İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1180 K.2024/392

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının bir borçlusu ile ilgili olarak başlattığı icra takibi kapsamında, Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Talimat sayılı dosyasında 01.04.2019 tarihinde yapılan haciz işlemi doğrultusunda muhafaza altına alınan malları, muhafaza edilmek üzere müvekkiline teslim ettiğini, davalı ve davacının bir takım menkul malların saklanmasına dair saklama sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmede, emanet edilen malların muhafazası sebebiyle ödenecek ücret açık bir şekilde düzenlendiğini, tarafların malların saklanması için günlük 1.706,07 TL ödenmesi konusunda mutabık kaldığını,

malın emanet edildiği 01.04.2019 gününden 31.10.2019 gününe kadar geçen 212 gün için ödenmesi gereken toplam tutardan (1.706,07 TL x 212 gün 361.686,84 TL) ödenen 41.604,93 TL düşüldüğünde takip tutarı olan 320.081,91 TL'ye ulaşıldığını, açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile; davalı borçlunun haksız olan itirazının iptaline, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas numaralı icra takibinin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu belgenin aslı sunulmadığı için dava konusu Yediemin Teslim Zaptı - Ücret Sözleşmesi ile ilgili her türlü şikayet, delil sunma ve savunma haklarını saklı tutarak söz konusu belgenin aslının sunulmasından sonra bu hususla ilgili savunma ve delillerin sunulacağını, Yediemin Teslim Zaptı - Ücret Sözleşmesi başlıklı belgede yer alan günlük 1.706,07 TL bedelin neye göre hesap edildiğinin davacı tarafından açıklanması istenildiği,

davacıya teslim edilen malların tutarından daha fazla yediemin ücreti talep edildiğini, tarafların özgür iradesiyle, iradelerin karşılıklı ve birbirine uygun açıklamalarıyla kurulan bir sözleşme mevzubahis olmayıp tamamen devlet güvencesi ve yasal mevzuat çerçevesinde haczedilen mallar yediemin olarak davacıya teslim edildiğini, dolayısıyla tutarın tarifeyi aşan kısımları geçersiz olduğunu, haksız, yasal mevzuata aykırılık teşkil eden davanın reddine, İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca davacı aleyhine red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına,

dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2022 tarih ve 2020/410 Esas - 2022/154 Karar sayılı kararıyla; "... Davacının dayandığı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Tal. sayılı dosyasında düzenlendiği anlaşılan 01.04.2019 tarihli yediemin teslim zaptı ve ücret sözleşmesi incelendiğinde ilk sayfada tarafların isim ve imzalarının bulunduğu, günlük yedieminlik ve depo ücretinin 1.706,07 TL olarak elle yazıldığı, sayfanın sonunda ise "mahcuz malların dökümü ve nitelikleri ekli listededir" cümlesinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı taraf ilk sayfasının aslını sunmuş, ekli listenin aslını sunmamıştır. Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Tal. sayılı dosyası incelendiğinde mahcuz malların listesine ilişkin ikinci sayfa olduğu, bu sayfanın sol üst köşesinde davacının antetinin bulunduğu, sayfanın sonundaki paragrafta günlük ücret kısmının boş bırakıldığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan davacı tarafın cevaba cevap dilekçesindeki beyanlarından da tespit edilen günlük ücretin dava konusu malların 02/10/2019 tarihindeki bilirkişi raporunda yer alan bedellerine göre belirlendiği anlaşılmaktadır.

Yediemin teslim zaptı ve ücret sözleşmesinin 01.04.2019 tarihli olduğu, elle yazılan günlük ücret kısmının imza ya da paraf edilmediği de nazara alındığında sözleşmenini ücret kısmının sonradan doldurulduğu, bu haliyle taraflar arsında bedel yönünden geçerli bir sözleşme bulunmadığından davacının bu bedeli talep edemeyeceği, davacıya Adalet Bakanlığı Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği Ücret Tarifesi'ne göre ücret ödemesi yapıldığının uyuşmazlık konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu malların satıldığı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası ile Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında değer tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınarak buna göre satışlar yapılmış ve bu satışlar itiraz edilmeden kesinleşmiştir. Bu durumda artık davacının Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği yönündeki talebi de yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine" kararı verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

"Dava konusu alacağın dayanağı olan saklama sözleşmesinde, Tarife'ye tabi olunmadığı ve mahcuzların depoda durduğu gün kadar ücretinin ödenmesi hususu açıkça yer aldığını, ayrıca günlük ücretin de 1.706,07 TL olduğunun belirlendiğini, Sözleşmenin Anayasal güvence altındaki çalışma ve sözleşme hürriyeti kapsamında akdedildiğini, yerleşik içtihatların da Tarife'nin aksi yönündeki bu saklama sözleşmelerini geçerli saydığını, mahkemenin aksi yöndeki kararının hatalı olduğunu, Sözleşme metninin bir sayfadan ibaret olduğunu, ancak Mahkemenin bunu kabul etmediğini,

Sözleşme metninin altında "Mahcuz malların dökümü ve nitelikleri ekli listededir." ifadesi bulunduğunu, Mahkemenin bu ek listenin aslının sunulmadığı belirttiğini, oysa belirtilen listenin delillerimiz arasında olan Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Tal. sayılı dosyası kapsamında yediemin ve icra memuru tarafında imzalanan liste olduğunu, Bu liste icra dosyasına ait bir evrak olup evrakın aslının icra dosyasında olduğunu, kaldı ki davalı da bu belgenin suretini sunduğunu ve tarafımızca da herhangi bir itirazda bulunulmadığını, zaten yalnızca malların listesini içeren bu belgenin davanın ispatı bakımından hiçbir önemi olmadığını, Sözleşmedeki günlük ücret tutarı ile ilgili açıklamalarımızın Mahkeme'ce anlaşılamadığını;

sözleşmeye dayalı olarak saklanan malların (965 top kumaş, bir kamyonet, bir kompresör, bir hava kurutucu ve tankı, bir tane üç tonluk kantar ve bir adet forklift) hem oldukça kıymetli hem de çok yer kapladığını, müvekkil bu ve benzeri sözleşmelerde günlük ücret teklifinde bulunurken hiçbir zaman fahiş bir ücret talep etmemiş günlük ücreti her zaman için Tarife'ye uygun olarak belirlediğini,Malların kapladığı alanın iki metre küpten fazla olması (Tarife'de yer alan kriter) sebebiyle günlük ücretin müvekkilce malların değerinin binde ikisi olarak belirlendiğini, ancak mallar teslim edilirken memur tarafından kıymet takdiri yapılmadığından,

müvekkilim hem kendi bilgi ve tecrübesine dayanarak hem de tanıdığı kişilerden bilgi alarak mallar için bir fiyat biçmiş ve buna göre de günlük saklama ücretini 1.706,07 TL olarak sunduğunu, Müvekkilin günlük ücret talebinin malların tahmini değerine ve kapladıkları alana göre belirlediğini, bu ücretin fahiş olmadığı,

Tarife'ye göre makul olduğunun dosyada yapılan kıymet takdiri ile de sabit olduğunu, Mahkeme kararının aksine, sözleşme sonradan doldurulmadığını, malların teslimi sırasında ücretin belirlendiğini, kaldı ki sözleşmenin bedel kısmı sonradan dahi doldurulmuş olsa bu sözleşmenin tamamını geçersiz sayacak ve sözleşme değil de Tarife'nin uygulanmasını gerektirecek, sözleşmenin esaslı bir noktası olmadığını, Bilakis bu sözleşmenin esaslı noktasının 'Tarife'ye tabi olunmaması ve malların depoda durduğu gün kadar saklama ücreti ödenmesi' olduğunu,

günlük saklama ücreti kararlaştırılmamış dahi olsa TBK'nın 2. maddesine uyarınca "ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır." hükmü nazara alınarak sözleşmenin geçerli sayılması gerektiğini, Mahkeme'nin kanaati sözleşme bedelinin sonradan doldurulduğu yönünde ise de yapılması gereken sözleşme ücretinin belirlenmesi olması gerektiğini, yoksa sözleşmenin tümden yok kabul edilip, Tarife'ye göre de ücret alındı zaten denilerek davanın reddedilmesinin hukuki dayanağı olmadığını, Gerekçeli kararda yer alan Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasındaki değer tespitine itiraz edilmeden kesinleşmesinin de dava konusu ile ilgisi bulunmadığını, kaldı ki Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyasındaki değer tespiti de itiraz edilmeden kesinleştiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı yediemin ücret sözleşmesi kapsamında oluşan alacağa dayalı olarak başlattığı icra takibine itiraz üzerine itirazın iptali davası açmıştır. İlk derece mahkemesi tarafından "Davanın reddine" karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davaya konu icra takibi "yedieminlik ücret sözleşmesi"ne dayalı olup, sözleşmenin varlığı ve sözleşmeye konu hizmetin davacı tarafından verildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Sözleşme özgürlüğü ve hizmetin verilmiş olması da gözetildiğinde taraflar arasındaki sözleşmenin usulüne uygun ve geçerli olduğu, davacı tarafından davalıya toplam 212 gün hizmet verildiği anlaşılmış olup; uyuşmazlık "Sözleşmede günlük yedieminlik ücreti olarak belirlenen 1.706,07 TL'nin geçerliliği konusundadır.

Davalı, sözleşmede anılan bedelin el yazısı ile sonradan doldurulduğunu ileri sürmüş; mahkemece de bu savunmaya itibar edilerek bedelin resmi tarifeden hesaplanarak yapılan ödemelerin mahsubuyla davanın reddine karar verilmiştir. Sözleşmedeki imza davalı tarafın kabulünde olup, itiraz bedelin sonradan doldurulduğuna ilişkindir. Sözleşme formu incelendiğinde, belgenin matbu olarak düzenlendiği, bedel kısmının noktalama işareti ile boş bırakıldığı görülmüştür.

Davacı tarafından sözleşme aslının da dosyaya ibraz edildiği gözetildiğinde; sözleşme altına imza atan davalı tarafın boş bırakılan bedelin anlaşmaya aykırı olarak belirlendiğini ancak bir başka yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. Mahkeme kabulünün aksine, rakamsal olarak herhangi bir değişikliğe gidilmediğinden bu kısmın ayrıca paraflanmasına da gerek yoktur.

Tüm bu hususlar gözetildiğinde, sözleşmenin ve sözleşmede yazılı bedelin geçerli olduğunun kabulü gerekirken, aksi düşünce ile karar verilmesi hatalıdır. Verilen hizmet süresi dikkate alındığında (212 gün) günlük 1.706,07 TL'den ödenmesi gereken toplam yedieminlik ücretinin 361.686,84 TL olacağı, davalının bu ücretin tamamından sorumlu olduğu, yapılan 41.604,93 TL ödemenin mahsubu ile bakiye alacak hakkının 320.081,91 TL olacağı;

ancak hacze konu malların değeri ve eldeki davadan önce çok uzun bir süre davacı-yedieminde kalmış olması gibi nedenlerle hakkaniyet kuralları gereğince Türk Borçlar Kanunu 52.maddesine göre yüzde 50 hakkaniyet indirimi yapılmasının yerinde olacağı, buna göre (320.081,91/2 olmak üzere) bakiye alacağın 160.409,55 TL olması gerektiği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.

Davanın 320.081,91 TL dava değeri üzerinden açıldığı, yukarıdaki anlatımlar ışığında davanın kabulü gerekirken hakkaniyet indirimi ile davanın kısmen kabulü sonucunun ortaya çıktığı görülmüştür. Hakkaniyet indirimi nedeniyle davanın reddedilen kısmı yönünden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği hükümde gözetilerek, yargılama gideri ve vekalet ücreti buna uygun olarak belirlenmiştir.