İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1029 K.2024/90

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından ...

San.ve Tic.A.Ş. emrine düzenlemiş ve daha sonra iade alınan, vade tarihi 06.09.2018 olan ... nolu çekin 16.07.2018 tarihinde çalındığını, yine ... nolu imzasız ve boş çeklerin de yukarıda zikredilen çekle beraber çalındığını, müvekkilinin şikayeti üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2018/121439 Sor. dosyasında soruşturma devam etmekte olduğunu, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/650 Esas sayılı dosyasında mezkur çeke ödeme yasağı ve iptali (hasımsız) davası açıldığını, çalınan çekin 17.09.2018 tarihinde İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numarasıyla davalı şirket tarafından icra takibine konulduğunu, çek davalı şirkete gelene kadar ... San.ve Tic. – ... , ... Tic. Ltd.Şti. - ..., ... Tic.Ltd.Şti. - ... , ... ve ... tarafından ciro edildiğini, ... Bankası A.Ş.

Beşiktaş Şubesi ... seri no'lu, 06.09.2018 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli çekin çalınması ve karşı tarafla hiçbir ticari ilişki de bulunmaması nedeni ile müvekkilinin bu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından ... Bankası A.Ş. Beşiktaş şubesine ait ... IBAN numaralı hesabından keşide edilen 06/09/2018 tarihli, 60.000,00-TL bedelli ... numaralı çekin, müvekkil şirketin yetkilisi olan ... çekin arkasında cirosu bulunan ... T.C.

No’lu ... isimli kişiden şahsi alacağına karşılık aldığını, sonrasında ... yetkilisi olduğu müvekkili şirkete iş bu çeki nakit sermaye olarak kullandığını, Keşide tarihi olan 06/09/2018'de çek bankaya ibraz edildiğinde İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/07/2018 tarih ve ...

Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağına ilişkin kararı gereğince hiçbir işlem yapılamadığını, iş bu husus çekin arkasından da anlaşılmakta olduğunu, müvekkili tarafından yasal sorumluluğu nedeni ile iade alınan dava konusu çek için İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve aynı zamanda ödeme yasağı kararı veren İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/650 Esas sayılı dosyasına da ödeme yasağına ilişkin kararın kaldırılması talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında herhangi bir borç ilişkisi olmak zorunda olmadığını, müvekkili şirketten önce 6 tane ciranta bulunmakta olduğunu, müvekkilinin sadece kendin önceki ciranta ile arasındaki ilişkiyi bilebileceğini, aksi taktirde çekin ödeme aracı olarak kullanılması imkansız hale geleceğini, müvekkili şirketin iyi niyetli meşru hamil olduğunu,

%20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Davacının çekin elinden rızası hilafın çıktığı iddiasına dayanak yaptığı hırsızlık olayına ilişkin olarak sanık ... hakkında İstanbul 47. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/771 esas, 2020/290 karar sayılı dosyada verilen mahkumiyet kararının İstinaf Mahkemesi denetiminden geçerek kesinleştiği, anlaşılmıştır.

Mahkemece verilen kararda sanığın davacı şirket yetkilisi ...'un aracının camını kırarak içerisinde bulunan bilgisayar çantasını çaldığı tespit ve kabul edilmiş olup hırsızlık olayı tüm dosya kapsamı ile sabittir. Ancak dava konusu çekin hırsızlanan davacı şirket yetkilisine ait çantada bulunduğuna dair dosya kapsamında delil bulunmamaktadır.

Dava konusu çekin hırsızlandığı kabul edilse dahi davacı davalının çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat yükü altında olup, davalının çeki ... sorgusu yaparak almış olması davalının iktisapta ağır kusurlu yahut kötü niyetli olduğunun kabulü için yeterli değildir.

Bu kapsamda HMK 190 ve TMK 6. maddesi gereğince ispat yükü üzerinde bulunan davacı üzerine düşen ispat yükünü yerine getirebilmiş değildir, bu nedenle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. 2004 sayılı İİK’nın 72/4. maddesi hükmü ile menfi tespit davası reddedildiği takdirde, şayet takip tedbir kararı verilerek durdurulmuş ise davalı alacaklının alacağına geç kavuşması sebebiyle alacaklı lehine tazminata hükmedileceği düzenlenmiştir.

Mahkememizce icra veznesinde ki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde verilen ihtiyati tedbir kararı infaz edilmiş olup, davalı lehine tazminat şartları oluşmuş olmakla, davalı lehine asıl alacağın %20'si oranında tazminata hükmedilmiştir" şeklindeki gerekçe ile neticeten davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Çeki müvekkilin aracından alan şahsın İstanbul 47. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ceza aldığını, ... sorgulamasında çekte cirosu bulunan davalı şirketin ismi geçmesine rağmen, daha nasıl bir delil getirmeleri gerektiğini anlayamadıklarını, ... raporunda haklılıklarını apaçık ortada olduğunu, 01.08.2018 tarihinde ... sorgusu yapan davalı tarafın, yaklaşık 57 gün sonra 17.09.2018 tarihinde çeke icra takibi yaptığını, Yerel mahkemede yaklaşık 4 sene süren yargılamada ceza mahkemesi kararı beklenmesine rağmen, ceza mahkemesi kararının sonuca hiçbir tesiri olmadığını, çekte mevcut 7 cironun yakınlıkları ve durumları araştırılmadığını,

çeki müvekkilin bilgisi dışında alan kişi ve kişiler hem şirket hem de şahıs olarak ciro ederek, hırsızlık olayını yok saymak cihetine yöneldiklerini, çekin hem şahsen hem şirket olarak cirolanmasının değerlendirilmediğini, mahkemenin kararının mevcut delil durumuna uygun düşmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi HMK 355 maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin ilkeler ve davacının istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı çekteki keşideci imzasını inkar etmemiş, çekin rıza dışı elinden çıktığını, davalının kötüniyetli olup meşru hamil olmadığını ileri sürmüştür.

Çekte düzgün ciro silsilesi mevcut olup ceza davasında dava dışı üçüncü kişi hakkında verilen mahkumiyet hükmünün iş bu uyuşmazlık yönünden esasa etkili olmadığı, davacı yanca sunulan ... raporunun tek başına davalının çeki iktisapta kötüniyetli olduğu yahut ağır kusurlu olduğunu ispata elverişli delil niteliğinde olmadığı,

davacı ile davalı hamil arasında pek çok ciranta olup cirantalar ile hamilin birlikte hareket ettiklerine dair dosyada somut delil de bulunmadığı dikkate alındığında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.