İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1618 K.2022/2051

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; 70.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/518 D.İş - 2022/524 Karar sayılı kararıyla; "Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (70.000,00-TL)'nın tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (10.500,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve bu dosyadan ihtiyaten haczine" karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... Ltd. Şti. vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin mernis adresinin ... Mah. ... Cd.

No: ..., Merkez / ISPARTA olduğundan, borçlulardan ...'ın yerleşim yeri Antalya ile diğer bir borçlu ...'ın yerleşim yerinin ise Afyonkarahisar olduğundan mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin muhatap bankanın bulunduğu Isparta ili mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin keşide ettiği çeklerle ilgili borcunun bulunmadığını, müvekkili tarafından takibe dayanak ve başka çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti için Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/43 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, söz konusu dava kapsamında 11/02/2022 tarihinde dava konusu çeklerin ödenmemesine dair tedbir kararı verildiğini,

tüm bu nedenlerle icra dairesinin yetkisiz olması nedeni ile yetki itirazı ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması ve hacizlerin fekki gerektiğini yetki itirazının reddi halinde ise ihtiyati haciz talep edenin yetkili hamil olmaması ve müvekkilinin borcunun bulunmamasına ilişkin itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZIN REDDİ KARARI: İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/518 D.İş - 2022/524 Karar sayılı dosyasında verilen 16/06/2022 tarihli ek karar ile.

"Mahkememizce görülüp karara bağlanan talebin, çek aslına dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkin olduğu, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından her ne kadar ihtiyati hacze yetki yönünden itiraz edilmiş ise de; ihtiyati hacze dayanak çekin ibraz edildiği ve ödeme yasağı bulunduğundan işlem yapılamadığı, götürülecek borca dönüşen istem bakımından alacaklının kendi yerleşim yeri itibariyle yetkili olan mahkememizden talepte bulunduğu anlaşılmakla, ihtiyati haciz kararına yapılan yetki itirazının iş bu gerekçelerle yerinde olmadığı;

yine itiraz eden vekilinin çek lehtarı tarafından dolandırıldığı ve çeke ilişkin olarak tanzim tarihinden önce ödeme yasağı kararı alındığı şeklindeki itirazlarının ise ihtiyati haciz kararına engel oluşturmadığı, zira bu yöndeki itiraz sebeplerinin yargılamayı gerektirdiği ve dosyanın mahiyeti gereği de esas yönünden yargılama yapmanın mümkün olmadığı sonuç ve kanaatiyle ihtiyati hacze itirazların reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati hacze itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde.

"Çekin zorunlu unsurları bulunan her çek kıymetli evrak olup, ibraz sonrası paranın kısmen ödenmesi veya ödenmemesi halinde çek kıymetli evrak olma özelliğini kaybetmediğini, çekteki borcu tek başına para borcu saymak da mümkün olmadığını, Bu durumun sonucu olarak karşılıksız çıkan çek için ibraz sonrası kanunda öngörülenden farklı bir yetki kuralının ihdas edilemeyeceğini, TBK m.89'a göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme olanağı bulunmadığını, poliçe ve bono götürülecek borca dönüşebilirken çekin ibraz sonrası götürülecek borca dönüşmesinin hukuken mümkün olmadığını,

Yine çekin tarafları çek ile bir alacak veya borç ilişkisine girerken açık beyanda bulunduğundan yetki konusunda hukuki sonuçları öngörerek bu ilişkiyi baştan itibaren kabul ettiklerini, İbraz sonrası karşılıksız kalan çek halen daha kıymetli evrak olma özelliğine haiz olduğundan, dava konusu çekin keşide yeri, muhatap yeri ve borçlu yerleşim yeri Isparta olduğundan yetkili mahkemenin Isparta mahkemeleri olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çeklere dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen vekilinin itirazı üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda itirazın reddine karar verilmiştir. Hüküm, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu’nun 265/1. hükmüne göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” Somut uyuşmazlıkta; itiraz eden vekilinin dava konusu çekin keşide yeri, muhatap yeri ve borçlu yerleşim yeri Isparta olduğundan yetkili mahkemenin Isparta mahkemeleri olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle kararı istinaf ettiği görülmüştür.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.” şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin ...

Bankası Isparta şubesine ait olduğu, itiraz eden borçlu şirketin adresinin Merkez / Isparta olduğu, borçlulardan ...'ın yerleşim yerinin Antalya diğer borçlu ...'ın yerleşim yerinin ise Afyonkarahisar olduğu anlaşıldığından, mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkisi bulunmadığından, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.