İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/1190 K.2020/1446

İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA

A-)Açılan dava ve iddia : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... Ltd.

Şti. arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinin 07.12.2016 tarih, ... sayısı ile tescilli, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi aktedildiği ve ayrıntılı tanımı ve özellikleri bu sözleşmede belirtilen malın bu sözleşme uyarınca davalıya teslim edildiği, davalının ödemelerini yapmamak suretiyle temerrüde düştüğü ve vadesi gelen borçlarını ödemesi için Finansal Kiralama Kanunu’nu gereğince Beyoğlu ...

Noterliği’nden düzenlenen 16.08.2018 ve 30.09.2019 tarihli, ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnameler çekildiği, keşide edilen ihtarnameler ile 60 günlük mehil verilerek bu süre içinde kira borcunun ödemesini aksi taktirde sözleşmenin fesh edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların teslimi ihtar edildiği, ihtarnamelerin karşı tarafa 20.08.2018 ve 03.10.2019 tarihlerinde tebliğ edildiği, yasal süre içerisinde ihtara konu borcun kapatılmadığı,

bu nedenle davalının sözleşmenin feshine neden olduğu iddia edilerek öncelikle ihtiyati kararı verilerek kiralama konusu malın ihtiyati tedbir yoluyla boş olarak yeddiemin sıfatıyla müvekkil şirkete teslimine, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan dava konusu gayrimenkulü münfesih sözleşmeye rağmen haksız olarak elinde bulunduran zilyed davalı kiracı aleyhine, sözleşme konusu gayrimenkulün boş olarak müvekkili şirkete teslimi ve tapu kaydındaki şerhin terkini ile aynen iade mümkün olmaması halinde infaz aşamasında İ.İ.K.’ nun 24. Maddesinin uygulanmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler : Karar tensiben verilmiş olmakla cevap dilekçesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı : İlk derece mahkemesince; "davanın, Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi nedeniyle sözleşme konusu malın iadesi istemine ilişkin olduğu, davacının dayandığı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu emtianın bir adet gayrimenkul olduğunun görüldüğü, Finansal kiralama sözleşmesinin niteliği itibarıyla karma bir sözleşme olup, taraflarca kira süresinin sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği hususunun kararlaştırılmasının mümkün olduğu,

somut olayda kiralayan şirket tarafından, kiracı olan davalının, kira bedellerini ödemede temerrüde düşmesi nedeniyle, ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği ve fesih ile birlikte yasa gereği sözleşme konu emtianın kiracı tarafından derhal kiralayana iade edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Karma nitelikli olan finansal kiralama sözleşmesine konu emtianın, gayrimenkul olması ve sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle iadesine ilişkin davanın da gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde görülmesinin zorunlu olduğu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin kararları da bu yöndedir.

Nitekim HMK 12. maddesinde, ''Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir'' şeklinde düzenleme yapıldığı, sözleşme konusu gayrimenkulün İzmir ili, Çeşme İlçesinde olup, yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu yerin Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatı İle) olduğu,

davacı tarafın 6361 sayılı kanun uyarınca Finansal Kiralama Sözleşmesine konu gayrimenkulün aynen iadesini talep ettiğinden bu talep bakımından davanın HMK 12.maddesi uyarınca ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalardan olduğunun kabul edilmesi gerektiği, o halde gayrimenkulün aynen iadesine istemi yönünden mahkemenin yetkisinin bulunmadığı,

taşınmazın bulunduğu yerin bağlı olduğu Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatı İle) bu davaya bakma konusunda kesin yetkili olduğu görülmekte olup davanın kesin yetki - dava şartı yönünden usulden reddine karar verilmesi gerektiği, HMK 114. maddesinde kesin yetkinin dava şartları arasında sayıldığı, HMK 115.maddesinde dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerektiğine işaret edildiği,

HMK 138 maddesinde de dava şartlarıyla ilgili olarak duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar verilebileceği" gerekçesiyle davanın kesin yetki- dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesine (ticaret mahkemesi sıfatı ile) gönderilmesine, karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı davalı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde ; davada yetki sözleşmesi nedeni ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve davanın taşınmazın aynı ile ilgili bulunmadığını beyanla kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava finansal kiralama sözleşmesi kapsamında taşınmazın aynen teslimi ve kira şerhinin silinmesi isteminden ibarettir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun'un hükümlerine dayalı olarak açılmış olup finansal kiralama konusu taşınmazın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi ve beyanlar hanesindeki şerhin kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nın 12. maddesinde taşınmaz üzerindeki ayni hakka dair veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoymaya dair davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunun belirtildiği, davacının ileri sürdüğü gayrimenkulün tamamının aynen teslimine ve gayrimenkulün beyanlar hanesine düşülen sözleşme şerhinin tapudan terkinine dair talebinin ayni hakkın kullanılması niteliğinde olduğu,

bununla ilgili taleplerin gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek mahkemece resen kesin yetki kuralına istinaden karar verilmiş olmakla davalı yanın istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar davanın konusuz kaldığı yönünde davacı yan dilekçesi bulunsa da ;bu hususta da karar verme yetkisi " kesin yetkili " mahkemeye ait olmakla şu aşamada heyetimizce değerlendirilme koşulu bulunmamaktadır .