İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/1484 K.2021/436

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ...

Ecza Deposu Ltd.Şti tarafından müvekkili ile gerçekleştirilen ticaret neticesinde müvekkili lehine altı adet çek keşide edildiğini, müvekkili firma yetkilisinin her zaman şirkette bulunmaması ve muhasebece yapılacak işlemler için tedbiren cirolaması hali söz konusu olduğunu, bu şartlar altında, işbu çeklerin müvekkilinin ne surette gerçekleştiğini bilmediğini ancak kaybedildiğini, müvekkili adına Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/860 esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiğini, ...

Bankası Brandium Şubesine ait ... nolu, 39.451,00 TL bedelli ve 26.10.2016 tarihli çekin İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında haciz baskısı altında ödendiğini beyanla; davanın kabulü ile ödeme tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte müvekkiline iadesine, davalının % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile ...Ltd.Şti arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye istinaden 39.451,00 TL bedelli çekin müvekkili şirkete verildiğini, alacağın tahsili için ihtiyati haciz kararı alınarak İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, borçlu tarafından dosya borcunun ödendiğini ve dosyanın infazen kapatıldığını, istirdat davası açılması şartları oluşmadığından davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin yetkili ve iyiniyetli meşru hamil olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

MAHKEME KARARI.

İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2017 tarihli 2017/189 Esas-2017/959 Karar sayılı kararıyla; "davalı ... firmasının bir kambiyo evrakını devir ve temlik alırken, temlik aldığı kişinin alacağının gerçek bir alacak olup olmadığını, aldığı kambiyo evrakının niteliğini araştırmaktan ibaret sorumluluğunun bulunduğunu, bu durumda davalının en fazla keşidecinin imzasını ilgili muhatap bankadan teyit edebileceği, ilgili firmayı tahkik ettirebileceği ve bir de sözleşme imzaladığı firmanın alacağını tahkik ettirebileceğini, bunun haricinde çekin lehtarın elinden nasıl çıktığını bilmesinin mümkün olmadığını,

bu durumu bildiğine ve davacının zararına hareket ettiğine dair ispat vasıtası sunulmadığını, çek iptali davasının ihtiyati hacze engel olmadığını, çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk görülmediği (şeklen), bu hali ile davalının davacının çeki elinden rıza dışında çıkardığını bilmesi beklenemeyeceği gibi bildiği ve zararına hareket ettiği yolunda delil sunulmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davaya konu çek nedeniyle çek iptali davası açıldığını, ilanlar yapıldığını, işi çek tahsili olan faktoring şirketinin Ticaret Sicil Gazetesindeki ilanlardan sonra müvekkili aleyhinde icra takibi yapmasının iyiniyetle açıklanamayacağını, icra baskısı altında ödeme yaptıklarını, - davada çekin istirdadı değil ödedikleri paranın istirdatını talep ettiklerini, mahkemenin kararında beyanlarının dikkate alınmadığını, tamamen yoruma dayalı olarak karar verildiğini, kararda çekin istirdadına ilişkin açıklamalar yapıldığını, Finansal Kiralama,

Faktoring ve Finansman Şirketlerine Kuruluş ve Faaliyet Esasları hakkında yönetmelik 22/2 maddesi hükmü gereğince, faktoring şirketlerinin davaya konu çekin bir mal ve hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura vb belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamayacaklarını veya tahsilini üstlenemeyeceklerini (HGK 03/11/2010 tarihli 2010/19-488 E, 2010/557 Karar sayılı kararı) bu karar kapsamında müvekkilinin defterlerinin incelenmesi halinde müvekkilinin mal ve hizmet karşılığında çeki edindiğinin ancak mal ve hizmet karşılığında çek çıkışının gerçekleşmediğini,

müvekkilinin bu çek karşılığında mal veya hizmet almadığının tespit edileceğini anca bu araştırmanın yapılmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesine karşı cevabında; istirdat davası açma koşullarının oluşmadığını, takip henüz kesinleşmeden yapılan ödemelerin cebri icra tehdidi altında ödemeler olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu beyanla istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

DELİLLER. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibi ile, davalı ... Şirketinin, borçlu davacı şirket ile, dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Ecza Deposu Ltd. Şti., ...Ltd. Şti., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle ... aleyhinde 39.451,00 TL çek alacağı ve ferileri ile birlikte toplam 44.086,84 TL alacağın tahsili talebiyle kambiyo senetlerine özgü takip başlatmıştır. Dava ve takibe konu bononun keşideci ... Ecza Deposu Ltd. Şti.

Tarafından davacı borçlu İ... Turizm...Ltd. Şti. Lehine keşide yeri İstanbul olan ... Bankası Brandıum/Ataşehir Şubesine ait 26/10/2016 keşide tarihli 39.451,00 TL bedelli olarak keşide edildiği, çekin davacı şirket tarafından beyaz ciro ile ciro edildiği, daha sonra sırasıyla ...Ltd. Şti., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve davalı şirketin cirosu bulunduğu görülmüştür.Davalı ...

Şirketi tarafından dosyaya Alacak Bildirim Formu, Çek Çıkış Bordrosu ve ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne düzenlenen mal satış faturaları ibraz edildiği görülmüştür.

GEREKÇ E

Çek'e dayalı istirdat davasında, davacı vekili, davalı tarafça icra takibine konulan çekin davacı müvekkili tarafından ciro edildikten sonra kaybedildiğini, davalı ... Şirketinin ihtiyati haciz kararı alması üzerine, icra baskısı altında ödenmek zorunda kalındığını beyanla yapılan 52.000 TL ödemenin istirdadını talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Faktoring şirketlerinin 6361 Sayılı Yasanın 9/2 maddesi gereğince fatura ile tevsik edilen alacakları, alacağın temliki hükümleri gereğince temlik almaları mümkündür. 6361 Sayılı Yasa'nın 9/3 maddesinde.

"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendisi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez, meğer ki faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun " hükmü düzenlenmiştir.

Dosyaya sunulan belgelerden, davalı ... şirketinin davaya konu çeki fatura ile tevsik edilen alacağa karşılık olarak temlik aldığı, çekte ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, davalının çekte davacıdan sonra 5'inci ciranta olduğu, davalının yukarıda yazılı yasa maddesi gereğince bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatı yönünden delil sunulmadığı göz önüne alınarak, davacının çekin kaybedildiğini ve bedelsizlik def'ini davalı ...

Şirketine karşı ileri süremeyeceği , mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M