İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/1874 K.2021/592

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalının müvekkili aleyhine çeke dayalı takip başlattığını, çekin keşidecisinin ... olduğunu, müvekkilinin ise ekte sundukları vekaletnameye dayanarak çeki vekil olarak imzaladığını, bu nedenle müvekkilinin çek hamiline karşı bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalının müvekkilinin vekil olarak hareket ettiğini bildiğini, bu bakımdan iyiniyetli olmadığını, davalının çek sahibi ile ticaret yaptığını, müvekkilinin ise sadece vekil olarak bu ilişkide yer aldığını bildirerek müvekkilinin takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %20 oranında kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının 5941 Sayılı Çek Kanununun 5/3 maddesine dayanmakta ise de, TTK'nun 678.maddesi gereğince yetkisini aşan temsilcinin sorumlu olduğunu, dolayısıyla davacının çek nedeniyle borçlu bulunduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir. Mahkemece, toplanan delillere göre; çekin keşidecisi ...

31/04/2014 tarihli vekaletname ile çek keşidesi konusunda davacıya özel yetki verdiği, 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 5/3 maddesinde çek sahibi gerçek kişinin kendi adına çek düzenlemek suretiyle bir başkasını temsilci veya vekil olarak tayin edemeyeceğinin gerçek kişinin temsilcisi veya vekilinin çek düzenlemesi halinde hukuki ve cezai sorumluluğunun çek sahibine ait olduğunun öngörüldüğünü, diğer yanda TBK'nun 504.maddesi gereğince vekilin özel yetkisi bulunmaması halinde sorumluluğun çek keşidecisine ait olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, davalının çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş,

kararı davalı vekili istinaf etmiştir. Davalı vekili, istinaf sebebi olarak.

TBK'nun 504.maddesi gereğince vekilin özel olarak yetkili kılınmadıkça kambiyo taahhüdünde bulunamayacağını, bu konuda özel yetki gerektiğini, şayet açıkça yetki verilmesi halinde asilin vekilin bu işleminden sorumlu olduğunun kabul edilebileceğini, şayet açık yetki verilmemişse 6102 Sayılı TTK'nun yetkisiz imza başlığını taşıyan 678.maddesinin gündeme geleceğini, buna göre dava dışı vekil eden ... tarafından davacıya yetki veren vekaletnamede birçok yetki verildiği halde "kambiyo senedi düzenlemek" yetkisi verilmediğini, dolayısıyla davacının bu işleminden sorumlu olduğunu bildirmiştir.

Davalı tarafından davacı ve dava dışı ... aleyhine 19/01/2016 tarihinde Bakırköy ....İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında 30.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Takip ve dava konusu çekin 14/11/2015 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli, keşideci kısmında matbu olarak ... isminin yazılı olduğu, bu ismin hemen altında el yazısıyla davacının adının yazılı olduğu ve hemen altına imza atıldığı, lehtarın davalı olduğu, çekin 16/11/2015 tarihinde ibraz edildiği ve karşılıksız şerhinin yazdırıldığı görülmüştür.

Dava dosyasında bulunan Bakırköy ....Noterliği'nce düzenlenen 30/01/2014 tarihli vekaletnamenin incelenmesinde; dava dışı ... tarafından davacıya birçok yetki veren vekaletname düzenlendiği, bu vekaletnamenin banka başlıklı bölümünde "...makbuz ve çeklerini imzalamaya, ibralar vermeye, bilimum çek, poliçe, emre muharrer senetlerin ilgili bankaya tahsil ve teminata vermeye, protestolarını talep etmeye, bu hususlarda yapılması gerekli iş ve işlemleri yapmaya..." şeklinde yetkiler verildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Takibe dayanak çekin matbu olarak dava dışı Murat Tiz adına düzenlendiği, çekte ... isminin hemen altında davacı ... adının elle yazıldığı ve hemen altına imza atıldığı görülmüştür.

Davalının söz konusu çeke dayalı olarak takip başlatması üzerine davacı taraf, söz konusu çeki vekil sıfatıyla imzaladığını ve 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 5/3 maddesi uyarınca sorumluluğun çek hesabı sahibi olan ... ait olduğunu ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunmuştur.TBK'nun 504/3 maddesi uyarınca vekil özel yetkili kılınmadıkça kambiyo taahhüdünde bulunamaz.

Dosyada mevcut vekaletnamenin incelenmesinde, dava dışı ... tarafından davacı adına çek keşide etme yetkisi verilmediği görülmüştür. Bu durumda davacı yetkisiz olarak söz konusu çeki imzalamıştır. Öte yandan 6102 Sayılı TTK'nun 678.maddesi "Temsile yetkisi olmadığı halde bir kişinin temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kişi o poliçeden dolayı bizzat sorumludur; bu poliçeyi ödediği takdirde temsil olunduğu kabul edilen kişinin haiz olabileceği haklara sahip olur.

Yetkisini aşan temsilci için de hüküm böyledir" şeklindedir. Buna göre davacı yetkisi olmadığı halde takip konusu çeki imzaladığından TTK'nun 678.maddesi uyarınca bu çek bedelinden davalıya karşı sorumludur. 5941 Sayılı Kanunun 5/3 maddesindeki düzenleme davacının TTK'nun 678.maddesi gereğince doğan sorumluluğunu bertaraf eder nitelikte değildir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.