İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/315 K.2022/390

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; davalı ... tarafından keşide edilen 05/03/2009 tarihli 6.000 TL bedelli çekin müvekkiline düzgün ciro silsilesi ile devredildiğini, alacağın tahsili için 29/05/2015 tarihinde takip başlattıklarını, ancak davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, çekin yazılı delil başlangıcı niteliğinde bulunduğunu belirterek davalı ...'ın ve davalı Kooperatif'in haksız itirazının iptaline ve % 100 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... tarafından verilen 22/02/2016 tarihli cevap dilekçesinde; çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğin, hukuki değerini kaybettiğini, davacıyı tanımadığını ve davacıya borcunun bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiş, vekili ise 30/01/2018 tarihli celsede çekin müvekkili tarafından keşide edildiğini, ibraz tarihinde karşılığının bulunduğunu, ancak davacının süresinde ibraz etmediğini, çekin aslı yerine fotokopisi ile takip başlattığını, asıl alacak bakımından borcu kabul ettiklerini, faiz ve diğer masraflar yönünden kendilerinin kusuru olmadığı için kabul etmediklerini,

itirazlarının asıl alacağa değil talep edilen faiz ve diğer masraflara ilişkin olduğunu beyan etmiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiştir. Mahkemesince toplanan delillere göre. "İİK 67.made kapsamında kambiyo senetlerinden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkin davada davacı alacaklı 05/03/2009 tarihli 6.000 TL değerinde düzenleyen (keşide eden) ..., ciranta ...

Yapı Kooperatifi olan çekten kaynaklı takipte davalı borçluların itirazlarının iptalini istemiş olmakla ,ilgili takibe konu çekin aslı temin edilerek kasaya alınmış, davalı ... duruşmadaki beyanında söz konusu çekin ana alacak olan 6.000 TL kısmı için davayı kabul ettiğini, çekin süresinde ibraz edilmediğinden dolayı talep edilen feri alacaklar için kusurunun bulunmadığını belirtmiştir.

Bu çerçevede talep itirazın iptaline ilişkin dava değerlendirildiğinde, süresinde ibraz edilmeyen çekin 6102 Sayılı TTK nun 732.maddesi gereğince kambiyo vasfını kaybetmiş ise de adi yazılı belge haline dönüştüğü ve ilamsız takibe konu edilebileceği çek miktarının tahsil edilemediğinden ana alacak üzerinden davanın kabulü ile faiz konusunda davalılar temerrüde düşürülmediğinden faiz alacağı talebinin reddine, İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında; davalının 6.000,00 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacak 6.000,00 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık 10.50 ve değişen oranlarda yasal faizi uygulanmasına, alacağın likit olduğu" gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile, İAA ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında; davalının 6.000,00 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacak 6.000,00 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık 10.50 ve değişen oranlarda yasal faizi uygulanmasına, alacağın likit olduğu gözönüne alındığında kabul edilen asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 İcra inkar tazminatı tutarı 1.200,00 TL nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar davalı ...

YAPI KOOPERATİFİ vekilince istinaf edilmiştir. Davalı ...

YAPI KOOPERATİFİ vekili istinafında; keşidecisi diğer davalı olan çekin müvekkili tarafından ciro edildiğini, çekin yasal sürede ibraz edilmeyerek kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, ancak aradan 6 yıl geçtikten sonra davacının takip başlattığını, diğer davalının haber vermesi üzerine 24/09/2018 tarihinde davadan haberdar olduklarını, mahkemenin taraf teşkilini sağlamadığını, müvekkiline sadece tensip zaptının tebliğ edildiğini, dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edilmediğini, savunma hakkının kısıtlandığını, vekille takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması gerektiğini, kendisinin kooperatifin vekili olduğunu,

icra dosyasındaki itirazda vekaletname sunduklarını, dolayısıyla tebligatların kendisine yapılması gerektiğini, kararın bu yönden kaldırılması gerektiğini, takipte yetkili yerin davalının ikametgahı olduğunu, yetki itirazının dikkate alınmadığını, müvekkilinin çekin keşidecisi olmadığını, müvekkilinin muhasebe kayıtlarında çek nedeniyle borç kaydı bulunmadığını, çekin yasal süresinde ibraz edilmeyerek vasfını kaybettiğini, sadece delil başlangıcı olabileceğini, kooperatif ile davacının bir ilişkisi bulunmadığını, dolayısıyla müvekkili aleyhine hüküm kurulamayacağını,

aldıkları duyumlara göre diğer davalının çek bedelini ödeyeceğini taahhüt ettiğini, ancak davacının çek aslını ibraz edemediğinden ödeme yapmadığını, buna rağmen kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığını, müvekkili yönünden davanın reddi gerektiğini, çek aslını ibraz etmeyenin davacı olup kusurlu olanın kendisi olduğunu, davacının müvekkilinden alacağı olmadığını, bu konuda bir delil sunulmadığını, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde; çekin delil başlangıcı niteliğinde olup, tanık ...'nin Gölbaşı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde davalı kooperatiften daire aldığını, taksitleri ödeyemediği için paranın iadesini istediğini, para yerine çek verdiklerini, çeki de aldığı arsa karşılığı davacıya verdiğini, davacının da çekin karşılıksız çıktığını söylediğini, çekin 6.000 TL bedelli olduğunu ve müşteri çeki olarak verildiğini beyan ettiğini, dolayısıyla alacaklı olduklarını ispat ettiklerini, ayrıca davalı ... vekilinin duruşmada asıl alacak yönünden davayı kabul ettiğini,

...'ın dosyanın karara çıkmasından sonra icra dosyasını kapatmış olup davalı kooperatifin iş bu davada hukuki yararı olmadığını bildirerek öncelikle istinaf başvurusunun usulden reddine, Daire aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini istemiştir. Dava konusu icra takibinin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E.sayılı dosyası olduğunu, dosyanın İcra Müdürlüğü'nden celp edildiği, bilahare iade edildiği, dosya örneğinin dava dosyası içinde mevcut olmadığı, UYAP ortamında yapılan incelemede ise; takip talebi ve ödeme emrinin taranmadığı, davalı borçluların itirazlarının bulunduğu, buna göre davalı kooperatifin Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğu, çekin çek vasfını kaybettiği, süresinde ibraz edilmediği, temerrüde düşürülmediği gerekçeleriyle takibe itiraz ettiği, ...'ın ise çekin çek vasfını kaybettiği, süresinde ibraz edilmediği, temerrüde düşürülmediği,

alacaklıyla ilişkinin bulunmadığı ve borcunun bulunmadığı gerekçeleriyle takibe itiraz ettiği, UYAP ortamında yapılan incelemede ayrıca alacaklı vekilinin 25/10/2018 tarihinde dosyanın ödendiği ve infaz nedeniyle kapatılmasını istediği görülmüştür. ... Bankasından gönderilen cevabi yazıda, yapılan araştırmada çeki tespit etmeye yeterli bilgi bulunmadığından çekin tespit edilemediğinin bildirildiği görülmüştür.

Davalı kooperatife çıkarılan tebligatın 28/07/2016'da tebliğ edildiği, tebligat mazbatasında tensip zaptının ve ön inceleme duruşmasının hazırlık tutanağının ekli olduğunun belirtildiği görülmüştür. GEREKÇE:Dava, İİK'nın 67. Maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır. Takip ve dava konusu çek süresinde bankaya ibraz edilmemiştir.

İstinaf aşamasında Dairemizce çekin önlü arkalı suretinin mahkemesinden taranarak gönderilmesi istenmiş, buna göre İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin yazısı ekinde taranarak gönderilen çek örneğinin incelenmesinde çekin 05/03/2009 tarihli 6.000-TL bedelli, keşidecisinin davalı ..., lehtarının diğer davalı ... Konut Yapı Kooperatifi, hamilin ise davacıların murisi ... olduğu görülmüştür.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı Kooperatif tarafından istinaf edilmiş olup, davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesinde dosya borcunun tahsil edildiğini beyan etmesi üzerine Dairemizce ilgili icra müdürlüğüne bu husus sorulmuş, gelen cevabi yazı içeriğinden icra dosyasına davalı ... tarafından ödeme yapıldığı, ve dosyanın 26/10/2018 tarihinde infaz edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla dava istinaf aşamasındayken konusuz kalmıştır.

Bu bağlamda davalı kooperatif vekilinin istinaf taleplerinin değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

Davanın konusuz kalması nedeniyle dava tarihi itibariyle haklılık durumu yargılama giderleri bakımından Dairemizce değerlendirilmiş olup, davalılar arasında temel ilişki bulunduğu ve süresinde ibraz edilmeyen dava konusu çekin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olması nedeniyle talimatla dinlenen tanık ...'nin beyanları da gözetildiğinde dava tarihi itibariyle davacının haklı olduğu kanaatine varılmıştır.

Hal böyle olunca icra dosyasının infaz edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı, kazanılmış haklar da gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.