İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/673 K.2025/424

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece, İstanbul Anadolu 12.ATM'nin 2023/751 D.İş sayılı kararı ile konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, davacı-alt yüklenici, davalı asıl yüklenici ile "..." kapsamında FAZ-I bölüm için 22 adet asansör ile 6 adet yürüyen merdivenin üretim ve montajı, FAZ-2 bölüm için 6 adet asansörle 6 adet yürüyen merdivenin üretim ve montajı hususunda 16/06/2017 tarihli sözleşme imzaladıklarını,

FAZ-I deki işin 18/09/2020 tarihli geçici kabul tutanağı ile sözleşmeye uygun çalışır halde teslim edildiğini, asansörlerden ikisi hariç yeşil etiket alındığını, iki adet asansörün ise geçici kabulden anlaşılacağı üzere davalı şirketten kaynaklı olarak değiştirildiğini ve mavi etiket alındığını, davalı tarafından söz konusu asansörlerle ilişkin binanın tahsil edildiği İstanbul med. Üniv.

Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi ile aralarında01/10/2020 tarihli "Bakım Onarım Anlaşması" imzalandığını, FAZ-2 bölüm için sözleşmeden kaynaklı bakiye alacağın tahsili, bakım sözleşmesi gereği bakım alacaklarının tahsili, teminat mektubunun süresinin uzatılması nedeniyle ödediği komisyon bedellerinin tahsili talepli davada dava açılmadan önce İstanbul 12. ATM 2023/751 D.İş sayılı dosyasından söz konusu sözleşmenin teminatı olarak iş sahibine verdiği...

Bank'ın 22/06/2017 tarihli ... referans nolu 168.687,00 Euro bedelli teminat mektubu, ... Bank “ın 22/06/2017 tarihli ... referans nolu 216.481,00 TL bedelli teminat mektubu, ... Bank in 22/06/2017 tarihli ... referans nolu 63.814,00 Euro bedelli teminat mektubu, ...

Bank'ın 22/06/2017 tarihli ... referans nolu 81.894,00 TL bedelli teminat mektupları için verilen ihtiyati tedbir kararının devamı, teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespiti ve taraflarına iadesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili ise; eksik ifa olduğunu, tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkemece.

17/02/2025 tarihli ara karar ile davacının iddiası üstlenilen işi tamamen yapıp bitirdiği, hastanenin 2020 yılından bu yana faaliyetine devam ettiği, asansörlerin ayıpsız şekilde çalıştığı, buna rağmen davalının banka teminat mektuplarını iade etmediği, ruhsat bakımından da davalının bina ruhsat süresini yenilmemesi gibi davalıdan kaynaklı sebeplerle ruhsatın alınamadığını, davalının ise, sözleşmeye göre banka teminat mektuplarının iade edilmesi için asansörlere ruhsat alınmış olması gerektiği, alınmadığı, sgk ilişiksizlik belgesiz gibi bir takım şartların oluşması,

geçici, kesin kabullerin yapılması gerektiği, bunlar sağlanmadan iadesinin istenemeyeceğinin olduğu, asansörlerin halen faal olan hastanede kullanıldığı bilinmekteyse de, ruhsat alınmamış olmasında kusurun taraflardan hangisine ait olduğu yargılamayı gerektirdiği,

banka teminat mektuplarının hukuki niteliği gereği ibraz edildiğinde ilgilisine kayıtsız şartsız ödeme yapılacağı, bu hususlar nazara alınarak talebin yargılamayı gerektirmesi sebebiyle tedbir kararına yapılan itirazın kabulü ile kaldırılmasına karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davaya konu teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektiğini belirterek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir.

Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.İhtiyati tedbir kararı verilmesinde hakime geniş bir takdir alanı bırakılmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. Anayasanın 141/3.

Maddesine göre mahkeme ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı vermesi veya istemin reddine karar vermesi hallerinde kararında hukuksal gerekçe göstermek zorundadır.Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. davacı alt yüklenici, davalı ise asıl yüklenicidir.

Davalılar arasında "Göztepe Eğitim Araştırma hastanesi Yeniden Yapım İşi Projesi" kapsamında FAZ-I bölüm için 22 adet asansör ile 6 adet yürüyen merdivenin üretim ve montajı, FAZ-2 bölüm için 6 adet asansörle 6 adet yürüyen merdivenin üretim ve montajı hususunda 16/06/2017 tarihli sözleşme akdedilmiştir.

Mahkemenin tarafların beyan ve iddiaları sözleşme konusu işin yapılıp yapılmadığı, sözleşmeye göre verilen teminat mektuplarının iş sahibi tarafından iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, hususu yargılama gerektirdiğinden davalının ihtiyati tedbire itirazının kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılması usul ve yasaya uygun olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı /davalı / vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.