İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1746 K.2024/622

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın davalı ...'den faiz karşılığında değişik zamanlarda toplamda 175.000,00 TL tutarında borç para aldığını, söz konusu borç paraya karşılık davalı ...'in müvekkilinin yetkilisi olduğu ... A.Ş.'nin, ... ve ... arasında 14/04/2017 tarihinde Kartal ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme ile müvekkili tarafından ...

İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmaza yapılan inşaatta müvekkilinin kendi payına düşecek olan 27 ve 28 no'lu bağımsız bölümün davalı ...'e devredildiğini, bu devir karşılığında davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin davalıdan aldığı 175.000,00 TL borç karşılığında davalıya devretmiş olduğu taşınmazların bedelinin 750.000,00 TL olduğunu, davalı ...'in vermiş olduğu borç para karşılığında inşaatın bitip bitmeyeceğinden emin olmaması sebebi ile müvekkilinden güvence olarak takibe konu çekleri aldığını,

müvekkilinin davalıya devrettiği taşınmazların bedelinin alınan borcun dört katından fazla olması sebebi ile tapuda gerçekleşen devrin ardından, müvekkilinin borcunun ve faizlerinin bittiğini düşünmekteyken kendisine karşı takip yapıldığını, müvekkilin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğunu, 2021/102102 soruşturma numaralı dosya kapsamında soruşturmanın devam ettiğini, davalının şüpheli sıfatıyla verdiği ifadesinde 525.000,00 TL tutarlı çeklerin kendisine güvence olarak verildiğini ikrar ettiğini,

memur emeklisi olan ve başkaca hiçbir geliri bulunmayan birinin mal varlığında iki ayrı taşınmazın ve milyona tekabül eden çek alacağının bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının dayanağı olan çeklerden dolayı müvekkili ...'ın ve yetkilisi olduğu ... Tic.

A.Ş.'nin davalıya borcunun olmadığının tespiti ile müvekkili hakkında yapılan icra takibinin ve çeklerin davacı müvekkiline iadesini, haksız takipten dolayı davalı hakkında takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı ...'ın 2013 yılından beri ticaret yaptıklarını, davacının müvekkili ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri yaptığını, bu sözleşmeler gereği üzerine düşen edimleri yerine getiremediği için müvekkiline ödeme aracı olan çek verdiğini, müvekkilinin ...'ın ...

Mah. Kaynarca/Pendik'te yaptığı inşaatından ... ada ... parselde bulunan 1 ila 20 no'lu daireleri satın aldığını, bu daireleri 400.000,00 TL karşılığında nakit olarak aldığını, dairelerin tamamlanmış halinin 700.000,00 TL olacağını söyleyerek davacı şirketin keşidecisi olduğu 4 adet 175.000,00 TL'lik çeki imzalayarak verdiğini, davacı ...'ın daireleri teslim etmediğinden dolayı yine aynı binada olan 27 ve 28 no'lu daireleri 550.000,00 TL karşılığında verilmesi konusunda müvekkili ile anlaştığını, kalan 525.000,00 TL'lik alacağı için 2 adet 175.000,00 TL,

1 adet 160.000,00 TL meblağlı çeklerin davacı ...'ın şirketinin keşidecisi olduğu çekler olduğunu, taraflar arasında 11.08.2018 tarihinde imzalanan protokolde müvekkili ile ... arasında 2016 yılının 12. ayından gelen ticarete istinaden, ...'ın, 1.075.000,00 TL tutarında 5 adet çeke karşılık kendisine ait 27 ve 28 no'lu dairelerini toplam 550.000,00 TL bedel ile müvekkiline verdiğinin anlaşıldığını, davacı ...'ın bu daireleri borcuna karşılık verdiğini, davacının 11.01.2018 tarihinde şahit ... huzurunda imzalanan protokolde toplamda 1.075.000,00 TL rakamında mutabık kalınmıştır şeklindeki beyana imza attığını ve borcunu kabul ettiğini,

...'ın borcuna karşılık olarak 2 adet 175.000,00 TL'lik çeklerin yerine 1 adet 450.000,00 TL'lik çek, 1 adet 160.000,00 TL'lik çek yerine 170.000,00 TL'lik çek verdiğini, İstanbul Anadolu 1. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2020/140 esas sayılı dosyasında da görüleceği üzere verilen çeklerin teminat senedi olmadığını, soruşturma dosyasında ...'ın ifade tutanağında "20'yi aşkın inşaatı bitirdiğini, kendisinin müteahhit olduğunu, ... ile ticari ilişkisi olduğunu" söylediğini, huzurdaki davanın reddini, ... aleyhine asgari %20 olmak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/06/2022 tarih ve 2021/534 Esas - 2022/445 Karar sayılı kararıyla; "... davanın özünün kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği iddiasına dayalı temelinde bedelsizliğe dayalı bir menfi tespit istemine ilişkin olduğu, denetime el verişli bulunan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere somut olayda taraflar arasında imzalanan 18.01.2018 tarihli protokolde; davacının 1.075.000,00 TL borcunun olduğunun karşılıklı olarak imza altına alındığı, borcuna karşılık 2 adet daireyi toplam 550.000,00 TL bedel ile devrettiği, bu işlem sonrası davacıların davalıya 525.000,00 TL borcunun kaldığı,

taraflar arasında devam eden ilişki neticesindeki 19.01.2019 tarihli sözleşmede. 2 adet 175.000,00 TL toplam 350.000,00 TL çeklerin yerine ...

Sitesindeki dublex dairenin alınacağı, bu dairenin üzerindeki ipoteğin kaldırılacağı, karşıtığında 05.07.2019 tarihine 450.000,00 TL teminat çeki alındığı, 30.04.2019 keşide tarihli 160.000,00 TL tutarlı çek iade alınıp yerine, dublex dairenin eksik işleri için 10.000,00 TL ilave edilerek 15.07.2019 keşide tarihli 170.000,00 TL yeni çek verildiği, çeklerin düzenlenme tarihi itibariyle davalının davacıdan temel alacağının bulunmasına göre, dava konusu çeklerin teminat senedi olmadığı kanaatine varıldığı,

söz konusu protokoller okunaklı olup cevap ve davalının 2. Cevap dilekçesinde bu delillere dayanılmasına rağmen davacı yanca açıkça bir imza inkarına uğramadığı, tüm dosya kapsamı denetime el verişli bilirkişi raporu ve atıf yapılan emsal yüksek mahkeme kararları bir bütün olarak değerlendirilmiş davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar istinaf dilekçesinde.

"Görevsizlik itirazımızın bulunduğunu, alacak ticari bir alacak olmadığından davanın asliye ticaret mahkemesinde değil genel görevli asli hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini, Bilirkişi raporuna ve gerekçeli karara esas alınan protokoller sahte olup benim davalı ile aramda imzaladığım böyle bir borç olduğunu gösterir protokol bulunmadığını, öncelikle protokollerin gerçek olup olmadığının araştırılması gerektiğini, Bilirkişi raporuna itiraz etmelerine rağmen mahkemece ek rapor aldırılmadan yetersiz rapora göre karar verildiğini,

Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararının aksine temel alacağa ilişkin olarak ve devredilen taşınmazların değerinin tespiti için uzman bilirkişi heyetinden rapor almaksızın karar verildiğini, Davalı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/182311Soruşturma numaralı dosyasında 17/11/2020 tarihinde avukatı eşliğinde vermiş olduğu ifadesinde; teminat olarak çek aldığını ikrar ettiğini;

davalının savcılıkta vermiş olduğu bu ifadesinde 'Satış vaadi sözleşmesi yaptığını, tapuları kendisine vermeme ihtimaline karşılık kendisini sağlama almak adına bu teminat çekini aldığını' beyan ettiğini, bu nedenle ispat yükünün davalıda olduğunu,Pendik tapu müdürlüğünden gelen kayıtlar dosyada mevcut olup, kat karşılığı sözleşme kapsamında davacı uhdesinde bulunan 2 adet dairenin tapusunun davalıya devredildiğinin açık olduğunu,Davalının dosyaya sunmuş olduğu ödeme dekontlarında hiçbir açıklama olmayıp, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre borç ödemesi sayılması gerekirken bilirkişi bu ödemeleri davalıya alacak olarak yazdığını,

ancak banka ödeme dekontları ile tapu devir tarihleri birbiri ile örtüşmediğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesi tarafından, "Davanın REDDİNE, -Davacının teminatı yatırmaması nedeniyle tedbirin uygulanmayarak kendiliğinden kalktığı anlaşılmakla davalı lehine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına." karar verilmiştir.Hüküm davacılar tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacılar, davalıdan değişik zamanlarda toplam 175.000,00 TL tutarında borç para aldıklarını, söz konusu borç paraya karşılık davalı ile Kartal ...

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapıldığını, taşınmazların devredilmeme ihtimaline binaen davaya konu çeklerin güvence olarak verildiğini, akabinde taşınmazların devredilmesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuş; davalı taraf ise iddiaları kabul etmeyerek, davacılardan alacağının 1.075.000,00 TL olduğunu, devredilen iki taşınmazın toplam 550.000,00 TL değerinde olması nedeniyle bakiye borç yönünden dava konusu çeklerin verildiğinin protokol ile de sabit olduğunu beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri ve tüm dosya kapsamıyla; taraflar arasında 19.01.2019 tarihli protokol ile 19.09.2019 tarihli yenileme sözleşmesinin bulunduğu, her iki belgedeki imzaların tarafların kabulünde olduğu, davacıların işbu dava ile "Kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği" iddiasına dayalı olarak menfi tespit isteminde bulundukları, taraflar arasındaki protokoldeki taahhüt ve mutabakata göre davacı ...'ın davalı ...'e toplamda 1.075.000,00 TL borcu olduğu,

bu borcuna karşılık iki adet daireyi 550.000,00 TL bedel ile devredeceğinin, kalan 525.000,00 TL - (1.075.000,00 TL—550.000,00 TL) için çekler vereceğinin kararlaştırıldığı, celp edilen tapu kayıtlarına göre anılan iki adet dairenin davalıya devredildiğinin görüldüğü, buna göre protokol uyarınca davacı ...'ın 525.000,00 TL borcu kaldığı, çeklerin düzenlenme tarihi itibariyle davalının davacıdan temel alacağının bulunmasına göre dava konusu çeklerin teminat senedi olmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından, davacıların istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.