İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/1536 K.2019/456

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin hiperbarik oksijen tedavi kabinleri, basınç odaları ve dalgıç basınç odaları üreten bir firma olduğunu, davalı tarafın ..........

31/12/2014 tarihinde başvuru yaptığını ve kendisine 16/09/2015 tarihinde faydalı model belgesi verildiğini, davalının faydalı modelinin yenilik vasfı taşımadığını, ürünün faydalı model olarak kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu ürünün uzun yıllardır hem dünyada hem Türkiye'de kullanıldığını belirterek davalıya ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iddialarının haksız olduğunu, müvekkili firmanın sektörde uzun süredir faaliyet gösteren şirket olduğunu, müvekkilinin faydalı modelinin 551 Sayılı KHK'da belirtilen şartları taşıdığını, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarının mevcut olduğunu, müvekkilinin faydalı modele konu olan cihazının ve cihazın Türkiye ve Dünyada mevcudiyetinin ısrarla vurgulanmasının bir hususun gözden kaçma sebebi olduğunu, bu cihazda müvekkilinin geliştirdiği dizaynlar olduğunu, en önemli özelliğin ise "omega shape" olması ve yine "medikal kapak" unsurunun müvekkili tarafından yapıldığını ve uygulandığını,

551 sayılı KHK'nun 165/b maddesinde düzenlenen şekilde bir hükümsüzlük sebebinin müvekkiline ait buluşta kesinlikle söz konusu olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre; faydalı modele konu buluşun yenilik sayılabilmesi için faydalı model başvurusuna konu olan buluşun başvuru tarihinden önce Türkiye'de ve dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka bir yol ile açıklanmış veya yöresel ve ülkes çapınsa kullanılmış olmaması gerektiği, davaya konu olan faydalı model belgesinin daha önceden var olan bir sisteme ilişkin olup yenilik özelliği olmayan faydalı model belgesindeki tüm istemleri başvuru tarihinden itibaren yenilik içermediği gerekçeleriyle davanın kabulünü,

davalıya ait 2014/16344 numaralı faydalı model belgesinin yenilik vasfı bulunmadığından hükümsüzlüğüne ve terkinine karar verilmiş, kararı davalı vekili istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf sebebi olarak; müvekkiline ait faydalı model belgesinin 551 Sayılı KHK'da belirtilen şartları taşıdığını, müvekkilinin fikri, zihinsel bilimsel çalışmalar sonucu bulduğunu ve faydalı model başvurusunda bulunduğu hiperbarik oksijen kabini buluşunun yeni olduğunu, faydalı modele konu buluşun basit bir çözüm içeren küçük/faydalı bir buluş olmasının yenilik unsuru taşıması bakımından yeterli olduğunu, müvekkilinin davacının dava konusu yaptığı faydalı modelin konusunu oluşturan hiperbarik oksijen tedavi kabini buluşunun da dava dışı .... tamamen kendi tasarlaması ve geliştirmesiyle ortaya koyduğu yeni bir buluş olduğunu,

nitekim ilanlarının yapıldığını ve itiraz olmadığından faydalı model belgesi verildiğini, ayrıca müvekkilinin faydalı model belgesine konu buluşunda dikkate alınması gereken şeyin müvekkilinin geliştirdiği dizaynların olduğunu, en önemli özellik "omega shape" olması ve yine "medikal kapak" müvekkili tarafnıdan yapıldığını ve uygulandığını, müvekkilinin ...... başvurusunda omega şeklindeki kabinin silindirik olduğunu , kabine omega şeklini veren özellik müvekkiline ait buluşun üst kısmının şeklinin kesik silindir olması olduğunu, medikal kapak uygulamasının da müvekkili tarafından yapıldığını,

dolayısıyla bu şartlar altında müvekkiline faydalı model belgesi verildiğini, 551 Sayılı KHK'nun 165.maddesi uyarınca faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK'nın 154 ,155 ve 156 .maddelerinde belirtilen hükümlere aykırılığı tespit edilmediği müddetçe hükümsüzlüğüne karar verilemeyeceğini, faydalı model belgesinin ilgili hükümlere aykırılığının raporda ispatlanamadığını, dolasıyla kararın doğru olmadığını, bilirkişi raporunun yeterli inceleme ve araştırmaya dayalı olmadığını, raporda faydalı model belgesinin hiçbir isteminin başvuru tarihi itibariyle yenilik içermediği değerlendirmesinin aypıldığını,

raporda davaya konu faydalı model belgesinin ..... başvurusunda müvekkili şirkete hangi koşullar altında verildiği ve davalının bu koşulları hangi ölçüde sağladığı veya sağlamadığı , işbu başvurulara yönelik bir değerlendirmenin yapılmadığını, bu raporun hükme dayanak alınmasının doğru olmadığını, bildirmiştir.

Yargılama sırasında davaya konu ...... sayılı faydalı model belgesine ait işlem dosyasının ..... celbedildiği, faydalı modelin 31/12/2014 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle verildiği, sahibinin davalı olduğu, buluş başlığının hiperbarik oksijen kabini olduğu ve tarifnamenin de yer aldığı, buluşun her yaştaki hasta grubuna uygulanan yüksek basınç altında %100 oksijen solunarak dokulara giden temiz kandaki oksijen miktarını 20 katı kadar arttırılması ile hücrelerin desteklenmesi, yeniden damar gelişimi ve yara iyulişmesini sağlayan maddelerin üretiminin artmasını, bakterilerin üremesinin önlenmesi, toksinlerin etkinliğinin azaltılması,

vs olduğu görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 3 kişilik 14/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda; davalıya ait faydalı model belgesinin toplam 19 istem içerdiği, istem 1'in bağımsız, diğer istemlerin ise bağımlı istemler olduğu, davacının delil olarak .....

Askeri Tıp Fakültesi hiperbarik oksijen tedavisi basınç odası, Şubat 2010 tarihli teknik şartnamesi ile Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü hiperbarik oksijen tedavi ünitesinin 05/04/2012 tarihli teknik şartnamesini sunduğu, mevcut delillerin faydalı modelin başvuru tarihi olan 31/12/2014 tarihinden önceye ait oldukları ve dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını incelemek için bir referans olarak kullanılabileceği, hükümsüzlüğü talep edilen davalıya ait faydalı model belgesinin hiçbir isteminin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfı içermediğinin bildirildiği görülmüştür.

Davalı vekilince 08/11/2016 tarihli dilekçeyle bilirkişi raporuna itiraz edildiği ve yeni bir bilirkişiden rapor alınmasının istendiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır. Davacı taraf, davalıya ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü istemiştir. Davalı taraf ise müvekkilinin söz konusu cihazlarda geliştirdiği yeni dizaynlar olduğunu ve bunların en önemli özelliğinin ise "omega shape" ve "medikal kapak" unsurları olduğunu savunmuştur. Davacı tarafça sunulan deliller arasında bulunan ..... teknik şartnamesinde istenilen cihazın omega şeklinde olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Yine hükme esas alınan ve dosya kapsamına uygun düşen bilirkişi raporunda bağımlı istemdeki unsurların tamamının yenilik giderici olarak sunulan D1 ve D2 belgelerinde bulunduğunu tespit ettikleri, davalıya ait faydalı model belgesindeki bağımlı istemdeki unsurların da 1 no'lu bağımsız istemdeki unsurların tekrarı olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bir başka ifadeyle başvuru tarihi itibariyle davalıya ait faydalı modelin yeni olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde davalı vekilinin istinaf talepleri yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.