İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1376 K.2024/816

DAVANIN KONUSU Finansal Kiralama Sözleşmesine Konu Malın iadesi

KARAR TARİHİ: 02/05/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı banka ile davalı arasında sözleşme konusu emtiaların finansal kiralama mevzuatı hükümleri çerçevesinde davalıya kiralanması için 02/10/2017 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye konu malların davalı kiracıya teslim edildiğini, davalının kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, geciken kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde ödenmesi,

aksi takdirde sözleşmenin fesh edilerek kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvurulacağının kiracı ve kefillere ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen borç ödenmediği gibi malların da davacıya teslim edilmediğini, mülkiyeti davacıya ait olan ve davalıya kiralanan menkul malların davalı yedinde daha fazla kalmasının davacı yönünden telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vereceğini beyanla, öncelikle malların davacıya teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, finansal kiralama konusu emtialarda tasarruf etmelerine izin verilmesini, finansal kiralama sözleşmesinin fesh edilmiş olduğunun tespitini,

sözleşmeye konu ekipmanların davacıya teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı süresi içinde davaya cevap vermemiş, rapora karşı beyan dilekçesi sunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

".... Bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davacı alacağının 8001 proje nosu yapılandırıldığı, yapılandırma gereği 28/02/2019 ve 28/03/2019 tarihinde ödenmesi gereken taksitlerin 29/05/2019 ve 24/06/2019 tarihlerinde ödendiği, ödemelerin ihtirazi kayıt konulmaksızın davacı tarafça kabul edildiği ticari kayıtlara işlendiği, bundan sonra davacının temerrüt nedeniyle kiralama konusu malların iadesi talebinin TMK 2. Maddesine aykırı olduğu kanaatine varılmakla davanın reddine " karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davalının, 01.04.2019 tarihli ihtarnameye karşın borcunu ödememiş, FKS konusu malları müvekkil bankaya iade etmemiş olduğunu,Hükme esas alınan bilirkişi raporu ve ek raporun eksik ve hatalı incelemeye dayandığını, 01.04.2019 tarihli ihtarnameden sonra 29.02.2019 -29.07.2019 tarihlerinde sözleşme kapsamında yapılan ödemelerin tam yapıldığı belirtilmişse de bu hususun hatalı olduğunu, Raporda kullanılan tablolardan ve açıklamalardan anlaşıldığı üzere yalnızca FKS kapsamında hangi vadelerin ödemesinin yapıldığı incelenmiş, ancak bu vadelerin hangi tarihte ödemesinin yapıldığının incelenmediğini,FKS ödeme dökümü incelendiğinde ise,

28.02.2019 ve 28.03.2019 vade tarihli taksitlerin sırayla 29.05.2019 ve 26.06.2019 tarihinde (ihtarname ile verilen süre dolduktan sonra) tahsil edildiğinin açık olduğunu, cari ekstre dökümünün de aynı olduğunu, Davalının FKS projesi kapsamında vade tarihleri ile tahsilat tarihleri örtüşmediğini, örneğin 28.02.2019 vade tarihli taksitin ödeme tarihleri için cari ekstre kontrol edildiğinde;

bu taksitin ödemelerinin 28/05/2019 ve 29/05/2019 tarihlerinde yapılmış olduğu ve davalının ödemelerini aksatarak temerrüde düşmüş olduğu açık olduğunu, rapordaki eksik incelemenin giderilmediğini, mahkemenin gerekçede taksitlerin ihtirazı kayıt konulmaksızın müvekkili Bankaca kabul edildiği, ticari kayıtlara işlendiği,

bundan sonra müvekkili Bankanın temerrüt nedeniyle kiralama konusu malların iadesi talebinin TMK 2. Maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar vermesinin hatalı olup Bankacılık sistemine giren bir paranın kabul edilmeme gibi bir imkan söz konusu olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir.

İNCELEME Taraflar arasındaki 02.10.2017 Tarihli Finansal kiralama sözleşmesi ihtilafsız olup sözleşme 29.11.20118 tarihli 8001 tadil nolu ödeme planı ile revize edilmiştir.Davacı yanca 01.04.2019 Tarihli ihtarname ile 29.11.2018-...- 8001 nolu finansal kiralama sözleşmesi sebebi ile 8.016,21TL geciken tutar, 104.121,49TL gecikilen tutarın ve diğer nakdi krediler sebebi ile ve komisyon masraf alacakları da belirtilerek ödenmesi istenildiği,

gecikilen kira alacakları için 60 gün içinde ödenmemesi halinde kanuni akdi ve ihtar gereği sahip olunan diğer haklara halel gelmemek üzere aramızdaki finansal kiralama sözleşmesini bankamızın tek taraflı iradesiyle sözleşmeyi devam ettirme ve fatura kesmeye devam etme hakkı saklı kalmak kaydıyla ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden fesh edilmiş sayılacağını, altmış günü müteakip ilk işi günü içinde sözleşme konusu malların aynen iadesini, aksi halde feshin tespiti ve malın iadesi için yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiş, ihtarname 03.04.2019'da davalıya tebliğ edilmiştir.

Bilirkişi SMMM ... raporunda; davalı tarafından ... nolu FKS projesinde geciken ödemelerin 28/08/2019 tarihi itibariyle olduğunu ve bu sebeple taraflar arasında akdedilen 8001 nolu fks projesinde davalı tarafın temerrüde düşmediği ve davacı tarafından sadece söz konusu sözleşme kapsamındaki ekipmanların iadesi talebi ile dava açıldığının görülmüş olup, bu hususta mal iadesi şartlarının oluşmadığını, davalı tarafından diğer nakdi krediler sebebiyle projesinde geciken ödemelerin 28/02/2019 tarihi itibariyle olduğunu,

bu sebeple taraflar arasında akdedilen diğer nakdi krediler projesinde davalı tarafın temerrüde düştüğünü ve davacı tarafın sadece söz konusu sözleşme kapsamındaki davacı tarafın davalı taraftan 1.777.756,79TL alacaklı olduğunu, çek yaprak riski projesinde geciken ödemelerin 31/08/2018 tarihi itibariyle bu sebeple taraflar arasında akdedilen çek yaprak riskinde davalı tarafın temerüde düştüğünü ve davacının davalıdan 50.200TL alacaklı olduğunu, davacı tarafından sözleşme kapsamındaki ekipmanların iadesi talebi ile dava açıldığını, bu hususta mal iadesi şartlarının oluşmadığını,

yine taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde her sözleşmenin birbirinden ayrı olduğu ve biri ödenmediği takdirde diğerinin temerrüde düşürücü bir maddesi olmadığını, ancak mahkemece taraflar arasında akdedilen diğer sözleşmelerin davalı tarafından ödenmeyip temerrüde düştüğü kanaati mahkemece hasıl olacak ise, davacı tarafın davalıdan toplamda 1.333.631,03TL alacak bakiyesi var ise de, davacı tarafın dava dilekçesinde 490.000TL tutarında alacak talep ettiği ve taleple bağlılık ilkesi gereği davacının 490.000TL talep edebileceğini belirtmiştir.Bilirkişi ek raporda, davacı tarafından ekipmanların iadesi talebi ile dava açıldığını,

bu hususta mal iadesi şartlarının oluşmadığını, yine taraflar arasında akdedilen 91138478-300 sözleşmenin incelendiğinde, her sözleşmenin birbirinden ayrı olduğunu ve biri ödenmediği takdirde diğerini temerrüde düşürücü bir madde olmadığını ve yine davalı tarafından davalı tarafın ihtarnameye konu ödemeleri vadesinde ve gününde yaptığından temerrüde düşmediğini belirtmiştir.

GEREKÇE Dava, finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshi ile malın aynen iadesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı tarafça keşide edilen ihtarnamenin davalıya 03.04.2019'da tebliğ edildiği, ihtarnameye göre 8.016,21TL'lik borcun ödenmediği, ödemeyen borcun 28.02.2019 tarihli 4000TL bedelli ve 28.03.2019 Tarihli 4.106,21TL bedelli taksitlerin karşılığı olduğu anlaşılmaktadır.Davalı yanca 28.05.2019'da 10.000TL, 31.05.2019'da 5000TL, 26.06.2019'da 5000TL ödeme yapılmış ise de;

ihtarname içeriğine göre taraflar arasında başkaca borç ilişkisi de olduğu, davalı yanca yapılan ödemelerin makbuzunda hangi borca ilişkin olduğuna dair açıklamaya yer verilmediği, davacının defter kayıtlarına göre 28.05.2019 ve 24.06.2019 tarihli ödemelerin finansal kiralama sözleşmesine konu borçtan mahsup edildiği, mahkemenin kararında da 28.05.2019, 26.06.2019'da ödeme yapıldığının kabul edildiği dikkate alındığında; davalı yanca yapılan ödemeler 60 günlük mehil süresinden sonra yapıldığından sözleşmenin temerrüt nedeni ile fesih koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Davalı yanca ihtarname keşide edildikten sonra yapılan ödemeler yönünden, davacının ayrıca ihtirazi kayıt ileri sürmesi aranmayacağından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Finansal kiralama sözleşmesinde davalının temerrüdü sabit olup davalının süresi içinde davaya cevap vermediği, HMK 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı ve kamu düzenine ilişkin ilkelere göre yapılan istinaf incelemesi neticesinde davacının istinaf isteminin kabulüne, HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasına,

davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.