İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/516 K.2019/552

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili, borçluların müvekkiline bir adet 300.000,00 TL'lik bono verdiklerini, 89.000,00 TL alacağın tahsili için ihtiyati haciz talep ettiklerini beyan etmiş, mahkemece talep yerinde görülerek teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

Borçlular vekili, 6361 Sayılı Kanunun 38 ve 9/2 maddeleri gereğince faktoring firmalarının mal veya hizmet satışından doğan fatura ile tevsik edilen alacakları, alacağın temliki hükümleri gereği temlik alacaklarını, buna göre yapılan işlemlerin belgelerinin mahkemeye ibrazı gerektiğini, karşı taraf ile müvekkili arasında yapılan faktoring işlemleri neticesinde mal ve hizmet satışından doğmuş fatura alacağının temlik edildiğini, karşılığında 4 adet çekin faktoring firmasına teslim ve ciro edildiğini, buna göre faktoring firmasının çeklerin tarihini beklemesi gerektiğini, takibe konu bononun teminat senedi olduğunu,

çeklerin henüz keşide tarihlerinin gelmediğini, çekler ödenmediği takdirde ancak takip yapılabileceğini, yine faktoring yönetmeliğinin 8/2 maddesi uyarınca çeklerin keşide tarihlerinin beklenmesi, eğer çekler ödenmez ise bu durumda bono ile ilgili talepte bulunulabileceğini bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir. Mahkemece, duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda.

16/10/2018 tarihinde ihtiyati hacze itirazın dayanağı olarak senedin teminat senedi olduğu iddiasının ileri sürüldüğü, ihtiyati haciz kararının dayanak belgenin teminat amaçlı olup olmadığı hususunun incelenmeksizin verildiği, senedin yasal unsurları yönünden inceleme yapıldığını, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin senedin teminat senedi olup olmadığını araştırma görev ve yetkisinin olmadığını, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle itirazın reddine karar verilmiş, kararı itiraz eden borçlular vekili istinaf etmiştir.

İtiraz eden borçlular vekili istinaf sebebi olarak.

6361 Sayılı Yasının 9/2 maddesi gereğince faktoring şirketlerinin fatura ile tevsik edilen alacakları, alacağın temliki hükümleri gereği temlik aldığını, alacağın varlığının bu maddeye uygun yapılan işlemler ile ispatı gerektiğini, müvekkilince 4 adet çekin faktoring şirketine ciro edildiğini, çeklerin keşide tarihinin 30/09/2018 ve 31/10/2018 olduğunu, ihtiyati hacze konu bononun teminat bonosu olduğunu, dolayısıyla faktoring yönetmeliğinin 8/2 maddesi gereğince 4 adet çekin keşide tarihinin beklenmesi, çeklerin ödenmemesi halinde ihtiyati haciz talep edilebileceğini, ayrıca red gerekçesinin de itirazlarını karşılamadığını bildirmiştir.

İhtiyati hacze konu bononun 06/09/2016 tanzim, 18/07/2018 vade ve 300.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin itiraz eden ... ... Ltd. Şti, kefilin ise itiraz eden ... olduğu, lehtarın ise ihtiyati haciz isteyen şirket olduğu, bononun nakden düzenlendiği görülmüştür.

İhtiyati haciz isteyen tarafından sunulan belgelerin incelenmesinde; ihtiyati haciz isteyenle borçlu ...... şirketi arasında faktoring sözleşmesi düzenlendiği, bu ilişki çerçevesinde 317.280,00 TL'lik faturanın faktoring şirketine temlik edildiği, ...'nün faktoring sözleşmesine kefil olduğu görülmüştür.

İhtiyati haciz isteyen vekili, itiraza karşı verdiği dilekçede müvekkili şirketin sözleşme hükümleri çerçevesinde müşteriden aldığı teminat senedini sözleşmede kararlaştırılan rücu hakkına dayanarak takibe koymasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını, borçlunun sözleşmedeki edimini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin senedi takibe koymak durumunda kaldığını bildirmiştir.

Faktoring Yönetmeliğinin 8/2 maddesinde; müşterilerden ek teminat mahiyetinde devralınan fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi ve diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ve diğer senedin ilgililerine finansman sağlamaması, kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi ve diğer senedin ilgili borcun teminatı karşığlında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir, şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise ihtiyati hacze itirazın reddi kararına yöneliktir. Faktoring şirketleri temlik aldıkları alacağın ödenmemesi riskine karşılık müşterisinden ayni ve şahsi teminat alabilecekleri gibi teminat niteliğinde kambiyo senetleri de alabilirler.

Somut olayda talebin dayanağı olan bononun teminat senedi olduğu dosya içeriğinden ve özellikle ihtiyati haciz isteyen vekilinin itiraza karşı verdiği beyan dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır.

Ne var ki Faktoring İşlemlerine Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8/2 maddesi "müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralanın ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi ve diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi veya diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması,

kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi ve diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir." şeklindedir. Bu açıklamadan sonra somut olay değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz isteyen vekilince anılan yönetmeliğin 8/2 maddesinde öngörülen şartların gerçekleştiğini gösteren bilgi ve belgelerin ihtiyati haciz talebine ilişkin dilekçe ekinde sunulmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihtiyati hacze itirazın kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan bu nedenlerle ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.