İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/203 K.2019/263

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, T.C Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü ile dava dışı ... Adi ortaklığı arasında imzalanan ana sözleşme gereğince müvekkili ile dava dışı...Ltd.

Şti arasında demiryolları araçları için atölye, depo ve istasyonlarına 35 adet akaryakıt madeni yağ, yumuşak su ikmal istasyonu ve 20 adet patinaj kumu ikmal tesisi kurulması işi kapsamında 13 sayfadan ibaret uzman ekip sözleşmesinin 16/05/2014 tarihinde imzalandığını, sözleşmenin konusu başlıklı 2.1 maddesinde belirtildiği üzere idare ile adi ortaklık arasında imzalanan ana sözleşme ve şartnamelere uygun olarak ikmal noktası tesisi, yakıt sayaç grubu, ikmal noktası tesisi, yağ sayaç grubu, ikmal noktası dispenser, yakıt filtre grubu,

seviye takip sistmeleri ile lokomotiv tanıtım sistemlerinin kurulumunun sözleşme ile müvekkilince üstlenildiğini, müvekkilince sözleşme uyarınca ilk olarak çeşitli filtre özelliklerindeki dispenserlerin montajının yapılarak sahaya teslim edildiğini, teslim edilen ürünlerle ilgili Eskişehir, Ankara ve Adana Sulh Hukuk Mahkemelerince tespit yapıldığını ve raporların ekte olduğunu, daha sonra müvekkili ile yapılan uzman ekip sözleşmesinin haksız şekilde yüklenilen iş tamamlanmadan feshedildiğini,

sözleşmeyle ilgili zararların tazmini amacıyla Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/491 Esas sayılı dosyasında açtıkları davanın derdest olduğunu, teslimini yaptıkları dispenserlerin sadece bu proje kapsamında müvekkili tarafından üretilip kurulduğunu, bu sözleşme kapsamında özel olarak üretilip işlevleri ve tasarımı ile bu projeye özgü şekilde muadili olmayan ürün olarak imal edilip ilk olarak kamuya sunulduğunu, bu dispenserlerin 6769 Sayılı SMK kapsamında tüm tasarım hakkının münhasıran müvekkiline ait olduğunu, kanunun tescilsiz dahi olsa koruma hakkı tanıdığını,

dolayısıyla 6769 Sayılı kanunun 55/4 maddesi uyarınca korumadan yararlanma durumunun bulunduğunu, buna rağmen davalının söz konusu dispenserlerin üretim şekline ilişkin bilgilerden tasarımdan, müvekkiline ait ticari sırlardan ve mevcut ürünlerden yararlanarak taklit, iltibas veya benzer nitelikte dispenserlerin üretmesi sonucu müvekkilinin zarara uğradığını, bu durumun İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/13 D.iş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu belirterek davalının tasarımdan doğan haklara tecavüz ve haksız rekabetin tespit ile bu fiilerin durdurulmasına, önlenmesine,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.000 TL maddi, 1.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, tasarımdan doğan haklardan kaynaklı üretilen ürünlere, bunların üretimine doğrudan kaynaklanan araçlara, ürün içinde kullanılan yardımcı ürün ve malzemeye el konulmasına, ayrıca gazete ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı imalatı ile müvekkili imalatı arasında bağlantı olmadığını, bu durumun bilirkişi raporuyla da tespit edildiğini, müvekkilinin imalatlarının gerekli güvenlik sertifikalarına sahip ve mevzuatın aradığı belgelerin hepsine haiz olduğunu, davacının sahip olduğu herhangi bir imalatının kullanılmadığını, davacının tescilsiz de olsa koruması gereken bir tasarımı bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yargılama sırasında alınan 01/11/2018 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının tescilsiz tasarımı ile benzer tasarımların davalı tarafça kullanıldığına dair bir tespitin bu aşamada yapılamadığını, davacının yaklaşık olarak haklılığını ispat edemediği gerekçeleriyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekili istinaf sebebi olarak; karara dayanak yapılan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin kabul edilebilir olmadığını, raporun dava konusu ürünlerin dış yüzeyleri dikkate alınarak hazırlandığını, iddia ve taleplerinin incelenmediğini, bilirkişi heyetinin iltibas oluşturmayacağı yönündeki tespitinin hatalı olduğunu, müvekkilince yapılan dispenserlerin bahse konu projeye uygun özel imalat olduğunu, bu hususun müvekkili ile imzalanan sözleşmede açıkça belirtildiğini, tespit raporları ve iddialarına dayanak olan ana sözleşme ve teknik şartnamelerin incelenmediğini,

dispenserlerin müvekkilince özel olarak tasarlanıp üretildiğini, delillerin ve tespit raporlarının yok sayıldığını, yine İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/13 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen tespit raporunun bu durumu teyit ettiğini, ürünlerin özel dizayn ve tasarım olduklarının tespit edildiğini, raporun yüzeysel hazırlandığını, 6769 Sayılı kanun kapsamında yeterli inceleme yapılmadığından haksız sonuçlara ulaşıldığını ve SMK kapsamında haklılıklarına ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığını bildirmiştir.

Adana 4.SHM'nin 2015/13 D.İş sayılı dosaysına sunulan 09/04/2015 günlü makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; davacı ile dava dışı ...

Proje arasında yapılan uzman ekip sözleşmesi gereğince dispenserlerin TCDD Adana Tesisine montajlarının yapılacağı yerlere getirildiği, ancak elektrik alt yapısı tamamlanmadığından dispenserlerin devreye alınarak çalışır duruma getirilemediği, sahada mevcut dispenserlerin tasarımı, modeli, ölçüleri ve özellikleri dikkate alındığında, bu proje için özel tasarlandığının anlaşıldığı belirtilmiştir.

Eskişehir 3. SHM'nin 2015/14 D.İş sayılı dosyasına sunulan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 16/2015 tarihli bilirkişi raporunda; dispenserlerin montaj yerlerinin yapıldığı, ancak bir kısım eksiklikler bulunlduğu, dispenserlerin tamamının işletmeye getirildiği, bazılarının montajının yapılarak devreye alındığı, bazılarının hiç montajının yapılmadığı yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.

İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/13 D.İş sayılı dosyasına sunulan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 08/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda; tespite konu işyerinin unvanının petronet olduğu, işyerinde akaryakıt ikmal makinalarının üretiminin montajının yapıldığının tespit edildiği, makineler üzerinde petronet etiketi bulunduğu,

tespite konu işyerindeki akaryakıt ikmal makinalarının tespit isteyen vekilinin sunduğu belgelerdeki ikmal makinalar ile karşılaştırıldığında fiili durumları itibariyle benzer oldukları, işlevlerinin benzer oldukları, tespite konu makinaların özel dizayn ve tasarım oldukları yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. Davacı ile dava dışı ...Proje Ltd.

Şti arasında düzenlenen sözleşmenin 2/1 maddesinde; sözleşmenin konusunun idare ile adi ortaklık arasında imzalanan ana sözleşme uyarınca yüklenicinin yükleniminde bulunan demiryolları araçları için atölye, depo ve istasyonlara akaryakıt, madeni yağ, yumuşak su ikmal istasyonu ve patinaj kumu ikmal tesisi kurulması işi kapsamında yapılacak olan işlerin olduğu belirtilmiştir.

Davanın görüldüğü mahkemede alınan 26/10/2018 tarihli üç kişilik bilirkişi heyeti raporunda; dava dosyasına sunulan sözleşmelerin işin yürütümü ve teknik özelliklerini tanımladığı, ancak davacının iddia ettiği tescilsiz tasarım için görsel veri oluşturmadığı, davacının adını taşıyan dispenser ile petronet ibareli dispenser arasında kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu,

bu sebeple farklı olarak algılandıkları, davalıya ait internet sitesinde yapılan haberdeki incelemede davacı yanın aldesan ibareli dispenserlerine ait tescilsiz tasarım ile iltibas oluşturacak herhangi bir dispenser ürünü ve bilgisinin bulunmadığı yolunda görüş bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına yöneliktir.

Davacı yanca İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/13 D.İş sayılı dosyasına sunulan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda tespite konu makinelerin özel dizayn ve tasarım oldukları yolundaki görüşe dayanılmış ise de, eldeki davanın yargılaması sırasında tasarımcı, bilgisayar programcısı grafiker ve marka patent vekili makine mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi raporunda; davacının sunduğu sözleşmenin iddia ettiği tasarım için görsel veri oluşturmadığı, davacının adını taşıyan dispenser ile davalının adını taşıyan dispenser arasında kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu,

bu sebeple farklı algılandıkları, yine davalıya ait olduğu belirtilen internet sitesinde davacının adını taşıyan dispenserlere ait tescilsiz tasarımla iltibas oluşturacak herhangi bir dispenser ürünü ve bilgisinin bulunmadığı yolunda görüş belirtildiği görülmüş olup bu aşamada ihtiyati tedbir verilmesi için gerekli koşulların gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davacı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı vekilinin istinaf talebinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.