İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/4359 K.2018/1863

İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nden verilen 23/02/2017 tarihli kararına karşı asıl ve birleşen dosyalarda davalı - karşı davacı ...'in istinaf başvurusu üzerine dosya dairemize intikal etmekle, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili, davalı adına tescilli ... no'lu patentin, patentlenebilirlik kriterlerine sahip olmadığı, yenilik ve buluş basamağı içermediği iddiasıyla hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, patent hükümsüzlüğü talebinin yerinde olmadığını savunarak asıl davanın reddini talep etmiş, karşı dava olarak ise, davacı-karşı davalının, müvekkilinin ... B sayılı patentten kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunduğunu iddia ile patente tecavüzün önlenmesini, haksız rekabetin tespitini, 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi 10.000 TL itibar tazminatına hükmedilmesini ve hükmün ilanını istemiştir.

Birleşen İstanbul 1.FSHHM'nin 2012/18 E.sayılı dosyasında, davacının ... Ambalaj, davalının ...Ambalaj olduğu, davacının 2008/00712 B sayılı patente tecavüz iddiasıyla tecavüzün önlenmesini, haksız rekabetin tespitini, 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminat ve 10.000 TL itibar tazminatının davalıdan tahsilini, verilecek kararın ilanını talep ettiği, davalının cevap dilekçesinde, davanın haksız ve dayanaksız olduğunu beyanla davanın reddini istediği anlaşılmıştır.

Birleşen İstanbul 2.FSHHM'nin 2011/189 E.sayılı dosyasında, davacının ... Paketleme şirketi, davalının .... Ambalaj olduğu, davacının, davalı adına tescilli 2008/00712 sayılı patentin hükümsüzlüğünü talep ettiği, davalının ise davanın reddini istediği görülmektedir.

Birleşen 2.FSHHM'nin 2012/86 E.sayılı dosyasında, davacının ...A.Ş., davalının .... Ambalaj şirketi olduğu, dosyanın 2 kez tefrik edildikten ve birleştirildikten sonra son olarak 2017/42 Esas sayılı numara ile mahkeme esasına kaydedildikten sonra HMK'nın 150.maddesi gereği takipsiz bırakılan davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Birleşen İstanbul 3.FSHHM'nin 2012/5 E.sayılı dosyasında, davacının .... ltd., davalının ... Ambalaj olduğu, bu davada davalıya ait ... no'lu patentin hükümsüzlüğünün talep edildiği, davalının ise dosyanın İstanbul 1.FSHHM'nin 2011/203 E.sayılı dosyası ile birleştirilmesini ve davanın reddini istediği anlaşılmıştır.

Birleşen İstanbul 1.FSHHM'nin 2012/17 E.sayılı dosyasında, davacının... Ambalaj, davalının ise ... ltd şirketi olduğu, davacı tarafın, davalının eylemlerinin 2008/00712 B sayılı patente tecavüz oluşturduğu iddiasıyla tecavüzün önlenmesini, haksız rekabetin tespitini, 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi, 10.000 TL itibar tazminatının davalıdan tahsilini ve verilecek kararın ilanını istediği, davalının ise davacının patentinin patentlenebilirlik koşullarını taşımaması nedeniyle davanın reddini, İstanbul 2.FSHHM'sinde 2011/189 E.sayılı dosyada davacının patentinin hükümsüzlüğü davası açıldığından, hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiği görülmüştür.

Mahkeme, ... sayılı patent hakkında, İzmir FSHHM'sinde 2011/191 E.sayılı hükümsüzlük davası açıldığı gerekçesiyle İzmir FSHHM dosyasının bekletici mesele yaptığı, İzmir FSHHM tarafından... sayılı patentin hükümsüzlüğüne karar verildiği, bu kararın Yargıtay 11.HD tarafından onandığı, karar düzeltme isteminin de reddedildiği, böylece bu patent hükümsüz kılındığından, bu patentin hükümsüzlüğü talepli davaların konusuz kaldığı gerekçesiyle patent hükümsüzlüğü davaları hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kararın verildiği görülmektedir.

Maıhkeme ayrıca tescil koşulları taşımayan bir buluşun kullanılmasının haksız rekabet oluşturmadığı, kesin delil oluşturan İzmir FSHHM'nin 2011/191 E.sayılı kararı karşısında patente tecavüz ve haksız rekabetin unsurlarının bulunmadığı, mahkemece alınan raporda patentin hükümsüzlük koşullarının bulunduğunun tespit edilmesi ve İzmir FSHHM tarafından patentin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olunması nedeniyle, patent hükümsüzlüğü davalarında, davacıların haklı olduğu,

bu nedenle HMK'nın 331/1 maddesi gereği esas hakkında hüküm kurulmayan hallerde haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerektiği gerekçesi ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkeme 23.02.2017 tarihinde, birleşen İstanbul 3.FSHHM'nin 2012/5 sayılı dosyasında, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2.FSHHM'nin 2011/189 E.sayılı dosyasında, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen İstanbul 1.FSHHM'nin 2012/17 E.sayılı dosyasında, patent hakkına tecavüzün önlenmesi,

haksız rekabetin tespiti, maddi, manevi tazminat ve itibar tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, birleşen İstanbul 1.FSHHM'nin 2012/18 E.sayılı dosyasında da aynı yöndeki taleplerinin reddine, asıl davada patent hükümsüzlüğüne dair İzmir FSHHM tarafından verilen hükümsüzlük kararı kesinleştiğinden, patentin hükümsüzlüğü davası konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, karşı davada, karşı davalı ... şirketi aleyhine açılan patente tecavüzün önlenmesi,

haksız rekabetin tespiti, maddi ve manevi tazminat ile itibar tazminatı taleplerinin reddine, birleşen İstanbul 2.FSHHM'nin 2012/86 E.sayılı dosyasında, dava 2.kez takip edilmediğinden, 2.kez tefrik edilerek 2017/42 Esas no'lu dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Asıl ve birleşen davalarda davalı, asıl davada davacı ... vekili 18.05.2017 harç tarihli istinaf dilekçesinde, "emek ilkesi gereği her ne kadar patent hükümsüz kılınmış ise de, müvekkilinin ürettiği makinanın haksız rekabet hükümlerine göre korunması gerektiğini, diğer tazminat talepleri yanında, itibar tazminatı talebi nedeniyle de avukatlık ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, patent konusu makinayı ilk kez müvekkilinin geliştirdiğini, patentin hükümsüz kılınmasının, otomatik olarak haksız rekabete dayalı taleplerinin reddini gerektirdiğini, haksız rekabet incelemesinin,

emek ilkesine göre ve davacı ürünü ile davalı ürünü karşılaştırılarak yapılması gerektiğini, otomasyon sistemi özelliğinin, müvekkilinin makinasında mevcut olduğunun, daha önceleri el işçiliği ve parça parça dikişle torba üretimi yapılırken, müvekkilinin geliştirdiği otomasyon sistemi sayesinde bir tela malzemenin parçalara ayrılmadan, rulo şeklinde makineye verilip hızlı bir şekilde ve kısa bir sürede, istenilen kalite ve sayıda torba üretilebildiğini, böyle bir makinanın benzerinin 2008 yılından önce piyasada da bulunmadığını ve sektörde bilinmediğini, rakip firmaların ise,

ancak 2010 yılında Çin'den ithal ederek bu makinaları kullanmaya başladığını, emek ilkesi uygulanmasında yenilik özelliğinin aranmadığının, farklı desenler kullanılmasının haksız rekabeti ortan kaldırmadığını, reddedilen en küçük talep dahil, her bir davada 5 ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine dair hatanın düzeltilmesini talep etmiştir.

Davacı-Karşı davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde, kararın doğru olduğunu beyanla istinaf isteminin reddini istemiştir. Davacı-Karşı davalı ... Ambalaj vekili istinafa cevap dilekçesinde, kararın doğru olduğunu belirterek kararın onanmasını istemiştir. Birleşen 2012/8 E.sayılı dosyada alınan 14.02.2013 havale tarihli bilirkişi raporunda, davalının üretiminin davacının ...sayılı patente tecavüzü teşkil etmediğinin belirtildiği görülmektedir.

GEREKÇE

İstinaf başvurusunda bulunan asıl davada, birleşen 2011/189 esas sayılı davada ve birleşen 2012/86 esas sayılı davada davalı ve birleşen 2012/18 esas ve 2012/17 esas sayılı dosyalarda davacı ... vekilinin istinaf dilekçesinde; müvekkiline ait ... tescil numaralı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmişse de haksız rekabet hükümlerine göre müvekkilinin ürününün korunması gerektiğini ve reddedilen her bir talep yönünden müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla istinaf talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

İstinaf talebinin duruşmalı incelendiği, dairemizce yapılan 19/09/2018 tarihli duruşmada; istinaf talep edenin haksız rekabet hükümlerine dayandıklarını, mahkemenin verdiği kararın hatalı olduğunu, makine üzerinde keşif yapılmadığını, 2008 yılından önce makinenin Türkiye'de ya da dünyada olduğuna dair delil bulunmadığını, rakip firmaların 2010 yılından sonra benzer makineleri Çin'den ithal ettiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Davalı- birleşen davada davacı ... vekili; patentin hükümsüzlüğüne ilişkin kararın kesinleştiğini, istinaf başvurusunun reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

Dosyada bulunan 28.05.2014 havale tarihli bilirkişi raporunda, "ultrasonik kaynak uygulamalarının tekstil sektörünün farklı alt sektörlerinde sentetik esaslı parçaları birleştirme amaçlı 1970'li yıllardan beri kullanıldığı, bu yöntemin düşük maliyet ve yüksek hız avantajı sunduğu, tela poşet/torba imalatı özelinden farklı firmaların ürün detaylarının web çıktılarının dosyada bulunduğunu, tekniğin bilinen durumuna ilişkin referansların hiçbirinde dava konusu patent istemlerinin birebir aynısı döküman bulunmadığı için, patentin yenilik unsuru sağladığı,

ancak patent isteminde belirtilen "ultrasonik birleştirme yöntemiyle tüm yüzeylerin tela malzemeden poşet/torba üretim yönteminin bu alanda teknik bir uzman tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılmayan bir faaliyet sonucu gerçekleşeceği neticesine ulaşılamadığı"görüşünün açıklandığı anlaşılmıştır.

TTK 55/4 maddede "dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar" başlığı altında "başkasının malları, iş ürünleri faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" fiilinin haksız rekabet teşkil ettiği düzenlenmiştir.

28/05/2014 tarihli raporda ultrasonik kaynak uygulaması yönteminin düşük maliyet ve yüksek hız avantajı nedeniyle 1970'li yıllardan beri kullanıldığının tespit edildiği, yöntemin tekniğin bilinen durumuna dahil olduğu, ... adına tescilli 2008/00712 numaralı patentin İzmir FSHHM'nin 05/11/2015 tarihinde kesinleşen 2011/191 esas 2013/90 karar sayılı ilamıyla hükümsüzlüğüne karar verildiği, tekniğin bilinen durumuna dahil bir bilginin üretimde ya da üründe kullanılmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceği ... tarafından davalı ürünlerinin davacı ürünü ile karıştırılmaya yol açan ve haksız rekabet teşkil eden başka tedbirler alındığını ispatlayamadığı göz önüne alınarak haksız rekabete dayalı istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

İstinaf başvurusunda bulunan vekilinin müvekkili aleyhine karara bağlanan her dosyada manevi tazminat, maddi tazminat, patente tecavüz, haksız rekabet ve ihbar tazminatı için beş ayrı vekalet ücretine hükmedildiğini beyan etmişse de; aynı davada ileri sürülen netice-i taleplerin esasen ayrı bir dava konusu olduğu, birlikte açılmak suretiyle davaların yığılması (toplanmasının) söz konusu olduğu, bu durumda her bir talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, her bir talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi yönünde Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasının bulunduğu göz önüne alınarak ... vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.