İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/1197 K.2019/897

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... San. Tic. Ltd.

Şti vekili asıl davada, müvekkilinin sünnet kilotları için 03747 başvuru numaralı endüstriyet tasarımını tescil ettirdiğini ve bu tasarımı dayalı olarak üretim ve satım yaptığını, İstanbul 4.FSHHM'nin 2014/73 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit ile davalıya ait işyerinde müvekkiline ait tasarımın taklitlerinin satıldığının tespit edildiğini, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin bilirkişi raporuyla da tespit edildiğini belirterek davalının tecavüz teşkil eden fiillerin tespitine ve durdurulmasına, mahkeme kararının gazetede ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin tespit dosyası akabinde bahse konu ürün satışını durdurduğunu, davacının hak sahibi olmadığını, hali hazırda bahse konu endüstriyel tasarımın hak sahibinin başka bir şahıs olduğunu, ayrıca müvekkillerinin bu ürünleri... Tekstil Pazarlama Ltd. Şti'nden aldığını, bu nedenle davanın adı geçen şirkete ihbarını talep ettiklerini bildirmiştir.Birleşen İstanbul 2.FSHHM'nin 2015/174 esas sayılı dosyasında davacı ... San. Tic. Ltd.

Şti vekili, müvekkilinin sünnet kilotları için 03747 başvuru numaralı endüstriyet tasarımını tescil ettirdiğini ve bu tasarımı dayalı olarak üretim ve satım yaptığını, İstanbul 2.FSHHM'nin 2014/74 D.İş sayılı dosyasında davalıya ait işyerinde müvekkiline ait tasarımın taklit edilerek satıldığının tespit edildiğini, tespit sırasında düzenlenen bilirkişi raporunda; ürünün tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin belirlendiğini belirterek davalının tecavüz teşkil eden fiillerinin tesiptine ve durdurulmasına ve mahkeme kararının gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, mahkemenin 2012/194 Esas sayılı dosyası ile bu davanın taraflarının ve konusunun aynı olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca müvekkilinin 2012/04090 sayılı faydalı model belgesi bulunduğunu, tescile dayalı kullanımın tecavüz oluşturmadığını, müvekkilinin ürününün çıtçıtlı olması dolayısıyla yenilik taşıdığını ve davacı tasarımının ABD'de tescilli olduğunu, İstanbul 2.FSHHM'nin 2012/194 esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda ihlal bulunmadığının bildirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İstanbul 3.FSHHM'nin 2015/45 esas sayılı dosyasında davacı ... San. Tic. Ltd. Şti vekili, İstanbul 2.FSHHM'nin 2014/260 esas sayılı (asıl) dava dosyasında, davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde satılan ürünlerin...Tekstil Paz. San. Tic. Ltd.

Şti'nden alındığının beyan edildiğini, zaten tespit sırasında alınan numune üzerinde de davalının bilgileri bulunduğunu belirterek davalının tecavüz teşkil eden fiillerinin tespitini ve durdurulmasını, davanın İstanbul 2.FSHHM'nin 2014/260 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini istemiş, mahkemece de tensiple birlikte birleştirme kararı verilmiştir. Davalı ... .... Ltd.

Şti vekili davanın reddini istemiştir. ... vekili, davaya müdahil olmak istemiş ve vermiş olduğu 16/04/2015 tarihli dilekçesinde; dava konusu ürünlerin davalı ... tarafından ... Tekstilden alındığını, ...

Tekstile de müvekkili ... tarafından satıldığını, davaya sonucunda verilecek kararın müvekkili aleyhine kesin hüküm oluşturabileceğinden HMK'nun 65.maddesi uyarınca davaya müdahil olmak istediklerini, müvekkilinin ürününün yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını ihtiva ettiğini, müvekkilinin TPE nezdinde ... numaralı endüstriyel tasarım tescilli olarak kasık koruyucu sünnet külodu ürettiğini, İngiltere Patent Ofisi'nin 07/08/2002 tarihli tescilli sünnet külodunun önündeki plastik aparatta delik mevcut olduğunu, davacıya ait tasarımda ise sabit bir aparat ile aparat önünde birkaç delik mevut olduğunu, bu deliklerin hava almaya yaradığını,

külodu çıkarmadan idrar yapmaya olanak sağlamadığını, müvekkilinin endüstriyel tasarımı olan sünnet koludundaki koruşyucu plastik kabul bir leşik bir ürün parçası olup tasarım açısından yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bu plastik koruyucu kabuk üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, davaya dayanak yapılan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu bildirerek asli müdahil talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, değişik iş dosyasındaki tespit esnasında alınan ürün üzerinde ...'aa ait 2007/6410 numaralı faydalı modele dayalı olarak üretim yapıldığını, söz konusu faydalı modelin İstanbul 1. FSHHM'nin 2011/8 esas sayılı dosyasında hükümsüzlüğüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini , Davacı ... San. Tic. Ltd.

Şti'nin tasarımı hakkında açılan hükümsüzlük talepli davanın ise reddine karar verildiği, ...'a ait faydalı model hakkının baştan itibaren dolmamış sayıldığı, bu nedenle söz konusu dosyada tecavüzün tespit dildiği, davalı ... Testtilin işyerinde yapılan İst.

4. FSHHM'nin 2014/73 sayılı dosyası ile davacıya ait endüstriyel tasarıma tecavüz ettiği ve bu durumun haksız rekabet teşkil ettiğinin tespit edildiği, dava konusu sünnet külodunun diğer davalı ... testil şirketindan satın alındığını, buna göre tüm davalıların davacının endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız ettikleri gerekçeleriyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı kabulüne karar verilmiş, kararı davalı ... ... Ltd. Şti vekili ile davalı ... Tıbbi Ltd.

Şti ve Feri Müdahil ... vekili istinaf etmiştir. Davalı ... .... Ltd.

Şti vekili istinaf sebebi olarak; müvekkilinin dava konusu sünnet külodunun asıl üreticisi olmadığını, bu ürünlerin tasarım belgesi sahibi olduğunu bildikleri ...'a ait işletmeden satın alıp toptan satışını yapmakta olduklarını, ... tarafından müvekkiline lisans verilmiş olup bu lisans belgesiyle ürün satışı yapıldığını, ürünlere ait kutular üzerine de ...'ın sahibi olduğu ... tescil numaralı endüstriyel tasarım belgesine dayalı olarak satışının yapıldığının yazıldığı,

müvekkilinin herhangi bir sorumluluk taşımadığını, bilirkişilerin ve mahkemenin bu durumu dikkate almadığını, dava konusu tespitin yapılmasından sonra durumu araştırdıklarında ...'a ait tasarımın hükümsüz kılındığını ve kararın kesinleştiğini öğrendiklerini, müvekkiline bir kusur atfedilemeyeceğini, çünkü ...'ın müvekkilini uyarmadığını, tespit sonrasında ise müvekkilinin ürün satışını durdurduğunu, bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerektiğini, yine yaptıkları araştırma neticesinde sünnet külodunun yeni bir ürün olmayıp davacının tescilinden önce başkaları tarafından kamuya sunulduğunu,

bu nedenle yeni ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığının tespit edildiğyini ve Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/130 esas sayılı dosyasında söz konusu endüstriyel tasarımın hükümsüzlük davasını açtıklarını, bu davanın delil bildirme süresi geçtikten sonra açılması nedeniyle delil olarak mahkemeye bildirilemediğini, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini bildirmiştir. Davalı ... Ltd. Şti ve Feri Müdahil ... vekili istinaf sebebi olarak.

İstanbul 2.FSHHM'nin 2012/194 esas sayılı dosyası ile bu davanın taraflarının ve konusus aynı olduğunu , bu nedenle derdestlikten dolayı davanın usulden reddinin gerektiğini, davalı ... Ltd.

Şti'nin 2012/04090 tescil numaralı faydalı model belgesine dayalı olarak üretim yaptığını, faydalı modelin koruduğu ürün ffonksiyonları dikkate alındığında ürünün davalının endestriyel tasarımına benzer olmadığını, mahkemenin yalnızca dış görünüm koruması dikkate alınarak ürünün sağladığı fonksiyonel açılar bakımından değerlendirme yapmadığını, davacının ürününde yer alan sünnet kapağının kiloda monte edilmiş durumdayken müvekkiline ait ürünün açılabilir kapaklı aparat içerdiğini,

bu vzelliği sayesinde tekniğin bilinen durumunun aşıldığını ve sadece sünnet olan kişilerle değil o belgeye uygulanan her türlü cerrahi operasyonda kullanılabilecek olduğunu, nitekim 2012/194 esas sayılı dosyada mevcut bilirkişi raporlarırnda müvekkiline ait faydalı modelin farklı olduğunu ve tekniğin bilinen durumun aşılmış olduğunun kabul edildiğini, davalı ...

Medikalin TPE nezdinde tescilli ...numaralı faydalı model belgesine dayalı üretim yapmakta olup belge ücretini süresinde ödememesi nedeniyle mücbir sebep talebinde bulunduğunu, tescilli bir belgenin kullanılmasının hukuka aykırı olmayacağı gibi haksız rekabette teşkil etmeyeceğini, alınan raporda mücbir sebep talebinin yayınına karar verildiği,

eğer TPE tarafından kabul edilmemesi halinde tescilli bir faydalı modelden bahsedilemeyeceğinin kabul edildiğini, mahkemenin TPE sürecinin sonucunu beklemeden karar vermesinin doğru olmadığını, feri müdahil ....'ın ise ... nolu endüstriyel tasarım tesciline ve .... markasına dayananrak üretim yaptığını, feri müdahile ait ürünün çamaşırın önünde yer alan aparatın çıtçıt yardımıyla çamaşırdan ayrılmasına imkan sağlamanın yanı sıra içerdiği hijyenik tek kullanımlık pet sayesinde tıbbi bir özellik taşıdığını , yeni ve ayırt edici olduğunu bildirmiştir.Davacı ... şirketine ait ...tescil numaralı tasarımın sünnet külodu olarak tescil edildiği,

tasarım tescilinin 19/08/2013 ve 5 yıl müddetle ikinci yenilenmesinin yapıldığı anlaşılmıştır. Feri Müdahil...'a ait ... tescil numaralı tasarımın 06/08/2009 tarihinde 5 yıl süre ile tescil edildiği ve 06/08/2014 tarihinde 5 yıl müddetle birinci yenilenmesinin yapılabildiği, adı geçene ait 2.1 ve 3.1 numaralı tasarımların ise iptal edildiği görülmüştür. İstanbul 4.FSHHM'nin 2014/73 D.İş sayılı dosyasında davacı ...'nin asıl davanın davalısı ... Tekstil Ltd.

Şti aleyhine tespit talebinde bulunduğu, tespit sırasında yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 25/11/2014 tarihli raporda; davalı şirketin satmış olduğu sünnet külodunun davacının tasarımının aynısı olduğu ve yenilik vasfı içermediği, izin olmaksızın ticari amaçla kullanıldığının belirtildiği, ...ında yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; ... Ltd.

Şti'nin davacıya ait tasarımla korunan sünnet külodunu sattığının tespit edildiği ve gerek fotoğraf çekilmek suretiyle, gerekse bir adet ürünün satın alınarak ürünün tespit edildiği ve tespit edilen ürünün tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin saptığı, ... Ltd.

Şti vekilinin ise söz konusu tespite ve bilirkişi raporuna itiraz ettiği, itirazında müvekkilinin 2012/04090 başvuru numaralı açılabilir kapaklı sünnet çamaşırı başlıklı faydalı model başvurusunun bulunduğunun ve bu başvurunun 21/10/2013 tarihinde tescil edildiğini beyan ettiği görülmüştür.

Yargılama sırasında alınan 3 kişilik bilirkişi raporunda; davacıya ait tasarım ile İstanbul 4.FSHHM'nin 2014/73 D.İş sayılı tespit dosyası kapsamında tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu nedenle benzer olarak algılandıkları, karşılaştırılan tasarımlarda külotlar üzerinde bulunan elemanın aynı biçim oran ve yerleşimde olup aralarındaki tek farkın yüzey üzerindeki deliklerin yerleşimi olduğu, bu farkın küçük bir fark olup ayırt edicilik kazandırmadığı ve tasarımların benzer algılandığı yolunda görüş bildirilmiştir.

Yargılama sırasında farklı bir heyetten alınan 14/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda ise. İstanbul 2.FSHHM'nin 2014/74 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit işlemi neticesinde bulunan ürünün davacının tasarımına konu ürün ile benzer olduğu, davalı ... Ltd.

Şti'nin işbu ürününün TPE nezdinde 10/04/2012 tarih ve 2012/04090 numaralı tescilli açılabilir kapalı sünnet külodu başlıklı faydalı model belgesi ile koruma altına alındığı, tescilli bir marka, patent, faydalı model, tasarım, ticaret unvanı gibi bir belgenin kullanılması hukuka aykırı olmadığı, bu durumda haksız rekabetin gerçekleşmeyeceği, ancak davalı ... şirketinin bu faydalı model belgesinin dosya durumu incelendiğinde, yıllık ücretinin yasal sürede ödenmediği, bu nedenle geçersiz hale geldiği, adı geçen davalının 02/12/2015 tarihinde belge ücretinin ödenememesi ile ilgili süresi içinde mücbir sebep talebinde bulunduğu,

22/02/2016 tarihinde mücbir sebep talebinin yayınına karar verildiği, mücbir sebep talebinin incelenmesi neticesinde TPE tarafından kabul edilmemesi halinde tescilli bir faydalı model belgesinden bahsedilemeyeceği yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. İstanbul 1 FSHHM'nin 2011/8 esas 2012/32 karar sayılı ilamının incelenmesinde; davacı karşı davalının ...Ltd.

Şti, davalı karşı davacının ise ... olduğu, davanın, davalıya ait faydalı modelin tescil belgelerinin terkini, karşı davanın ise davacının faydalı modelinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkin olduğu, yargılama sonunda verilen ilk kararın bozulduğu, bozma sonrasında yapılan yargılamada ise, asıl davada davalıya ait tescilli 2007/06410 numaralı faydalı modelin iptaline ve sicilden terkinine karar verildiği, karşı davanın ise reddine karar verildiği, kararın 26/12/2014 tarihinde Yargıtay'ca onandığı ve karar düzeltme talebinin ise 11/09/2014 tarihinde reddedildiği ve kesinleştiği üzerindeki kesinleşme şerhinden anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve durdurulması talebine ilişkindir.

Davalılardan.... Ltd. Şti vekili Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/130 Esas sayılı dosyasında asıl ve birleşen davanın davacısı olan ...TEKSTİL.... Ltd. Şti'nin dayanmış olduğu ... sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğünü talep ettiklerini ve bu davanın bekletici mesele yapılmasını ileri sürmüştür. Dairemizce söz konusu dosyanın incelenmesinde davacının ... Tekstil Ltd. Şti davalının ise... TEKSTİL Ltd. Şti. Olduğu, dava konusunun ise ... TEKSTİL Ltd.

Şti.adına tescilli ... tescil numaralı sünnet külodu başlıklı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ilişkin olduğu, bu davanın Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/90 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ve Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/90 Esas sayılı dava dosyasının ise henüz derdest olup, duruşmasının 11/07/2019 tarihine talik edildiği görülmüştür.

Asıl ve birleşen davanın davacısı olan ...TEKSTİL Ltd.Şti'nin davasına dayanak yaptığı ... sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin dava derdest olup, o dava sonunda verilecek karar istinafa konu dava dosyalarının sonucunu doğrudan etkileyeceğinden Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/90 Esas sayılı dava dosyasının sonucunu beklenmesi gerekirken bu yön gözden kaçırılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan birleşen davanın davalısı ...Tekstil Ltd.Şti.vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin kabulü gerekmiş, bu kabule göre diğer davalı .....

Ltd. Şti.vekili ile feri müdahil ... vekilinin istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.