İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1110 K.2024/745

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 2001 yılında kurulan bir yayınevi olduğunu, 2002 yılından itibaren ...

Dersanesi adıyla üniversiteye hazırlıkta özel eğitim verdiğini, ... numaralı “...”, ... numaralı “( )...” ve ... numaralı “...” markalarının davacı adına tescilli olduklarını, bu markaların tescilden önce de bastırdıkları kitaplarda kullanıldığını, ayrıca davacının ders adına göre değişen " ..." sloganları ile "..." ve "..." isimlerini kullandığını, özellikle kendi oluşturup geliştirdiği "..." ve ".." adlarında ilköğretim ve liseye yardımcı kitaplar serisi oluşturduğunu, davalının ise birçok ilk öğretim ve liseye yardımcı kitaplarda davacıya ait markaları kullandığını, “... ve ... (...)” isimleriyle kitaplar yayınladığını,

bu kitaplarda “..., …” sloganlarını kullandığını, davalının davacıya ait markalara tecavüzünün önlenmesine, davacıya ait tescilli markaların kullanıldığı yayınlar ile reklam vasıtası, basılı evrak ve sair ürünlerin toplatılmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle hükmün tirajı en yüksek 5 gazeteden biri ile ilanına, fazlaya ilişkin haklar saklı kalarak 10.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada Ankara Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, basımını yaptığı kitapların farklı branşlara ait olduğunu, davacı tarafın üniversiteye hazırlık, liseye hazırlık ve ilköğretim derslerine yardımcı kitaplar ile ilgili yayınlar yaptığını, davalının ise KPSS, DGS, ALES, lisans, önlisansa yönelik kitapların basımını yaptığını, bu sebeple davacı şirket tarafından tescil edilmiş kitap isimlerinden davalının bir fayda sağlamasının mümkün olmadığını, davalı yanın hedef kitlesinin farklı olduğunu, davacının tescil ettirdiğini iddia ettiği ... markasının kullanılmadığını,

"..." isimli kitabın ise konu anlatımlı bir kitap olduğunu, "..." kelimesini ise isim olarak kullanılmadığını, kitap setlerini tavsif amacıyla kullanıldığını, genel bir matematik terimi olan sıfırın tek firmaya tahsis edilemeyeceğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 19/04/2022 tarih ve 2018/457 Esas - 2022/39 Karar sayılı kararıyla; "... davalının basımını ve satışını yaptığı sınavlara hazırlık kitaplarının üzerlerinde davacı adına tescilli ... ve ... tescil numaralı markaların esas unsuru olan "..." ve ".." ibarelerini kullanmasının davacının eğitim ve öğretim hizmetleri ile kitap basım hizmetlerinde tescilli markaları ile karışıklığa neden olabileceği, davacı ve davalı tarafın kitaplarının farklı sınavlara hazırlık için hazırlanmış olmasının markaların karıştırılmasını engellemeyeceği,

markaların hitap ettikleri ortalama tüketici kitlesinin genellikle her iki tarafın markasını bir arada göremeyebileceği, bu nedenle markayı aklında kaldığı kadarıyla hatırlayabileceği, davacının markalarında yer alan "..." ve ".." ibareleri nedeniyle davalının kitaplarının da davacı şirket tarafından basıldığını düşünebileceği, bu şekilde davalı ürünleri ile davacı şirket arasında bağlantı kurabileceği, davalının bu eylemlerinin davacının markalarına tecavüz niteliğinde olduğu,

bu nedenle davacının tecavüzün önlenmesini ve maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, davacının "..." ibaresini içeren tescilli bir markası bulunmadığından ve ortalama tüketici tarafından "..." ibaresinin "..." ibaresinin İngilizce karşılığı olduğunun yaygın olarak bilinmesi mümkün olmadığından, "..." ibaresinin kullanılmasının davacının "..." ve "..." ibareli markalarına tecavüz teşkil etmediği, davalının ticari kayıtları incelenemediğinden maddi tazminatın kesin olarak tespit edilemediği,

ancak davacı tarafça üç markaya tecavüz edildiği iddiasıyla talep edilen 28.500,00 TL maddi tazminatın davacının cirosuna, davalı tarafça basılabilecek kitap sayısı ve kitap satış fiyatlarına göre makul ve hakkaniyete uygun olduğu, yine talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın da davacının ticaret hacmi, davalının kusur derecesi, davalı tarafça basılabilecek kitap sayısı dikkate alındığında hakkaniyete uygun olduğu, ancak davacı tarafça “...” markasına da tecavüz edildiği iddia edilmişse de, davalının kitapları üzerinde bu markada yer alan kelimelerden yalnızca "..." ibaresinin kullanıldığı,

davacının markasının esas unsurunun "..." ibaresi olduğu, "...." ibaresinin eğitim alanında sıkça kullanılan tanımlayıcı bir ibare olması nedeniyle davalının bu kullanımının davacının markasına tecavüz teşkil etmediği, bu nedenle talep edilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının iki markaya tecavüz eidlmiş olması nedeniyle buna göre belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile talep edilen tazminatlardan 1/3 oranında indirim yapılarak iki marka için 19.000,00 TL maddi ve 13.333,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

"Dava dosyasındaki bilirkişi raporlarında bilirkişi heyeti, davalı yanın tek başına "..." ibaresini kullanmasının davacı müvekkilimizin bu ibare üzerinde tescili olmadığı ve tescilli bir markanın yabancı dildeki karşılığının marka hakkı ihlali ve iltibas teşkil etmeyeceği değerlendirmesi yaptığını, oysa Yargıtay uygulamaları ve doktrinde yerleşik olarak kabul edildiği üzere; biri yabancı diğeri Türkçe sözcükten oluşan iki markanın anlamı aynı ise, SMK.

7 uyarınca ayniyet ve ayırt edilemeyecek derecede benzerlik olduğu ve karıştırılma ihtimalinin varlığının kabulü gerektiğini, İltibas teşkil eden ürünlerin piyasaya sunulduğu ortalama tüketici kitlesi, anaokulundan beri her sene ingilizce eğitimi alan, her gün sosyal medya, televizyon, oyun veya cep telefonunda ingilzce dilini aktif olarak kullanan ve bu dile maruz kalan ilköğretim, lise ve üniversite öğrencileri olduğunu;

bu ortalama tüketici kitlesinin "..." ibaresinin "..." ibaresinın İngilizce karşılığı olduğunu bilmediği iddiasının tamamen gerçeğe ve olağan hayat koşullarına aykırı olduğunu, ... ibaresinin ... ibaresinin İngilizce karşılığı olduğunun iltibasa konu davacı müvekkile ait markanın ilgili olduğu mal ve hizmet pazarındaki ortalama tüketici kitlesi nezdinde bilindiğinin ve ... ibareli kullanımlar bakımından da marka hakkı ihlalinin bulunduğunun kabulü gerektiğini, Bilirkişi raporlarında, davacı müvekkilin ... ibareli tescilli markaları ile davalının ... ibaresini içerir kullanımlarının iltibas teşkil etmediği değerlendirmesi yapıldığını,

mahkemenin de, raporu esas alarak usul ve yasaya aykırı olarak davalı yanın ... ibareli kullanımlarının marka hakkının ihlalini teşkil etmeyeceği yönünde hüküm kurduğunu, Dava dosyasındaki belgelerden ve detaylı açıklamalarımızdan da anlaşılabileceği üzere davacı müvekkil ... ibaresini eğitim dünyasına kazandırmış olup, markasal kullanım ile uzun yıllardır ... ibaresi üzerinde hak sahipliğini kazandığını, özellikle ders kitaplarında ... ibaresinin kullanımı, ortalama tüketici nezdinde akıllara davacı müvekkilin tescilli markalarını getirdiğini,

davacı müvekkil şirket ... ibareli tescilli markaları ile eğitim sektöründe tanınır hale geldiğini, açıklanan sebeplerle, mahkemenin davalının ... ibareli kullanımlarının iltibas teşkil etmediğine ilişkin kararı usul ve yasaya aykırı olup, davalı yanın ... ibareli kullanımlarının da marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin kabulü gerektiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından, "Davanın KISMEN KABULÜNE, -Davalının basımını ve satışını yaptığı sınava hazırlık kitaplarının üzerinde "..." ve "..." ibarelerini markasal olarak kullanmak suretiyle davacının ... ve ... tescil numaralı markalarına yapmış olduğu TECAVÜZÜN ÖNLENMESİNE, basılı evrakın toplatılmasına, imhasına, -19.000,00 TL maddi ve 13.333,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine." karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı, adına tescilli ... numaralı “Ders Adı ... () ...”, ... numaralı “( ) ... (...)” ve ... numaralı “...” markalarının davalı tarafça iltibas oluşturacak şekilde kullanılması sebebiyle marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile maddi - manevi tazminat isteminde bulunmuş; davalı ise, tarafların hedef kitlesinin farklı olduğunu, "..." markasının kullanılmadığını, "..." isimli kitabın ise konu anlatımlı bir kitap olduğunu, "..." kelimesini ise isim olarak kullanılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamıyla; davalının basımını ve satışını yaptığı sınavlara hazırlık kitaplarının üzerlerinde davacı adına tescilli ... ve ... tescil numaralı markaların esas unsuru olan "..." ve "..." ibarelerini kullanmasının davacının aynı sektörde tescilli markaları ile karışıklığa neden olabileceği, davacı ve davalı tarafın kitaplarının farklı sınavlara hazırlık için hazırlanmış olmasının markaların karıştırılmasını engellemeyeceği, davalının bu eylemlerinin davacının markalarına tecavüz niteliğinde olduğu,

davacının "..." ibaresini içeren tescilli bir markası bulunmadığından ve ortalama tüketici tarafından "..." ibaresinin "..." ibaresinin İngilizce karşılığı olduğunun yaygın olarak bilinmesi mümkün olmadığından, "..." ibaresinin kullanılmasının davacının "..." ve "..." ibareli markalarına tecavüz teşkil etmediği,

davacının “...” markasına da tecavüz edildiği iddia edilmişse de davalının kitapları üzerinde bu markada yer alan kelimelerden yalnızca "..." ibaresinin kullanılması sebebiyle davacının bu markasına tecavüzün bulunmadığı gözetilerek davanın bu kapsamda kısmen kabulüne karar verilmesinde ve takdir edilen tazminat miktarlarında isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.