İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/3722 K.2018/2746

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/472 DİŞ, 2018/505 Karar numaralı 22/05/2018 tarihli kararıyla; talep konusu alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla; 80.000,00 TL alacak yönünden alacağın %15' ine tekabül eden 12.000,00 TL teminat karşılığında İİK ”nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine" karar verdiği görülmüştür.

.... Tic.Ltd. Şti vekilinin ihtiyati haciz kararına itiraz ettiği dilekçesinde; talepte bulunan ... FAKTORİNG A.Ş.' nin 80.000,00 TL' lik çeke istinaden ihtiyati haciz talep ettiğini, mahkemece de talebin gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan kabul edildiğini, ...

FAKTORİNG A.Ş. hakkında Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/413 E. Sayılı dosyasından MENFİ TESPİT davası açıldığını ve bu mahkemece 30/05/2018 tarihinde İİK m. 72 gereği İHTİYATİ TEDBİR kararı ile çek hakkında ödeme yasağı, karşılığının ödenmemesi ve takibe konu edilmemesi kararı verildiğini, davanın sahtecilik davası olduğu bu mahkemece işin esasının incelenmeye başlandığını, buna rağmen gerek ihtiyati, gerek esas takip talep edilmesinin suç olduğunu, mahkeme kararının ihtiyati haciz istenilmesine ve verilmesine engel olduğunu, davanın esasa ilişkin olması neticesinde başka bir mahkemenin bu konuda karar veremeyeceğini,

bankaya ibraz edilen çeklerin arkasına bir mahkeme karar gereği ödenmediklerinin yazılı olduğunu, bunun bir "karşılıksızdır" şerhi olmadığını, gerek ihtiyati tedbir gerek ihtiyati haczin geçici hukuki koruma müessesesi kararlarından olduğunu, karar vermeye yetki ve görevinin davadan sonra münhasıran davaya bakan mahkemeye geçeceğini, Yargıtay İçtihatlarında ihtiyati haczi bir icra takip işlemi olarak görmediğini, gerek alacaklı gerek borçlu tarafından açılan alacak ya da menfi tespit davalarının zaman aşımını durduracağını ve keseceğini kabul ettiğini,

özellikle sahtelik ve menfi tespit davası için de verilmiş olan bir ihtiyati tedbir kararının ihtiyati hacze engel olduğunu, İİK 72/2 maddesinde kullanılan kavramın " icra takibinin durdurulması" kavramı olduğunu, verilen karar ne şekilde yazılırsa yazılsın maddenin konuluş amacı ve nedeni gözetildiğinde " icra takibine konu edilmeme yönünde tedbir olarak anlaşılacağını, tedbire rağmen ihtiyati haciz istenilemeyeceğini, buna aykırı kararların kanunsuz ve hukuksuz olduğunu, bağlayıcılığı bulunmadığını, keyfi ve hukuksuz kararlar olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili İtiraza cevap dilekçesinde; ... VE TİC.

LTD.ŞTİ.' nin keşideci,...VE TİC.LTD.ŞTİ' nin lehtar vasfını haiz olduğu 21/04/2018 tarihli ve 80.000,00 TL bedelli çek nezdinde ihtiyati haciz talep etmek suretiyle mahkemeye başvurduklarını, söz konusu başvuru neticesinde ihtiyati haciz kararı verildiğini, bu dosyaya teminat yatırılarak keşideci, lehtar ve cirantalar açısından ihtiyati haciz talep etme yetkisinin haiz olunduğunu, söz konusu ihtiyati haciz kararı ile İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile takibe başlanıldığını, söz konusu çek incelendiğinde çekin arka yüzüne karşılıksızdır kaşesinin vurulduğunun da görüleceğini, BK' nun 73/1 nci maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yerinde yani müvekkil şirketin adresinde ihtiyati haczin istenilebileceğini, bu nedenle itirazın yerinde olmadığını, ihtiyati hacze itiraz eden söz konusu borçlunun dilekçesinde yer verdiği itiraz nedenlerinin çekte ödeme yasağı bulunduğu, çekin çalınmış olması olduğunun İİK' nun 265.

Maddesinde yer alan nedenlerden biri olmadığını, Yargıtay kararlarından bazı kesitler incelendiğinde gelinen aşamanın takibin iptalini veya talikini gerektirecek bir durum söz konusu olmadığını, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine, takibin devamına ve yargılama giderlerinin borçlular üzerinde bırakılması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 10/10/2018 tarihli ek kararıyla; Bakırköy ATM 2018/413 E sayılı dosyası üzerinden açılan istirdat davasının mahkemeye verilen ihtiyati haciz kararından önce yöneltildiği, bu nedenle ihtiyati hacze itirazın mahkemece incelenmesi gerektiği ve talep konusu çekle ilgili olarak ihtiyati haciz kararından önceki ihtiyati tedbir talebi üzerine icra takibinde bulunulmasının durdurulması kararı verildiği dikkate alınarak ihtiyati hacze itirazın kabulü ile 22/05/2018 tarihli ihtiyati haciz kararının .... LTD.ŞTİ. yönünden iptaline karar verdiği görülmüştür.

İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf dilekçesinde; ihtiyati haciz kararıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, takibe konu çek incelendiğinde, çekin arka yüzüne karşılıksızdır kaşesinin vurulduğunun görüleceğini, mahkemenin usul ve yasaya aykırı olarak ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verdiğini, karar tarihinde açıkça çekle ilgili herhangi bir tedbir kararı bulunmadığını, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/413 Esas sayılı dosyasıyla açılan istirdat davasında 17/05/2018 tarihinde ihtiyati tedbir talep edildiğini, mahkemenin 30/05/2018 tarihinde tedbir kararı verdiğini, ihtiyati haciz kararının ise 22/05/2018 tarihli olduğunu, borçlu iddialarının hukuka aykırı olduğunu,

çekte ödeme yasağının bulunmasının - çekin çalınmış olmasını İİK 265.maddesinde yer alan nedenlerden biri olmadığını beyanla mahkeme kararının kaldırılarak ihtiyati haczin devamına karar verilmesini, istinaf yoluyla karar verilememesi halinde ise mahkeme kararının kaldırılarak talep doğrultusunda karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesini istemiştir.

İtiraz eden vekilinin istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesinde; itiraz dilekçesinde yazdığı beyanları tekrar ederek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Talep eden vekilinin 21/04/2018 tarihli keşidecisi ... Şti. Lehtarı ....olan 80.000 TL bedelli çek için ihtiyati haciz talep ettiği, mahkemenin 22/05/2018 tarihli 2018/472 D.İŞ, 2018/505 Karar sayılı kararıyla ihtiyati haciz talebini kabul ettiği, ancak daha sonra Tasfiye Halinde ... Tic. Ltd. Şti.'nin itirazını kabul ederek davaya konu çek ile ilgili menfi tespit davası açıldığı ve ihtiyati tedbir kararı verildiği gerekçesiyle ihtiyati haciz kararının iptaline karar verdiği görülmüştür.

Dosyaya ibraz edilen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/413 Esas sayılı 30/05/2018 tarihli ara kararında 24/04/2018 tarihinde açılan istirdat davasında davacı vekilinin 17/05/2018 havale tarihli dilekçesinin incelendiği, davanın açıldığı tarihten önce açılan bir icra takibi bulunmamak kaydıyla İİK 72/2 maddesi gereğince tedbire konu çek bedeli olan 80.000 TL'nin takdiren % 15'i tutarında nakti veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz edildiği takdirde davaya konu...Bankası AŞ Merter Şubesine ait ... çek numaralı.... 80.000 TL bedelli çek ile ilgili olarak davalılar ... ve ... aleyhine icra takibinde bulunulmasının durdurulmasına, davalılar tarafından çekin muhatap bankaya ibrazı halinde ödenmesinin yasaklanmasına karar verildiği görülmüştür.

İİK 72/1 maddesinde; borçlunun icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabileceği,

İİK 72/2 maddesinde ; icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemenin talep üzerine alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği düzenlenmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 23/02/2000 Tarihli, 2000/12-49 Esas,2000/94 Karar sayılı kararı ile ; " ihtiyati haciz ise İİK 257 vd maddelerinde düzenlenmiş, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmemiş alacaklar ile muayyen ikametgahı bulunmayan, mal kaçıran borçlular için vadesi gelmemiş alacakları temin bakımından borçlunun mallarının ve haklarının üzerine konulan tedbir niteliğinde bir işlemdir.İİK 264.

Maddesinde ihtiyati haciz yaptıran alacaklının 7 gün içerisinde takip talebinde bulunması veya dava açması zorunluluğu içeren hükümlerden de anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz ve icra takibi ayrı ayrı hukuki sonuçlar doğurur.Bu nedenle ihtiyati haciz icra takip işlemi olmayıp yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce uygulanan ve HMK 101. Ve bunu izleyen maddelerde düzenlenen ihtiyati tedbir benzeri daha etkili bir tedbir işlemi olduğundan İİK 289.

Maddesinde öngörülen takip yasağından sayılmaz.İhtiyati haczin TTK 662.

Maddesinde zamanaşımın kesen sebepler arasında belirtilen takip talebi niteliğinin bulunmadığı, bu işlemlerin ayrı hukuki sonuçlar doğuracağı, dolayısıyla zamanaşımını kesmeyeceği, HGK'nun 22/06/1966 T, 805 Esas-475 Karar sayılı kararında kabul edilmiş olup uygulama bu doğrultudadır, sözü edilen karar ve zamanaşımı uygulaması da ihtiyati haczin icra takip işlemi olmadığı hususundaki görüşünün doğruluğunu kanıtlamaktadır" denilmiş, ihtiyati haczin bir icra işlemi olmadığı vurgulanmıştır.

İİK 72/2'de takipten önce açılan menfi tespit davasında "icra takibinin durdurulması" hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmekle ,ihtiyati haciz kararının icra işlemi mahiyetinde bulunmadığından ve Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/413 Esas sayılı dosyasından verilen tedbir kararının, ihtiyati haciz kararını engeller mahiyette bulunmadığı, tedbir kararının icra takibi ve icra işlemlerini durduracağı, göz önüne alınarak ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkemenin ihtiyati haciz kararının iptaline ilişkin 10/10/2018 tarihli 2018/472 E., 2018/505 K.sayılı kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.