İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/90 K.2020/450

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin global ölçekli bilgisayar programları ürettiğini ve "..." ve "..." yazılımlarının telif hakkı sahibi olduğunu, davalı şirketin ise mimarlık, proje ve inşaat hizmetleri sağladığını, İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/173 D.İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespitinde davalının adresinde bulunan bilgisayarda müvekkili şirkete ait 1 adet ... 19 ve 1 adet ...

21 TR olmak üzere toplam 2 adet yazılımın kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun ve davalının bu programları lisanssız olarak kullandığının tespit edildiğini, FSEK'nun 68. maddesi uyarınca sözleşme bedelinin üç katının talep edilmesinin izinsiz çoğaltanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağının, FSEK'nun 70. maddesinde ise mali hakları haleldar edilen kimsenin tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere müteallik hükümler dairesinde tazminat talep edebileceğinin düzenlendiğini, 1 adet Archicad 22 programının satış bedelinin 3.800,00 Euro, Euro kurunun 6,82 TL olması nedeniyle satış bedelinin 25.916,00TL olduğunu,

ancak dava konusu yazılımların güncel olmaması nedeniyle, değerinin ve tek program sayılıp sayılmayacağının bilirkişi tarafından tespit edilebileceğinden belirsiz alacak davası olarak şimdilik 25.916,00TL’nin 27/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler :Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :İlk derece mahkemesince; "davaya konu olan bilgisayar yazılımları davacı şirketçe satışı yapılan ürünler olduğu, dava tarihindeki satış bedeli Türk Lirası olarak hesaplanıp, kesin olarak dava dilekçesinde gösterildiği, FSEK'nun 68. maddesi uyarınca üç katı kadar bedel talep edildiği bildirilmesine rağmen, dava dilekçesinde belirttikleri bedelin üç katı yerine yalnızca 25.916,00 TL için belirsiz alacak davası açıldığı, davacının kendisi tarafından üretilen ve satışa sunduğu bilgisayar programlarının toplam rayiç bedelini dava dilekçesinde belirtildiği,

buna rağmen davasını belirsiz alacak davası olarak açma yoluna gittiği, bu halde, davacının dava tarihi itibariyle de söz konusu programların tazminata esas alınacak toplam rayiç bedelini, tek program mı yoksa iki ayrı program mı olduğunu, önceki sürümlerinin de değerini belirleyebilecek durumda olup, FSEK'nun 68. maddesi uyarınca üç katı bedel talep edildiğinde mahkemenin bu konuda takdir hakkı da olmadığı,

6100 sayılı HMK'nın 107. maddesinde belirtilen ve şartları oluşmayan belirsiz alacak davası açamayacağı, bu nedenle, dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı ve dava şartları mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırılabileceği" gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar süresi içerisinde davacı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararında belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı belirtilen davanın, belirsiz alacak davası olarak açılabileceğine ilişkin hakimin ceza oranını üç katına kadar arttırabilme takdir hakkının olması ve diğer programların eski sürümlü olmaları nedeniyle bilirkişi marifetiyle güncel fiyatının tespiti gerektiğinden dolayı davanın hukuki yarar yokluğu yönünden reddi kanuna aykırıdır şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

GEREKÇE:Uyuşmazlık davacıya ait yazılımın izinsiz ve lisansız olarak kullanılması nedeniyle FSEK 68,70 maddesi gereğince tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili müvekkilinin yazılımının izinsiz olarak kullanıldığını yazılımın güncel fiyatının 25.916, TL olduğunu davalının kullanmış olduğu yazılımın ikinci el fiyatının belirlenemediğini belirtekek davasını belirsiz alacak davası olarak açmıştır.

Fsek 68 - (Değişik: 5728 - 23.1.2008 / m.137) maddesine göre Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebileceği belirtilmektedir.

Yasa tazminat kriteri olarak sözleşme yapılması yanında "rayiç bedel " kriterinide nazara almaktadır.Sözleşme yapma ihtimalinde dahi , iki tarafın mali ve sosyal durumu, alınacak ürün adedi, kullanım süresi, ürünün sürüm tarihçesi ve güncelliği gibi fiyatlandırmayı etkileyecek yan unsurlar bulunmaktadır. Rayiç bedel ise tamamen piyasa koşulları ile belirlenecektir.

Bu durumda davanın neticei talep kısmının kesin ve net olarak belirli olduğundan bahsetmek mümkün görülmediğinden davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesi noktasında dava şartı noksanlığı bulunmadığından ilk derece mahkemesi kararı yerinde görülmeyip kaldırılmasına davada yargılama yapmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.