İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/222 K.2021/405

İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA A-)Açılan dava ve iddia : Talep eden vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin maske, solunum cihazları ve stetoskop gibi tıbbi cihazlardan inşaat ürünlerine, diş hekimliği aletlerinden büro/kırtasiye malzemeleri ile trafik işaretlerinden zımpara kağıdı ve yapışkanlara kadar 45’i aşkın ürün sahasında ve bunlara ilişkin hizmet sektörlerinde yoğun biçimde faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin 3M markaları aralarında Türkiye’nin de bulunduğu pek çok ülkede tescilli olduğunu, müvekkilinin Türkiye’de pek çok markanın yanı sıra 149415 sayılı “...”, 2009 67947 sayılı “...”,

2019 46646 sayılı “...” ve 2019 46649 sayılı “...” markasının sahibi olduğunu, müvekkil şirketin yapmış olduğu araştırmalar sonucunda aleyhine tedbir talep edilen şirketin müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markası ve ... logosunu kopyalamak suretiyle yaratılmış olan “...” markalı maskeleri müvekkilinin izni ve bilgisi dahilinde olmaksızın müvekkilinin markaları ile iltibas yaratır şekilde kullandığından ve satışa sunduğundan haberdar olduğunu, “...” markalı ürünlerin üzerinde ürünlerin üreticisi ve sahibi olarak aleyhinde tedbir talep edilen şirketlerden ...

San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait bilgiler yer aldığını, yine tedbir konusu ürünlerden görüleceği üzere “...” markası karşı tarafa ait alan adında da kullanılmakta olup <....com> adı altında işletilen internet sitesi incelendiğinde internet sitesinde “...” markasının yoğun şekilde kullanıldığı ve “Hakkımızda” kısmında hem ... ’in hem de ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin (...) “...” markalı maskeleri birlikte ürettiklerine dair bilgilerin açıkça yer aldığı görüldüğünü, yine <....com> adı altında işletilen internet sitesinin “İletişim” kısmında ... ait adres bilgisi yer aldığını, <....com> alan adına ek olarak müvekkilinin karşı tarafların <....com.tr> alan adı altında da kullandığını tespit etmiş olup <....com.tr> alan adı altında işletilen internet sitesi incelendiğinde burada da aynı şekilde “...” markasının kullanıldığını, ... bu ürünleri birlikte ürettiğini, ... ait ticaret unvanının ve ...’a ait adres bilgisinin paylaşıldığı görüldüğünü,

yine aleyhine tedbir talep edilenlere ait ... ve ... hesaplarında da “...” markasının kullanıldığını ve “...” markası altında ulusal yayınlarda da reklam verildiği görüldüğünü, karşı tarafların “...” isimli ... hesabı ile “...” olarak kayıtlı olup ismi “...” olarak görünen facebook hesabında “...” markalı ürünlerin tanıtımının ve satışının yapıldığı görüldüğünü, yer verilen görsellerden de anlaşılacağı üzere “...” markalı ürünlerin aleyhine tedbir talep edilene ait internet siteleri ve sosyal medya hesapları başta olmak üzere <...com> ve <....com> gibi pek çok popüler internet sitelerinde de karşı taraflarca satışa sunulduğunu,

dünya çapında ciddi etkileri görülen Covid-19 pandemisi nedeniyle maskelerin yoğun şekilde kullanılmaya başlandığını, karşı tarafların “...” markalarına ilişkin kullanımlarının temel amacının maske konusunda dünya çapında bilinirliği ve ünü bulunan “...” markalarına iltibas yaratarak haksız yere kazanç sağladığını, somut olay ile birebir emsal teşkil edecek şekilde müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markalarına benzer olan “...”, “...”, “...” ve “...” ibareli markaların müvekkilinin markaları ile karıştırılma ihtimali yarattığı yabancı kurum ve mahkeme kararları ile sabit olduğunu,

aleyhinde tedbir talep edilenler tarafından müvekkil şirket ve markaları ile bilinçli bir şekilde iltibas yaratmak için yapıldığını, müvekkilinin “...” markalarının tanınmışlığı ve tüketici nezdinde yaratılan prestij ve ilgi kullanılarak haksız kazanç sağlandığını ve müvekkilinin markaları aleyhine tecavüz yaratıldığını, müvekkilinin “....” markalarının iltibas yaratacak surette benzeri olan “...” markasını hem ürünleri üzerinde hem de sosyal medya hesabında kullanmak suretiyle müvekkili aleyhine marka tecavüzünün yanı sıra haksız rekabete de sebebiyet verdiğini,

zira müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markasını ve ... logosunu taşıyan maskeler ile karşı taraflara ait “...” markalı maskeler karşılaştırıldığında karşı tarafların bu markaya ilişkin fiili kullanımlarının “...” markasının da müvekkilinin “...” markasının sahip olduğu yazı fontu ve kırmızı renk ile kullanılması ve ilgili sektörde müvekkili haricinde bir rakam ve bir harfin birleşiminden veya bunun benzerinden oluşan başka bir markanın kullanılmıyor olması karşısında müvekkilinin “...” markalı maskeleri ile iltibasa sebebiyet verebileceği açıkça görüldüğünü beyan ederek,

Müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markası ve 3M logosu ile karıştırılacak derecede benzer olan “...” markasının aleyhinde tedbir talep edilenler tarafından tüm kullanımlarının önlenmesini, Müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markası ve karıştırılacak derecede benzer olan “...” markasının kullanıldığı tüm ürünlerin üretiminin, satış ve dağıtımının, ithal ve ihracının, yurt içinde veya yurt dışında satışa sunulmasının önlenmesini, Müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markası ve karıştırılacak derecede benzer olan “...” markasının kullanımı yoluyla müvekkili aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet yaratan her türlü mal ve ürün,

hizmet, tabela, ambalaj, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş ve sair her türlü tanıtım malz emesi, basılı kağıt, internet siteleri, tüm sosyal medya hesapları, fatura ve sair her türlü ticari evrak üzerinde kullanım da dahil olmak üzere Türkiye’de ve yurtdışında tüm kullanımlarının önlenmesini,.... ve ... alan adı altında işletilen internet sitelerine ve sırasıyla https://www.....com/... ve https://www. .... com/... linki altında yer alan “...” isimli ... ve ... hesaplarına erişimin engellenmesini,

Müvekkilinin tescilli ve tanınmış “...” markası ve ... logusu karıştırılacak derecede benzer olan “3NNN” markasının kullanımı yoluyla müvekkil aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet yaratan ürün, tabela, reklam, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesinin, basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrakın ve bu şekilde bastırılmış olan materyalin dahi bulundukları yerlerden toplatılarak emin bir yerde muhafaza altına alınmasını, talep etmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler : Karşı tarafı vekili 18/12/2020 tarihli duruşmada;" sunmuş olduğumuz beyan dilekçesini tekrar ederiz, sunulan rapor içeriğini kabul etmiyoruz, sunmuş olduğumuz mütalaa da dikkate alındığında düzenlenen rapor hatalıdır, tedbir şartları oluşmamıştır, üretmiş olduğumuz ürünler ile karşı tarafça üretilen ürünler arasında ve hitap ettiği tüketici kitlesi bakımından benzerlik yoktur, biz karşı tarafın itirazları sonrası kullanmış olduğumuz ibareyi nnn3 olarak değiştirdik, bu ibarelerin kullanımı pandemi sürecindeki kendiliğinden gelişen sosyal kurallardan kaynaklıdır, herhangi bir surette karşı tarafın markasını taklit etmek gibi bir amacımız yoktur, tedbir talebinin reddine karar verilsin" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :Mahkemece "talebe konu tedbir yönünden yaklaşık ispat şartlarının oluştuğuna kanaat getirilmiş, her ne kadar karşı taraf kullanımı değiştirdikleri savunmasında bulunmuş ve bu beyan sonrası ek bir inceleme yapılmamış ise de değişikliğin esaslı değişiklik olmadığı ek inceleme yapılmasını gerektirir bir durumun bulunmadığı,

... ile ... ibaresinin rapordaki tespitleri değiştirecek niteliğinde olmadığı anlaşılmakla talebe konu tedbirin kabulüne karar vermek gerekmiş ancak tedbirle korunmak istenen menfaat dikkate alındığında özellikle üretimin maskeye ilişkin olması pandemi süreci de gözetildiğinde teminatla ters tedbir uygulanmasının yerinde olduğuna kanaat getirilmekle teminat karşılığında tedbirin uygulanmaması" şeklindeki gerekçeyle "6100 sayılı HMK'nın 389-390 maddeleri ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 159.maddesi gereğince davacı yanın İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN takdiren 500.000,00 TL (beşyüzbintürklirası) nakdi teminat veya aynı miktarda kesin ve

süresiz banka teminat mektubu ibrazı şartıyla KABULÜ İLE.

Davacıya ait "..." markası ile iltibasa sebebiyet verdiği değerlendirilen davalıya ait "3NNN" ve değiştirilmiş şekliyle "..." şeklindeki ibareli markasal kullanımların önlenmesine, üretiminin, satış ve dağıtımının, ithal ve ihracının, yurt içinde ve yurt dışında satışa sunulmasının önlenmesine, bu ibareyi içeren her türlü mal ve ürün hizmet, tabela, ambalaj, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş vs.her türlü tanıtım malzemesi ile basılı kağıt, internet ve sosyal medya kullanımları, fatura ve her türlü ticari evrakta dahil olmak üzere yurt içi ve yurt dışı kullanımlarının önlenmesine,

tespit olunan ve bu ibareyi içeren her türlü emtianın karşı taraf uhdesinde olmak kaydıyla masrafları talep edene ait olmak üzere toplatılarak YEDDİ EMİNE TEVDİNE,Bu kapsamda https://....com/, https://www.....com.tr, https://www.....com/..., https://www....com/... ve https://..../.... isimli sitelere/linklere ve sonradan yapılan değişiklik ile "nnn3" ibaresini içerir şekilde karşı tarafça oluşturulacak olan sitelere ERİŞİMİN ENGELLENMESİNE, Kararın infazında dosyaya sunulan 24/11/2020 tarihli heyet raporunun dikkate alınmasına,2-Ancak davalı tarafça,

takdiren 1.500.000,00 TL (birmilyonbeşyüzbintürklirası) teminatın 1 haftalık kesin süre içinde yatırılması halinde tedbirin UYGULANMAMASINA, aksi takdirde tedbirin derhal uygulanacağı hususunun ihtarına (ihtarat yapıldı), 3-6100 sayılı HMK'nın 393/1 maddesi gereğince iş bu kararın 1/a maddesi uyarınca 1 haftalık süre içinde kararın infazı için ilgili icra dairesine başvurulmadığı takdirde iş bu tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılacığının talep eden tarafa ihtarına, talep eden yönünden infaz süresinin;

karşı tarafa bugünden itibaren başlamak üzere verilen 1 haftalık kesin süresinin bitiminden itibaren başlamasına,4-6100 sayılı HMK'nın 393/2 maddesi gereğince iş bu tedbirin, İstanbul İcra Dairesi aracı kılınarak infazına,5-HMK 398 md uyarınca ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimsenin bir aydan altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılacağı hususunun ihtarına" şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı aleyhine tespit ve tedbir talep edilen karşı yan istinaf etmiş olup istinaf dilekçesinde özetle "....İhtiyati tedbir kararı veren mahkeme yetkili mahkeme değildir.Bilirkişi raporunda dava konusu markanın incelemesi yönünde tanınmışlık hususu kapsamında bazı değerlendirmeler yapılmıştır.

Raporun 21. Sayfasında,'' Her ne kadar dilekçesinde tespit ve ürün toplaması talep eden tarafın tanınmışlığının önem arz ettiği karşı tarafça söylenmese de söz konusu olay bakımından doktrin ve Yargıtay unsurları uyarınca benzerlik araştırmasının markaların markasal tanınmışlığı gücü araştırılacak asli unsurlardır.'' şeklinde beyan edilmiştir.

Yine raporun 22. Sayfasında, ''markanın kullanıldığı mallar veya hizmetlere yönelik reklam amaçlı olan ya da olmayan tanıtım faaliyetlerinin niteliği ; toplumun ilgili kesiminde markanın bilinme veya tanınma derecesi , markanın kullanıldığı süre , kapsam ve coğrafi alan , markanın tanınmışlığına ilişkin yetkili mercilerce verilmiş kararlar ve marka sahibinin marka haklarını korumaya yönelik etkili çalışmaları ; markanın tanınmışlığını ya da kullanım derecesini yansıtacak derecedeki tescillerin ya da tescil başvurularının kapsadığı coğrafi alan ;

markanın parasal değeri de tanınmışlıkla ölçü olarak değerlendirilecektir.'' şeklinde beyan edilmiştir. Raporda son olarak tanınmışlık vasfı bakımından 'İş bu olayda tespit isteyenin 3M markası ile karşı tarafın 3NNN markasının orta düzey tüketiciler nezdinde iltibas yaratacak şekilde benzeştiği ;' şeklinde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti ilgili beyanlarıyla, tanınmışlık kriteri üzerine iltibas oluşturmuştur.

Oysa Türk Patent ve Marka Kurumunun 71248886- 2020/46489 numaralı ve 17.12.2020 tarihli kararında, karşı tarafın yapmış olduğu itirazlardan benzerlik/karıştırılma ihtimali haklı bulunmuş ise de TANINMIŞLIK VE KÖTÜ NİYET İTİRAZLARI HAKSIZ BULUNMUŞ VE REDDEDİLMİŞTİR. Yerel mahkeme MARKA BÜTÜNLÜĞÜNÜ dikkate almadan hakkaniyete aykırı olarak karar vermiştir. Müvekkil şirketin 3NNN olan logosu bölünerek değerlendirilmiştir.

Uzman görüşünde de belirtildiği üzere markalar arasındaki iltibası değerlendirirken markanın bütününe bakmak gerekir.

Buna rağmen Yerel Mahkeme ne yazık ki, tedbire konu markanın başlangıcından kesit alarak karşılaştırma yapan bilirkişi raporuna istinaden karar vermiştir.Yerel Mahkeme kararında belirtildiği üzere;https://.../, https://.....com.tr, https://....com/..., https://www.....com/...,https://www....com/.... isimli sitelere/linklere ve sonradan yapılan değişiklik ile “nnn3” ibaresini içerir şekilde karşı tarafça oluşturulacak olan sitelere Erişimin Engellenmesine, karar vermiştir.

Oysa müvekkil şirket defaatle, dava konusu logoyu kullanmayacağını beyan etmiştir. Buna rağmen tedbir kararı o kadar geniş ve ağırdır ki, müvekkil şirketin üretimine son vermesine neden olmuştur. Müvekkil şirket haksız yere büyük zarara uğramıştır. Müvekkil şirketlerin gayesi, hiçbir zaman 3M markasına benzemek ya da benzetmek olmamıştır.

Hatta müvekkil iyi niyet göstergesi olarak logosunun kırmızı rengini turuncu renge çevirmiş olup ürün paketleri üzerindeki logolarıda ... olarak değiştirmiştir. ... markası ilgili tedbir talebi ve bilirkişi raporunda iltibasa ilişkin herhangi bir görüş olmamasına karşılık bu marka kombinasyonu için de tedbir talebine karar verilmiştir. Mahkeme talep ile bağlıdır.

Talep olmadan tedbir kararına gidilmesi hukuka aykırılık teşkil etmiştir.Müvekkil, iltibas konusu olan markanın kullanımını bıraktığını ve herhangi bir şekilde kullanmayacağını belirtmiş olup yeni baskılı kutular duruşma esnasında mahkemeye sunulmuştur. Buna rağmen tedbir kararı verilmesi TEDBİRİN ÖZÜNE aykırıdır. Marka kullanımı bırakılmıştır.

Yerel mahkeme gerekçeli kararında müvekkil şirketin 1.500.000.00 TL (birmilyonbeşyüzbintürklirası) teminatı 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına hükmederken karşı taraf için teminat miktarını 500.000,00 TL (beşyüzbüntürklirası) olarak belirlemiştir. Davacının haklılık durumu kesinleşmeden teminat miktarında taraflar arasında 3 kat kadar farkın olması orantılılık ve eşitlik ilkelerini de zedelemiştir.

Zaten karşı taraf zarar miktarına ilişkin herhangi bir beyanda veya tespitte bulunmamıştır. Buna rağmen Mahkemenin tedbiren hükmetmiş olduğu 1.500.000.00 TL'lik teminat miktarı aşırı orantısızdır..." denilerek kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava ; değişik iş esası üzerinden talep edilen tespit ve tedbir talebinden ibarettir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece bilirkişi raporu alınarak ve tedbir talebi hakkında duruşma yapılarak hüküm kurulduğu görülmektedir.Öncelikle ; davacı yanın iddiaları kapsamında;

davalı yanın internet üzerinden satış yapıyor ve markasını internet ortamında da kullanıyor oluşu karşısında Bakırköy Mahkemelerinin de ilgili tale hakkında yetkili olduğu anlaşılmaktadır.Bu açıdan istinaf eden yanın usule ilişkin bu istinaf gerekçesi yerinde görülmemiştir.Yine aleyhine tedbir kararı verilen yan, ... ismini marka olarak ürünlerinde kullanmaktan vazgeçtiklerini beyan etmiş ve bu nedenle hukuki yarar bulunmadığını iddia etmiş ise de, sözlü bir beyan ile marka kullanımından vazgeçmenin sonuç doğrumayacağı,

kaldı ki davalı yanın ilgili ürün ismini istinaf incelemesi yapıldığı tarihte aynı şekilde kullanmaya devam ettiği görülmektedir.Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı , bilirkişi raporuna uygun olup bu anlamda yaklaşık ispat koşulunun bulunduğu da kabul edilmelidir.Ancak mahkemece verilen tedbir kararı incelendiğinde ; "....talebe konu tedbir yönünden yaklaşık ispat şartlarının oluştuğuna kanaat getirilmiş, her ne kadar karşı taraf kullanımı değiştirdikleri savunmasında bulunmuş ve bu beyan sonrası ek bir inceleme yapılmamış ise de değişikliğin esaslı değişiklik olmadığı ek inceleme yapılmasını gerektirir bir durumun bulunmadığı,

... ile ... ibaresinin rapordaki tespitleri değiştirecek niteliğinde olmadığı anlaşılmakla talebe konu tedbirin kabulüne karar vermek gerekmiş ancak tedbirle korunmak istenen menfaat dikkate alındığında özellikle üretimin maskeye ilişkin olması pandemi süreci de gözetildiğinde teminatla ters tedbir uygulanmasının yerinde olduğuna kanaat getirilmekle teminat karşılığında tedbirin uygulanmaması" şeklindeki gerekçeyle "6100 sayılı HMK'nın 389-390 maddeleri ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 159.maddesi gereğince davacı yanın İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN takdiren 500.000,00 TL (beşyüzbintürklirası) nakdi teminat veya aynı miktarda kesin ve

süresiz banka teminat mektubu ibrazı şartıyla KABULÜ İLE.

Davacıya ait "..." markası ile iltibasa sebebiyet verdiği değerlendirilen davalıya ait "..." ve değiştirilmiş şekliyle "NNN3" şeklindeki ibareli markasal kullanımların önlenmesine, üretiminin, satış ve dağıtımının, ithal ve ihracının, yurt içinde ve yurt dışında satışa sunulmasının önlenmesine, bu ibareyi içeren her türlü mal ve ürün hizmet, tabela, ambalaj, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş vs.her türlü tanıtım malzemesi ile basılı kağıt, internet ve sosyal medya kullanımları, fatura ve her türlü ticari evrakta dahil olmak üzere yurt içi ve yurt dışı kullanımlarının önlenmesine,

tespit olunan ve bu ibareyi içeren her türlü emtianın karşı taraf uhdesinde olmak kaydıyla masrafları talep edene ait olmak üzere toplatılarak YEDDİ EMİNE TEVDİNE,Bu kapsamda https://....com/, https://www.....com.tr, https://www.....com/..., https://www.....com/.... ve https://www....com/.../... isimli sitelere/linklere ve sonradan yapılan değişiklik ile "..." ibaresini içerir şekilde karşı tarafça oluşturulacak olan sitelere ERİŞİMİN ENGELLENMESİNE,Kararın infazında dosyaya sunulan 24/11/2020 tarihli heyet raporunun dikkate alınmasına,2-Ancak davalı tarafça,

takdiren 1.500.000,00 TL (birmilyonbeşyüzbintürklirası) teminatın 1 haftalık kesin süre içinde yatırılması halinde tedbirin UYGULANMAMASINA, aksi takdirde tedbirin derhal uygulanacağı hususunun ihtarına (ihtarat yapıldı), ..." şeklinde hüküm kurularak çelişki yaratılmış, şartlı tedbir kararı verildiği izlenimi yaratılmıştır. Oysa mahkemenin vermiş olduğu iki ayrı tedbir kararının koşulları farklıdır.

Mahkemenin kararının gerekçesinde de "talebe konu tedbir yönünden yasal şartların oluştuğu açıklandıktan sonra, tedbirin ağırlığı göz önüne alınarak muhtemel zararların temini yönünden ters tedbir uygulanmasının yerinde olacağı" açıklanarak yine çelişki oluşturulmuştur.Keza takdir edilen teminatın miktarının da hangi taraf için hangi kriterlere göre belirlendiği de açıklanmamıştır.Mahkemece öncelikle çelişkili hüküm kurulmaması açısından hangi tedbire karar verildiğini net olarak açıklaması gerekmektedir.Ayrıca ;

mahkemenin talep neticesini aşarak davacı yanın talep etmediği hususta verdiği " değiştirilmiş şekliyle "..." şeklindeki ibareli markasal kullanımların önlenmesine " kısmı talebi aşar mahiyette görülmekle davalı yanın bu husustaki istinaf başvurusu da yerindedir.Bu nedenle mahkemece her iki tedbir kararının birlikte ve aynı anda verilemeyeceği ve koşullarının farklılığı gözetilerek öncelikle hangi tedbire karar verdiğini açıklaması ve talepten fazlaya hüküm verilemeyeceğini de gözetmesi gerekirken talebi aşar mahiyette tedbire hükmetmesi hatalı olmakla aleyhine tedbir talep edilen yanın istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.