İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/580 K.2023/203

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin uzun yıllardır deniz ayakkabıları, deniz terlikleri, erkek, bayan, çocuk terlikleri gibi alanda faaliyet gösteren köklü firmalardan biri olduğunu, davalı tarafından yapılan tasarım tescil başvurusunun yeterli inceleme yapılmadan TPMK tarafından kabul edilerek tescil edildiğini, ancak davalıya ait 13.06.2018 tarih ve ... sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin 1 sıra nolu tasarımının, yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığını, aynı ürün için müvekkilinin daha önce kayıtlara giren 12.04.2018 tarih ve ... sayılı tasarım tescil müracaatının mevcut olduğunu,

müvekkilinin ayakkabıların en önemli parçası olan taban kısımlarını ürettiğini veya ürettirdiğini, müvekkilinin davaya konu “ayakkabı tabanı” üzerinde öncelikli hak sahibi olduğunu, bu ayakkabı tabanını 2017 yılı Kasım ayında tasarladığını, 6 ayrı numaraya göre kalıplarını hazırlattığını ve Çin’de kalıpları yaptırarak Türkiye’ye ithal ettiğini, ilk olarak ...’ya sunum yaptığını ve akabinde sipariş aldığını, müvekkilinin söz konusu ayakkabı sayalarını davalı firmada ürettirdiğini, kendi ürettiği taban kısmı ile birleştirip, üretimi tamamlayarak ...’nın siparişini tamamladığını,

davalının isteği ile davalıya bitmiş ürün örneklerinin de gönderildiğini ve davalının haksız kazanç sağlamak amacıyla aynı ayakkabıyı ürütmeye başladığını ve kötü niyetle tasarım tescil belgesi aldığını iddia ederek, davalıya ait ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesindeki 1 sıra nolu tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 2017 yılından bu yana zaman zaman davacı söz konusu alanda üretim yaptırdığını, davacıdan fason üretim hizmeti alırken yeri geldiğinde kendi geliştirdiği model ve tasarımları aktararak bunlara göre üretim yaptırdığını, müvekkilinin ...

(1) tescil nolu ayakkabı tabanı tasarımının, ilgili mevzuatın gerektirdiği kriterleri karşılaması karşısında tescil edildiğini, davacının müvekkili ile ticareti esnasında haberdar olduğu taban modelini kendi adına tescil etmek adına yaptığı 12.04.2018 tarihli başvurunun, tasarımın tüm belirgin görsel özelliklerini açık ve net bir şekilde yansıtan, yayına elverişli görsel anlatım sayfası bulunmadığı ve verilen süre içinde bu eksiklik giderilmediği gerekçesiyle reddedildiğini, davacının sunduğu faturalara ve sair belgelere konu ürünlerde müvekkilinin tescil ettirdiği ayakkabı tabanının kullanıldığına dair bir kaydın mevcut olmadığını,

sunulu delillerin ispat kuvvetinin bulunmadığını ve davacının, müvekkilinin tasarımı bakımından hak sahipliği iddiasını, yıllardır ayakkabı işinde olmasına ve reddedilen tescil başvurusuna dayandırdığını, bu iddiaların delil olarak kabul göremeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 08/12/2020 tarihli 2020/24 E. - 2020/328 K. sayılı kararıyla; "...dava konusu tasarımın tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığı, aynı tasarımın daha önce tescili için davacı tarafça kuruma başvurulduğu, bültende ilan edildiği ancak şekli noksanlıklar nedeniyle tescilinin yapılmadığı " gerekçesiyle; "Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli 2018/03916 (1) nolu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine" karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davacı tasarım başvurusunun TPMK tarafından ''tasarımın tüm belirgin görsel özelliklerini açık ve net bir şekilde yansıtan, yayına everişli görsel anlatım sayfası bulunmadığı'' ve bu eksikliğin de verilen süre içerisinde giderilmemesi nedeniyle reddedildiğini, 06/11/2020 tarihli dosyada mübrez bilirkişi raporunda, davacının başvurusundaki bu eksiklik ve bu eksikliğin giderilmesi için verilen sürede giderilmediği hususunun bilirkişi raporunda irdelenmediğini, davacının dava konusu ile ilgisiz,

faturalar üzerine yerleştirdiği ve ne olduğu tam olarak anlaşılamayan bir takım görsellerle hak sahibi olduğunu iddia ettiğini, bilirkişi raporunun da hatalı bir şekilde bu yönde düzenlendiğini, faturalar ve görsellerin objektif olarak kabul edilebilecek nitelikte bir delil niteliğinde olmadığını, hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, dava dışı üçüncü kişilerin facebook sayfalarında paylaşmış olduğu görsellerin, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğini ortadan kaldırdığı tespitinin de hatalı bir tespit olduğunu,

tasarımın benzerliği ve yeniliği hakkında herhangi bir internet sayfasında yer alan görseller üzerinden tespitte bulunmanın mümkün olmadığını, görsellerin yayım tarihinin 24/05/2018 olduğunun da açık ve net bir şekilde belli olmadığını, ''...-...'' firmasına müzekkere yazılması talebimiz görmezden gelinerek hatalı düzenlenen rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiğini beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesine cevabında; yargılama sırasında sunduğu dilekçelerindeki beyanlarını tekrarlayarak istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya arasında bulunan TPMK kayıtlarından; ... sayılı "Ayakkabı Tabanı" ürün adlı çoklu tasarım tescil belgesinin, 13/06/2018 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafın 12/04/2018 tarihinde tasarım başvurusunda bulunmuşsa da, TPMK'nın 17/04/2018 tarihli yazısı ile başvuruda eksiklikler saptandığı, 2 aylık sürede 1.2 numaralı tasarımın 2. Tasarım olarak işleme alındığı, bu tasarımın tüm belirgin görsel özelliklerinin açık ve net şekilde yansıtan, yayına elverişli görsel anlatım sayfasının ve 75 TL yayın ücretinin tamamlanması, aksi halde başvurunun işlemden kaldırılacağının davacı şirkete bildirildiği, süresinde cevap verilmemesi üzerine başvurunun geçerliliğini yitirdiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 06/11/2020 havale tarihli raporda; "...dava dışı .., Ltd. ile davacı arasındaki dış taban (terlik tabanı) ithalatına ilişkin 06.12.2017 tarihli ticari fatura üzerinde davalıya ait ... (1) sıra nolu tasarım tesciline konu ayakkabı tabanının genel izlenim itibarıyla benzeri bir ürün görselinin bulunduğu, fatura olarak sunulan bu belgenin delil niteliğinin Mahkemenin takdirinde olduğu, 24.05.2018 tarihinde ... -...

Facebook hesabında paylaşılan ürün görselinin, koruma tarihi daha sonra (03.06.2018) olan davalı adına tescilli 2018/03916 nolu çoklu tasarım tescil belgesinde bulunan 1 sıra nolu Ayakkabı Tabanı tasarımının yeniliğini ortadan kaldırdığı" belirtilmiştir.

GEREKÇ E

Davalı şirket adına tescilli ... sayılı "Ayakkabı Tabanı" tasarımının hükümsüzlüğü davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunda, davacı tasarım başvurusunun yayına elverişli görsel sunulmadığından reddedildiğini, yenilik giderici olarak sunulan fatura ve görseller ile, dava dışı üçüncü kişilerin facebook sayfalarında sundukları ürün görsellerinin,bilirkişi heyeti tarafından dikkate alınmasının ve dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edici niteliğini ortadan kaldırdığı tespitinin hatalı olduğunu, "...-..." firmasına müzekkere yazılması talebinin görmezden gelinerek karar verildiğini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda; davacı ile dava dışı ..., Ltd. ile davacı arasındaki ticari ilişkide, dış taban (terlik tabanı) ithalatına ilişkin 06.12.2017 tarihli ticari fatura üzerinde ve 24.05.2018 tarihinde ...-... Facebook hesabında davalının tasarımına benzer ürün görsellerinin bulunduğu ve davalı tasarımının yeniliğini ortadan kaldırdığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

6769 Sayılı SMK 56/4-a ve b bendinde "bir tasarımın aynısının tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması halinde yeni kabul edileceği, tasarımların sadece küçük ayrıntılarda farklılık göstermesi halinde aynı kabul edileceği" 6769 Sayılı SMK 56/5 maddede "tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği" düzenlenmiştir. Yukarıda aktarılan yasal düzenlemeden, tasarımın tescili için mutlak yenilik koşulu arandığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça dosyaya sunulan dava dışı Çinli firma tarafından düzenlenen fatura, gümrük belgeleri, konişmento gibi ticari belgelerden, 06.12.2017 tarihli ticari fatura içeriğindeki terlik taban tasarımının davalı tasarım başvurusu ile benzer olduğu anlaşılıyorsa da, ürün görselinin yer aldığı faturanın imzasız ve tasdiksiz olması nedeniyle dikkate alınamayacağının anlaşıldığı ancak davacının kendisi için üretim yaptığını ileri sürdüğü dava dışı ... firmasının facebook hesabında yer alan 24.05.2018 ürün görsellerindeki taban tasarımı ile davalı tasarımı ile benzer olduğu ve facebook'taki tarih bilgisinin sonradan değiştirilemeyeceği,

paylaşım tarihinin davalı tasarım başvurusundan önceki tarihli olduğu, davalı tasarımının yenilik özelliğini ortadan kaldıracağı kanaatine varılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde; bilirkişi raporunu tümüyle hükme esas aldığı ayrıca davacının TPMK'ya tasarım tescil başvurusunun bültende ilan edildiğini beyan ettiği anlaşılıyorsa da, TPMK kayıtlarından tasarım başvurusunun bültende ilan edilmeden eksiklik nedeniyle geçersiz olduğu, davacı tasarımının kamuya sunulmadığı anlaşılmakla, davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesi sonuç olarak doğru ise de, hükmün gerekçesi düzeltildiğinden, davalı istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

düzeltilmiş gerekçe ile davanın kabulüne, tarafların kazanılmış haklarının korunarak hükmün aynen tekrarına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,2-Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 08/12/2020 tarihli 2020/24 E. - 2020/328 K. sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, düzeltilmiş gerekçe ile;3-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli 2018/03916 (1) nolu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,4-İlk derece yargılaması yönünden;- Alınması gereken 179,90 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye,

125,50 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davacı tarafından yapılan 108,80 TL dava ilk masrafı, 235,50 TL tebligat-tezkere ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.344,30 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden,

istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 97,70 TL tehir-icra karar harcı ile 48,50 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 308,30 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,