İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/16 K.2019/118

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 30/01/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ve 28/09/2016 tarihli ek tadil sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle 11/06/2018 tarihli ihtarname keşide edilerek borcun ödenmesinin, aksi halde sözleşmenin feshedileceği ve malların tesliminin istendiğini, davalının verilen 60 günlük sürede edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin kendiliğinden münfesih hale geldiğini, finansal kiralama konusu malların bugüne kadar iade edilmediğini belirterek mülkiyeti müvekkiline ait finansal kiralama konusu malların ve gayrimenkul üzerindeki davalının zilyetliğine son verilerek ihtiyati tedbir kararıyla bunların müvekkiline teslimine, malların aynen iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu finansal kiralamaya konu malların bir kısmının gayrimenkul olduğu, HMK'nun 12.maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu Kilis Mahkemelerinin yetkili olduğu, bu yetkinin kesin yetki olduğu gerekçeleriyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili ile davalı şirket yetkilileri istinaf etmiştir.

Davacı vekili istinaf sebebi olarak; mahkemenin yetkiye ilişkin red kararının hatalı olduğunu, mahkemenin fesih koşullarının oluşup oluşmadığını inceleyeceğini, gayrimenkulün aynı ile ilgili bir durumun bulunmadığını, yine sözleşmenin 49.maddesi uyarınca İstanbul(Çağlayan) mahkemelerinin yetkili kılındığı,

HMK'nun 17.maddesi uyarınca bu maddenin bağlayıcı olduğunu, yine HMK'nun 10.maddesi uyarınca da İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, kabul etmemekle birlikte söz konusu istinaf taleplerinin reddi halinde dahi HMK'nun 167.maddesi uyarınca taşınmaza ilişkin iade isteminin tefriki ile taşınırlar yönünden ihtiyati tedbir ve iade taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/200 esas sayılı dosyasında Mersin ilinde yer alan bir taşınmazla ilgili tedbir taleplerinin kabul edildiğini bildirmiştir.

Davalı şirket temsilcileri istinaf sebebi olarak, dava dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmediğini, HMK'nun 122.maddesi uyarınca dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğinin zorunlu olduğunu, mahkemenin yetkili olmadığı yönündeki tespiti doğru olmakla birlikte mahkemenin yetkili mahkemeyi de göstermesi gerektiğini, Kilis Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilmiş ise de, temsilcisi oldukları şirketin faaliyetlerinin Gaziantep ilinde yürütüldüğünü, dolayısıyla Gaziantep mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının yetkili mahkemede dava açmadığından tercih haklarının kendilerine geçtiğini, dolayısıyla yetkisizlik kararında Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunun belirtilmesi gerektiğini bildirmişlerdir.

Davacı tarafından davalıya çekilen 11/06/2018 tarihli ihtarnamede; davalının bir miktar borcu bulunduğu belirtilerek bunun 60 gün içinde ödenmesi, şayet ödenmez ise sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı ve kiralanan malların yasal yollarla geri alınacağının bildirildiği, ihtarnamenin 14/06/2018 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği görülmüştür.

Finansal kiralama konusu malların dava dilekçesinde ayrıntılı olarak yazılı olduğu, ayrıca Kilis ili merkez ilçe, ... parseldeki arsa ve fabrika binasının tamamının da iadesi istenilen mallar arasında olduğu gösterilmiştir.

Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 49.maddesinde İstanbul(Çağlayan) ticaret mahkemeleri ve icra müdürlüklerinin yetkili olduğunun belirtildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malların aynen iadesi ve malların ihtiyati tedbir yoluyla teslimi talebine ilişkindir. Mahkemece, HMK'nun 12.maddesi uyarınca Kilis Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından davalıya verilen finansal kiralama konusu bir kısım menkuller bulunmakla birlikte ayrıca Kilis ili, Merkez Acar köyünde bulunan arsa ve fabrika binasının tamamı da davalı tarafa teslim edilmişdir.

Gerek Yargıtay 19.HD'nin, gerekse dairemizin istikrar kazanmış uygulamalarında finansal kiralama konusu taşınmazın bulunduğu yer mahkemeleri yetkilidir. Mahkemece, açıklanan bu hususlar gözetilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.

Öte yandan davacı vekili, taşınır mallar yönünden tefrik ve tedbir kararı verilmesini istemiş ise de, bu husus usul ekonomisine aykırı olduğundan ve davacının dava dilekçesinde tüm mallar yönünden talepte bulunduğu gözetildiğinde bu yöndeki istinaf talebi de yerinde değildir.

Davalı şirket temsilcilerinin istinafı da yukarıda açıklandığı üzere HMK'nun 12.maddesi uyarınca yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı vekili ile davalı şirket temsilcilerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.