İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/282 K.2021/424

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tespit isteyen vekili, müvekkilinin ... tescil numaralı hijyen maskesi tasarımı bulunduğunu, bu tasarımlara konu ürünlerin ... markası adı altında piyasada satıldığını, bu maskelerin dikişsiz olarak üretilen emsallerine göre kullanıcılara büyük konfor sağlayan bir ürün olup yüzde yara oluşmasının önüne geçtiğini, özellikle kanser tedavisi gören hastaların tedavi sürecinde kullanıldığını, öte yandan covid 19 sebebiyle de maske kullanımının arttığını, davalı tarafın bu süreçte müvekkiline ait tasarımı taklit ederek maske üretip sattığının tespit edildiğini,

konuyla ilgili ihtarname çekildiğini belirterek davalıya ait işyerinde tespit işlemi yapılarak müvekkilinin tasarım tescilinden doğan haklarını ihlal eder nitelikte ürünler olup olmadığının tasarım uzmanı bilirkişi marifetiyle incelenmesi, tasarıma tecavüz fiilinin tespiti halinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

Karşı taraf vekili, müvekkilinin maskeleri Çin'li firmadan ithal ettiğini, sağlık ve teknik zorunluluk nedeniyle her maskenin dış görünüşünün birbirine benzediğini, ayrıca müvekkilinin maskelerinin şekil, desen ve renk bakımından davacının tasarımından farklı olduğunu, dışbükey yapıya sahip olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece tespit işlemi yapılmış ve bilirkişiden rapor alınmış, ayrıca karşı tarafın rapora itirazları konusunda ek rapor da alınarak tespit isteyene ait tescilli tasarımın bulunduğu, karşı tarafça ... ismi ile satışa sunulan maskenin davacıya ait tasarıma tecavüz ettiği yönünde bilirkişi raporunda görüş belirtildiği, yaklaşık ispat koşullarının gerçekleştiği gerekçeleriyle 30.000 TL teminat mukabilinde tespit isteyenin tescilli tasarımının aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin karşı tarafça imal etmesinin, internet ortamında satışının, ithalinin ve ihracının tedbiren durdurulmasına, engellenmesine,

tecavüz teşkil eden ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konularak yediemine teslimine karar verilmiş, kararı karşı yan vekili istinaf etmiştir.

Karşı taraf vekili, istinaf sebebi olarak; ihtiyati tedbirin yasal koşullarının oluşmadığını, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini, teminat miktarının yetersiz olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini, seçenek özgürlüğü kısıtlılığının ve birçok yönünden farklı tasarım gerçeklerinin gözardı edildiğini, maskelerin farklı ve ayırt edici özelliklerinin dikkate alınmadığını,

müvekkiline ait maskelerin tespit isteyen tarafın maskesinden başta pembe/kız maskesinin üzerinde bulunan çeşitli renkli rengarenk pati desenleri olmak üzere mavi-erkek maskesinin ise köpek ve kemik desenleri ile tamamen farklı ve ayırt edici bir tasarım olduğunun görüleceğini, müvekkiline ait maskelerin ön parçalarının alt ve üst kısmının dışbükey olduğunu, tespit isteyenin tasarımının ise içbükey olduğunu, tasarım ve ürünlerin birbirinden farklı olduğunu, ayrıca müvekkili şirket bünyesinde "..." adı altında satılan "..." nin çinde bulunan Çinli bir şirket tarafından tasarlanıp üretildiğini,

müvekkilinin üretim ve tasarımında hiçbir katkı ve ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin ürünleri geldiği gibi iç piyasaya sunduğunu, müvekkilce üretim yapılmadığını, buna rağmen ürünlere ve üretimde kullanılan kalıplara el konulması kararının hukuk dışı olduğunu, piyasada maske satışı yapan birçok firma bulunduğunu, davacının tasarım tescilinin yenilik vasfını taşımadığını, ayrıca covid19 sebebiyle maskelerin hayatın bir parçası haline geldiğini, maske kullanmanın mecburi hale getirildiğini, Sağlık Bakanlığı'nın direktifleri doğrultusunda maske temininin şart olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu,

ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini bildirmiştir. Tespit isteyene ait ... tescil numaralı tasarımın 28/02/2007 tarihinde tescil edildiği ve hijyen maskesine ilişkin olduğu görülmüştür.

Tespit sırasında alınan 07/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda; karşı tarafa ait maskelerin değişik internet siteleri üzerinden satışının yapıldığı, karşı tarafa ait işyerinde tespit isteyenin tasarımının karşılığı 5'li paketlenmiş iki adet tespite konu kız-erkek maske ambalajı bulunduğu, uyuşmazlık konusu tasarımla karşı tarafa ait maskeler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebeple iltibas oluşturabilecek derecede benzer olarak algılandıkları yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.

Yargılama sırasında alınan 02/12/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda ise; tespit isteyene ait tasarım ile karşı tarafa ait maskeler arasında belirgin benzerlikler bulunduğu, iltibas oluşturabilecek şekilde benzer olarak algılandıkları, bu sebeple tespit isteyenin tasarımından doğan haklara tecavüz ettiği, kök rapordaki görüşlerin değiştirilmesini gerektirir bir durum bulunmadığı yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.

Yargılama sırasında alınan 23/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda ise; tedbir talebine konu 4 adet link üzerinde incelemeler yapıldığı, bu adreslerden ... ve ... internet sitelerinde tedbir talebine konu tasarım ürünü dışında başka ürünlerin de gösterildiği, söz konusu internet adresinin yalnızca karşı taraf tarafından kullanılmadığı, www...com internet adresinden de yapılan incelemede ise, başka ürünlerin de gösterildiği, ancak sadece karşı taraf şirket tarafından kullanıldığı, www...com internet sitesi üzerinde yapılan incelemede ise, belirtilen url adresinde yalnızca tedbir talebine konu tasarımın gösterildiği,

bu adresin yalnızca karşı tarafça kullanıldığı yolunda görüş belirtildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Talep, tespit işlemi yapılması ve ihtiyati tedbire ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir kararına yöneliktir. Tespit ve ihtiyati tedbir isteyene ait ... tescil numaralı tasarımın maske tasarımı olduğu görülmektedir.

Tespit sonrası alınan bilirkişi raporunda her iki maskenin de benzer malzeme ve dikiş tekniği ile birleştirildiği, ön bölümünde dış yönde benzer kavis şeklinde oran, malzeme ve yerleşim olduğu, yine her iki maskenin yan parçalarının benzer yarı geçirgen malzeme, şekil, oran, yerleşim ve yüzey dokusunda olduğu, yine her iki maskenin alt ve üst kenarları, kulak askıları yönünde benzer açı eğiliminde daraldığı, seçenek özgürlüğü dikkate alındığında bu durumun iltibasa neden olabileceği, tasarım ile karşı tarafa ait tespite konu maske arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu,

bu nedenle benzer olarak algılandıkları yolunda görüş belirtildiği görülmüş olup söz konusu rapor içeriği ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde karşı taraf vekilinin istinaf talepleri yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen karşı taraf vekilinin istinaf talebinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.