğinden.

6102 sayılı TTK'nun 5-a bendinde bahsedildiği üzere, sadece konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için ara buluculuk yolu şart koşulduğundan, bu davalı için arabuluculuk dava şatından davanın reddedilemeyeceği, Yargıtay 15. H.D. 2016/886 E, 2017/961 K, sayılı ilamında "Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı gibi taraf ehliyeti de bulunmamaktadır. Adi ortaklığın taraf olduğu işlemlerden doğan davaların tüm ortaklar tarafından açılması gerekir.

Somut olayda dava dilekçesinde davacının “...” olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle öncelikle dava dışı diğer ortak yada ortaklardan davaya muvafakat alınması, muvafakat vermeyen ortak olursa onun hakkında da dava açılıp eldeki dosya ile birleştirilmesinin sağlanarak davaya devam edilip esasının incelenmesi gerekirken bu işlemler yapılmaksızın esas hakkında karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir." denildiğini, taraf teşkili sağlamak için açtığımız dava ile dosyada taraf teşkilinin sağlandığını, bilirkişi raporlarıyla da davalı Pigeoteknik Şirketinden alacaklı olduklarının sübuta erdiğini, belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl dava davacısı ve birleşen dosya davalısı .... Nakl. Taah. Ve Tic. Ltd. Şirketinin oluşturduğu adi ortaklık iş sahibi, davalı ... ise yüklenicidir. Taraflar arasında Asıl dava davacısı ve birleşen dosya davalısı .... Nakl. Taah. Ve Tic. Ltd.

Şirketinin oluşturduğu adi ortaklık ile asıl dosya davalıcı ... arasında 12.04.2017 tarihli, ... yolu KM 55+500-31+660 arası toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işi kapsamında yapılacak olan "120 cm. ... imalatı ve iksa işlerinin" yapılması konulu sözleşme akdedilmiştir.Somut olayda davacı ... ile ... ....Şti 'nin oluşturduğu adi ortaklığın, yüklenici davalı ... şirketi ile T.C.

Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... yolu KM 55+500-31+660 arası toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işi kapsamında yapılacak olan "120 cm. ... imalatı ve iksa işlerinin" yapılması konulu 12.04.2017 tarihli sözleşmenin akdettikleri, davalı ...'in yüklenici olduğu,

asıl davada davacı ...'nın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yüklenici davalı ... şirketi aleyhine icra takibi başlattığı, ancak adi ortakların alacaklarını tahsili için ancak birlikte hareket etmeleri gereken zorunlu dava arkadaşları oldukları bu nedenle davacının icra takibinde ve dolayısı ile asıl davada aktif husumet ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından; mahkemece asıl davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi isabetli olmuştur.Birleşen dava; her ne kadar tevzi formunda alacak davası olarak açılmış gibi görünse de;

dosya kapsamından, davacı yan tarafından asıl davada taraf teşkilini sağlama amacı ile açıldığının beyan edilmesi sebebi ile asıl davadaki itirazın iptali davasının devamı niteliğindedir ancak ne var ki asıl davada taraf teşkilinin bu şekilde sağlanmasının, davaya konu icra takibinde alacağın yanlızca 1 adi ortak tarafından talep edilmiş olması sebebi ile mümkün değildir.

Her iki davaya esas icra takibinde zorunlu dava arkadaşlığının söz konusu olduğu adi ortaklardan sadece biri tarafından açılmıştır. Dolayısı ile birleşen davanında aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken; mahkemece birleşen davanın davalı ...

İnşaat..Şirketi yönünden arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, birleşen davanın davalı ... yönünden derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin usulden kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak asıl ve birleşen davaların aktif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN

ASIL DAVADA1-Asıl davanın AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.492,39-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 876,99-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL karar harcının davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 12.412,95-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından vekalet harcı, bilirkişi ücreti gideri olarak sarf edilen 3.413,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

BİRLEŞEN DAVADA 1-Birleşen davanın AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİ İLE USULDEN REDDİNE,2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı olarak sarf edilen 488,40-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı ... lehine takdir olunan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,7-Ret olunan dava yönünden;

karar tarihinde davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN,1-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,4-Gerek ilk derece gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda,

6100 sayılı HMK'nın 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere 17/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.