İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/1561 K.2022/138

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafça, müvekkiline gönderilen 26/02/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile, ... sayılı desen ve ... sayılı tasarım başvuru numarasıyla tescil başvurusunda bulundukları askıların taraflarınca üretildiğini tespit ettiklerini ve üretimin durdurulması, bir daha imal edilmemesi,

aksi halde maddi ve manevi tazminat gibi taleplerde bulunduklarını, müvekkilince yapılan araştırma neticesinde söz konusu tasarımların müvekkili tarafından kullanılmadığının tespit edildiğini, davalının yüz yıllardır kullanılan ahşabın doğal desenini tescil ettirdiğini, davalının tescil başvurusunda bulunduğu ... sayılı başvurunun uzman kararıyla iptal edildiğini, ancak davalının buna rağmen ihtarname içeriğinde bu başvuru numarasına da atıf yaptığını, beyanla davalı adına ... sayı ile tescilli tasarımın, yenilik ve ayırt edici nitelikler taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın dava dilekçesinde laminat parke ve ahşap plaka görsellerini delil olarak kullandığını, ancak laminant parke veya ahşap plakalardaki desenlerin de endüstriyel olarak ve desen olarak tescillenebildiğini ve ayırt ediciliğe konu olabildiğini, davacı yanın hukuken koruma süresi sona ermiş olan ..., ... ve ... nolu başvuruları delil olarak kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin özgün ve askı üzerinde kullanımı tamamen yeni bir uygulama olan desen tescilinin ayrıt edici olduğunu, davacı yanın kötüniyetli kullanımı ve tecavüzünün men'i gerekirken işbu dava ile tescilin iptalini istemesinin mesnetsiz ve hukuksuz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 14.03.2019 tarihli 2018/128 E. - 2019/86 K.sayılı kararıyla; "...Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu, celp edilen tasarım kayıtları ve tüm deliller topluca değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, hükümsüzlüğe dayanak olarak dosyaya sunulan geçmiş tarihli tasarım tescillerinin incelenmesi neticesinde, desenlerin son derece benzer karakteristik yapı,

çizgi ve kompozisyonda olduğu ve davalı tasarımı ile geçmiş tarihli tasarım tescilleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin bir farklılık bulunmadığı ve benzer olarak algılandıkları ve bu durumda da 21/09/2017 başvuru tarihi itibariyle davalı taraf adına 2017/06078 sayı ile tescilli tasarımın koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığı" gerekçesiyle; davacının davasının kabulü ile, davalı adına 2017/86078 sayı ile tescilli tasarımın yeni ve ayırt edici niteliği taşımaması sebebi ile hükümsüzlüğüne, karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkiline ait 2017/06078 sayılı tasarımın, ahşap görünüme sahip bir ağaç kesiti izlenimi vermekte ise de, bu desenin özgün ve yaratıcı bir desen olarak ortaya çıktığını, insan yaratıcılığına tabi tüm desen, şekil, resim, ürün ve tasarımlarda doğadan esinlenildiği söylenebilirken, bu durumun söz konusu tasarım ve desenlerin özgün olmasına engel olmayacağını, nitekim doğada bulunan çiçek ve hayvan figürlerinin de sık sık tasarımlara konu olduğunu, davacı tarafın delil olarak sunduğu laminat parke ve ahşap plaka görsellerindeki desenler,

kıvrım ve kavislerin sonsuz çeşit ve şekilde olabilecekken davacı tarafça ahşap askı üzerinde taklit edildiğini. -Müvekkiline ait tasarımın ağaç üzerindeki görsel soyutlamadan oluşturulan özgün dizayn yapı ve formu ile oluşturulan desenler olduğunu, dava dilekçesinde bahsedilen red kararının bu desen ile ilgili değil askılık formuna ilişkin olarak verildiğini, 21/09/2017 tarihinde ... numaralı tasarım tescil belgesi alındığını. -Tasarım hukukunda korunanın tasarımın görünümü olduğunu, tasarımın görünümünün önceden kamuya sunulmuş AYNISI yok fakat benzerleri varsa, bu durumun tasarımın yeniliğini ortadan kaldırmadığını,

tasarımlar arasında ayrıntılarda farklılık mevcut ise bu farklılık aynı olmayı kaldırıyor ise bunların birbirinin aynı olduğunun kabul edilemeyeceğini, buradaki yenilik ile tamamen benzersiz tasarım yaratmaktan bahsedilmediğini, önemli olanın kişisel gayretle diğerlerinden ayırt edilebilen özgün bir tasarım yaratabilmek olduğunu. -Müvekkilinin ana gövde üzerinde ahşap deseni özgün ve ayırt edici şekilde oluşturduğunu ve kamuya sunduğunu, bilinen tüm benzer ürünlerde bu gövde yapısının kullanılmadığını ve bağlantı noktalarının uygulanmadığının görüldüğünü,

TPMK tarafından yapılan inceleme ile tescil edildiğini. -Davacının süreleri sona ermiş tasarım başvurularının dikkate alınmasının hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınarak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmamasının hatalı olduğunu, bilirkişilerin sadece davacının parke ve ahşap plaka desenlerini inceleyerek kağıt üzerinde inceleme yaptığını, müvekkiline ait desenin ahşap görünüme sahip bir ağaç kesiti olduğunu ve sonsuz çeşitte olabileceği gibi, sonsuz materyal üzerine de farklı uygulamalarla tatbik edilebileceğini,

müvekkili tarafından oluşturulan desenin tasarıma elverişli olup ayırt edici nitelikte olduğunu, beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesine cevabında, davalı firmanın plastik elbise askısı üretimi yaparak, bu plastik askıya doğal görünüm verebilmek için ağaç deseni kullanıldığını, ağaç deseni olarak adlandırılan desenin ahşap maddesinin iç yapısından ibaret olduğunu, davalının, ahşap iç yapısını hukuka aykırı bir şekilde tescil ettirdiğini ve aynı sektörde faaliyet gösteren ve davalı ile aynı plastik askıyı üreten müvekkiline, ahşap desen kullanılmamış olmasına rağmen haksız bir şekilde ihtar gönderdiğini, bunun üzerine yapılan incelemelerde,

davalının doğada bütün ahşap maddelerin üzerinde bulunan doğal kesitleri tescil ettiğinin tespit edilerek, dava açıldığını, tasarımın ahşap ve ahşabın iç kesitlerini bire bir yansıttığını, tasarımın insan ürünü olmayıp ahşabın iç imitasyonu olduğunu, özgün, yeni ve ayırt edici bir tasarım olmadığını beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya içerisinde bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... sayılı tescilli "..." tasarımının, 21/09/2017 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile davalı adına tescilli olduğu, 2017/8352 sayılı tasarım tescil başvurusunun, başvuru aşamasında iptal edilmesi nedeni ile hükümden düştüğü ve sahibi adına geçerliliğini yitirdiği anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince Tasarım uzmanı akademisyen bilirkişi Dr. Öğr.

Üyesi ..., Endüstri Ürünleri Tasarımcısı ... ve Orman Endüstri Mühendisi ...'den alınan 04.01.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda.

Dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların “...” tasarımı olduğu, ... numaralı tasarım tescilinde yer alan ... için deseni olarak belirtilmiş olup, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan tescillerde yer alan desenlerin parke v.b. olarak belirtildiğini, desenin genel yapısı itibarı ile “...” deseni olup, ahşabın doğal iç yapısının bir imitasyonu olduğunu, desende yer alan damarların soldan sağa düzensiz kavisli ve eğrisel bir hareket izlediğini, çizgi konturlarının dalgalı ve çatallı olduğunu,

hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli tasarım tescilleri incelendiğinde desenlerin son derece benzer karakteristik yapı, çizgi ve kompozisyonda olduğu görüldüğün, davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 21/09/2017 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı sonuç ve kanaatine vardıklarını beyan etmişlerdir.

GEREKÇ E

Tasarımın hükümsüzlüğü talepli davada, ilk derece mahkemesince, davalı adına tescilli ... sayılı "..." tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmiş, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, desen tasarımının özgün, yeni ve ayırt edici olduğunu, bilirkişi raporunda davacının hükümden düşmüş tasarım tescillerinin değerlendirilmesinin ve belgeler üzerinde inceleme yapılmasının yerinde olmadığını, tüm tasarımlarda doğadaki bitki ve hayvan şekillerinden etkilenildiğini, bunun tasarımın yeni olmadığını göstermeyeceğini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

Mahkemece Endüstri Ürünleri Tasarımı konusunda uzman üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden rapor alındığı, raporda yenilik giderici delil olarak davacıya ait yenilenmediği için müddet olan tasarım tescil belgelerinin incelendiği, bu tasarım tescil belgeleri müddet olmuşsa da, tasarım tescil başvuru tarihinden önceye ait tarih içerdiğinden ve kamuya sunulduğundan yenilik giderici delil olarak değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ayrıca davalı tasarımının askı için desen, davacı tasarımlarının ise parke için desen tasarımı olmasının sonuca etkili olmadığı,

davacı tasarımlarındaki desenler ile davalı tasarımındaki desenlerin son derece benzer karakteristik yapı, çizgi ve kompozisyonda olduğunun ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer olarak algılandıklarının tespit edildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan.