İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/1115 K.2021/298

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile davacı arasında 08.04.2012 tarihinde tapuda Kastamonu İli Taşköprü İlçesi ... Köyii ... Mevkiinde kain ... parselde kayıtlı taşınmazdaki otogaz satış servis istasyonunun davalı şirket tarafından işletilmesi amacıyla 5 yıi süreli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirketin davacıya herhangi bir bildirim yapmaksızın sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı olarak satış ve servis istasyonunu 3.kişi ...

Ltd.Şti’ye devrettiğini, bu devir nedeniyle davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin fiilen sona erdiğini, anılan devir nedeniyle davalı şirketin lisansının sona erdiğinin EPDK kayıtları ile sabit olduğunu, davalıya ariyet olarak verilen demirbaşlara ilişkin taahhütname çerçevesinde mülkiyeti davacıya ait sökülebilir nitelikteki 1 adet 10 m3 LPG Depolama Tankı(Yer altı), 1 adet LPG Transfer Pompası ( BTA- 318), l adet Tek Tabancalı LPG Dispanseri, 2 adet Gaz Dedektörü, alarm sistemi, elektrik panosu, Vanalar, Selenoid Vanalar, Flanşlar ve Fittings, Filtreler, Boru Tesisatı, Topraklama,

İzolasyon ve Katotik Koruma olarak tanımlanan malzemelerin iade edilmesi hususunun ihtar edildiğini,bu ihtara davalıca uyulmadığını, davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesinden ve sözleşmeye konu istasyonu 3.kişiye devretmesinden dolayı Bayilik Sözleşmesi ve Ariyet Olarak Alınan Demirbaşlara İlişkin Taahhütnameye istinaden davalıya teslim edilen malzeme ve ekipmanların davacıya iadesi, aynen iadesi mümkün olmaması halinde belirlenecek rayiç bedelin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap diekçesi sunmamıştır. Davalı şirket yetkilisi bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde; dava konusu malzemeleri davacıa iade etmek istediğini, akaryakıt istasyonunun icrai satış yolu ile ihaleye çıkarılacağını söylediğini ancak davacı şirketin malzemeleri almayı kabul etmediğini, buna rağmen sonrasında dava açılmasının haklı olmadığını, raoprdaki değer ve iade yükümlülüğünün yerine getirilmediği takdirde ödenmesi gerektiği tespit edilen bedeli kabul etmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...taraflar arasındaki ticari ilişkinin sözleşmesel dayanağının 08/04/2012 düzenleme tarihli Bayilik Sözleşmesi olduğu; sözleşmenin 5 yıl süre için akdedildiği, sözleşme uyarınca davalının asli ediminin intifa hakkına sahip olduğu istasyonu işletmek olduğu, davalının işletme lisansının 09/12/2014 tarihinde sonlandığı, bu haliyle sözleşmenin devamı imkanının kalmadığı, sözleşmenin 14.mdsinde bayinin yükümlülüklerine uymaması halinde davacı tarafın sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih edilebileceği husunun kararlaştırıldığı,

davacı tarafça Beyoğlu ...Noterliğinin 15/12/2014 Tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı tarafça davalı tarafa sözleşmenin fesih edildiği hususunun bildirildiği, davacı tarafın sözleşmeyi fesih etmesinin haklı sebebe dayandığı ve yerinde olduğunun görüldüğü, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 15.mdsinde davacı tarafça davalı tarafa ariyet olarak verilen malların sözleşmenin feshi halinde davacı tarafa iade edileceği hususunun kararlaştırıldığı anlaşıldığı, her ne kadar davalı taraf ariyet konusu malları teslim etmek istediğini ancak davacı tarafın almadığı iddiasında bulunmuş ise de;

bu iddiasını kanıtlar delil ibraz edemediğinden dava tarihi itibariyle davacı tarafın haklılığı göz önünde bulundurulduğu, gerekçesiyle davacı tarafın davasının kabulü ile; taraflar arasında düzenlenmiş bulunan Bayilik Sözleşmesi uyarınca ariyet olarak davalı tarafa verilen; -1 adet 10 m3 LPG Depolama Tankı(Yer altı), -1 adet LPG Transfer Pompası( BTA- 318), -l adet Tek Tabancalı LPG Dispanseri, -2 adet Gaz Dedektörü,alarm sistemi, elektrik panosu, Vanalar, Selenoid Vanalar, Flanşlar ve Fittings,Filtreler, Komprasör.

Boru Tesisatı, Topraklama, İzolasyon ve Katotik Koruma malların davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine; aynen teslimde fiili imkansızlık bulunması halinde İİK 24. maddesi uyarınca bedel için haciz yapıldığı tarihteki malların rayiç bedelinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine.." karar verildmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı şirket yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu malların Taşköprü İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası ile satıldığını ve ihalenin 04.09.2014'te kesinleştiğini, bu durumun belgelerin mahkemeye sunulmasına rağmen mahkemenin gerekli araştırma yapmadan Taşköprü İcra Dairesi'ne mzüekkere yazarak satış dosyasını incelemeden karar verdiğini, kararda malların aynen iadesine karar verilmiş ise de mallar icra dairesince satıldığından ve ihale kesinleştiğinden kararın hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, bayilik sözleşmesinin feshi nedeni ile sözleşmeye konu ariyetlerin aynen iadesi olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasındaki 08.04.2012 Tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ihtilafsız olup sözleşme ilişkisi davalının istasyonunu üçüncü kişiye devretmesi ve kendi lisansının iptal edilmesi nedeni ile sona ermiştir. Davacı yanca ariyetlerin iadesi için davalıya 15.12.2014 Tarihli ihtarname gönderilmiş ise de, ariyetlerin teslim edilmediği anlaşılmaktadır.

Davalı istinaf isteminde malzemelerin icraen satıldığını, ihalenin 04.09.2014'te kesinleştiğini ileri sürmüş ise de; talimat mahkemesinin 04.11.2016' tarihli keşfinde ariyet konusu malların mevcut olduğunun tutanağa bağlandığı ve bilirkişilerin rapor ekinde fotoğrafların eklendiği görülmekle bu durumda mahkemenin aynen iade kararı vermesi yerinde olduğu gibi kararda aynen iade mümkün olmadığı takdirde İİK 24 maddesi gereğince malların rayiç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine de hükmedilmiş olmakla netice itibarı ile karar yerinde olduğundan davalının istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar

vermek gerekmiştir.