İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/168 K.2021/404

DOSYA NO 2021/168 Esas

KARAR NO

2021/404 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/08/2020

NUMARASI

2020/440 E., 2020/444 K.

DAVANIN KONUSU

İhtiyati Haciz

KARAR TARİHİ: 25/02/2021

İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA A-)Açılan dava ve iddia :İhtiyati haciz isteyen vekili sunmuş olduğu dilekçesiyle; ... Bankası Alanya/ANTALYA Şubesine ait 27/06/2020 keşide tarihli ... seri nolu 80.000 TL bedelli, ... Bankası Alanya/ANTALYA Şubesine ait 31/07/2020 keşide tarihli ... seri nolu 80.000 TL bedelli, toplam iki adet çek aslına istinaden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı :Mahkemece 25/08/2020 tarihli kararla " Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla, 155.550 TL.

Alacak yönünden alacağın % 15 'ine tekabül eden 23.332,5 TL Teminat karşılığında İİK'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın, İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, İlerde haksız çıkacak tarafa yükletilmek üzere davacı yararına 755 TL vekalet ücreti taktirine, Peşin alınan 89,60 TL.

Harç yeterli olmakla başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Borçlular ve 3.şahısların muhtemel zararına karşı alınacak olan ve yukarıda belirtilen teminat vezneye yatırıldığında veya bu miktar teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın yerine getirilmesi için İstanbul İcra Müdürlüğüne gönderilmesine" şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İtiraz ve Karşı Talepler : htiyati hacze itiraz edenler vekili dilekçesinde özetle: yetki yönünden ihtiyati haciz kararını itiraz ettiklerini, çeklerin düzenleme yerlerinin Alanya olduğunu, yetkili mahkeme ve icra dairelerinin Alanya mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, ciranta ve aval veren açısından borcun muaccel hale gelmediğini, müvekkillerine ciranta ve aval veren olarak çekin karşılıksız çıktığına dair ihtarname gönderilmediğini, müvekkillerinin mal kaçırma kastı olmadığını, haciz işlemleri nedeni ile müvekkillerinin zarara uğradığını,

beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını ve teminat olarak alınan bedelin müvekkillerin zararlarına karşılık tazminat olarak müvekkillerine ödenmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi Ek-Kararı İhtiyati hacze itiraz üzerine mahkemece verilen 15/09/2020 tarihli kararla "itiraz eden borçlulardan ... - ... ile ihtiyati haciz talep eden ...

A.Ş. arasında akdedilen faktoring sözleşmesi gereğince ödeme vasıtası olarak, talep eden şirkete borçlulardan ... - ... tarafından ciro yoluyla iki adet çek devredildiği, söz konusu çekleri ...

Tic.A.Ş.'nin keşideci, ...'ın avalist sıfatıyla imzaladığı anlaşılmaktadır.Dosyada mevcut faktoring sözleşmesinde ihtilaf vukuunda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki sözleşmesi düzenlendiği, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/32448 Esas ve 2018/4447 Karar sayılı ilamının somut olay bakımından değerlendirildiğinde; yetki şartına ilişkin düzenleme avalist yönünden bağlayıcı olup itiraz eden avalist için de yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğu anlaşılmış, bu sebeple itiraz edenlerin yetkiye ilişkin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İtiraz edenlerin sair itirazları yönünden yapılan değerlendirmede ise,ciranta ve aval veren açısından borcun muaccel hale geldiği, ciranta ve aval verene ihtarname-noter protestosu göndermeden ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği,ayrıca, İİK 257/1 maddesi gereğince vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya 3. şahısta olan taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun mallarını kaçırıyor olmasının,

aynı yasanın 257/2. maddesi gereğince ancak vadesi gelmemiş bir para borcu için ihtiyati haciz istenmesi durumunda aranması gereken şartlardan biri olduğu gerekçeleriyle yerinde olmayan ve İİK 265. madde kapsamına uymayan sair itirazlarının reddine karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz edenler ek kararı istinaf etmiş ve dilekçelerinde özetle "... İhtiyati haciz talep eden ... A.Ş.nin ihtiyati haciz talebinin konusu incelendiğinde, talebinin dayanağını sadece çek yapraklarının oluşturduğu görülebilecektir. Dolayısı ile ihtiyati haciz talep eden ...A.Ş.nin somut olayda herhangi bir şekilde ihtiyati haciz talebinin dayanağı olarak 2015 tarihli faktoring sözleşmesine dayanmadığı aşikardır.

Dolayısıyla somut olayımızda sadece ihtiyati haciz taleplerinin haklılığı bakımından bir değerlendirme yapıldığı da düşünüldüğünde, taraflar arasındaki 2015 tarihli faktoring sözleşmesinin dikkate alınması ve faktöring sözleşmesinde yer alan yetki maddesinin geçerli kabul edilmesi hukuken mümkün değildir. Bu sebeple 2015 tarihli faktoring sözleşmesinde yer alan yetki şartına istinaden Yerel Mahkemenin yetkili olduğuna yönelik hüküm kurması açıkça hukuka aykırıdır.

Bu hususta ihtiyati haciz kararının dayanağının faktöring sözleşmesi olmadığı talep dilekçesi ve eklerinden, yerel mahkemenin kararlarından açıkça anlaşılabilmektedir. Taraflar arasındaki çekin incelenmesi ile birlikte de, yetkili yerin Alanya Mahkemeleri olduğu açıkça anlaşılabilecektir.

Keza Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2019 tarihli 2017/12741 E. 2019/382 K. sayılı ilamı ile alacaklının yerleşim yerinde ihtiyati haciz talep edilemeyeceği sabit hale gelmiş olup, ihtiyati haciz talebi sadece Alanya Mahkemelerinde ileri sürülebilecektir aktöring sözleşmesi ihtiyati haciz talebinin dayanağı olsa dahi, müvekkillerden ... tarafından bağlayıcı değildir. Çünkü ..., sadece çek üzerinde imzası bulunan ve sözleşmenin tarafı olmayan bir kişidir.

Faktoring şirketleri; alacaklarını, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle ispatlamadıkları sürece, bu alacakları için ihtiyati haciz kararı alamayacaklardır. Bu hususta Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 05.03.2013 T. 2013/1231 E. 2013/4114 K. sayılı ilamını Sayın Başkanlığınıza sunarız .müvekkil ciranta ve aval veren açısından borç muaccel hale gelmemiştir.

Bu hususta müvekkillere çekin karşılıksız çıktığına yönelik herhangi bir bildirim yapılmamıştır.

Müvekkillerin mal kaçırma kastı ile hareket ettiklerine yönelik herhangi bir delil dosyasına sunulmamıştır. müvekkil işbu ihtiyati haciz kararına istinaden haciz baskısı altında haksız olarak yargılama giderleri, çek tazminatı, faiz vb. birçok gider ödemek zorunda kalmış, ticari itibari zedelenmiş, bankalarla ve 3. Kişi tacirler ile ticari ilişkilerinde zarar görmüştür..." denilerek ek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava ;ihtiyati haciz talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Talep eden faktorinf şirketinin ibraz ettiği belge örnekleri ve çek asıllarına göre mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir.Faktoring sözleşmesini imzalayan borçlu/muteriz ,... ve Avalist ... tarafından karara itiraz edildiği anlaşılmaktadır.Kambiyo senetlerinden doğan alacakların aranacak alacaklar niteliğinde olduğu, alacaklar için 6098 sayılı TBK m. 89/1.

(818 sayılı BK'nın 73/1) hükmünün uygulanmayacağı, kambiyo senedi alacaklısı kendi yerleşim yerinde kambiyo senedine mahsus alacağı için ihtiyati haciz talebinde bulunamayacağı, ancak borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinden borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, ihtiyati hacze konu çekin ...

Bankası Alanya Şubesi'ne ait olduğu, itiraz edenlerin adresininHüyük/Konya olduğu, muhatap bankanın ... Bankası/Alanya Şubesi olduğu,keşidecinin adresinin Alanya olduğu İstanbul adli yargı sınırları içinde olmadığı, muhatap banka ve itiraz edenlerden avalist ...'ın adresi itibariyle İİK nun 50. maddesi göndermesi ile HMK'nın 6. maddesi uyarınca Alanya mahkemelerinin yetkili olduğu görülmektedir.

Avalistin faktoring sözleşmesinde taraf olmadığı da anlaşılmaktadır.İtiraz edenlerden ... ( ...) ile haciz alan arasında faktoring sözleşmesi bulunduğu, tacir sayılan davalı açısından yetki sözleşmesinin yapılabileceği ve geçerli olduğu anlaşılmaktadır.

Haciz alan yan, çeke ilişkin talebinin ekine faktoring sözleşmesini, cari hesap dökümünü eklemiş olup, geçici hukuki koruma yargılamasının aradığı ölçüde yaklaşık ispat vasıtasının da sunulduğu kabul edilmelidir.Açıklanan bu nedenle; itiraz ve istinaf eden borçlu ...'ın yetki itirazının kabul edilmesi gerkirken reddedilmesi hatalı bulunmuş bu nedenle kararın bu borçlu açısından kaldırılmasına ve itirazının kabulüne, diğer borçlu/ istinaf eden Yağmur Gıda- ...'ın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.