İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1841 K.2022/2145

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin, borçlular tarafından keşide edilmiş muhatabı ... Bankası A.Ş Ağrı Şubesi'ne ait ... seri no'lu 15.000,00 TL'lik 28/02/2022 keşide tarihli çek için borçludan toplam 15.000,00 TL alacaklı bulunduğunu, söz konusu çekin ibraz müddeti içerisinde muhatap bankaya sunulduğunu, ancak karşılığının olmadığının anlaşıldığını, alacağın tahsili amacı ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile borçlular aleyhine icra takibine başlanmış ise de, borçluların kaçma teşebbüsü içerisinde bulunduğundan ve takip heniz kesinleşmediğinden 15.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2022 tarih, 2022/409 D.İş - 2022/444 Karar sayılı kararıyla. "Dilekçe ve mübrez vesikalar incelenip gereği düşünüldü.Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan 15.000,00-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İcra İflas Kanununun 257. Maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve ihtiyati haciz talebinin İİK'nun 259/1.

Maddesi uyarınca diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat (%15) mukabilinde adı geçen borçluların malları ile alacaklarının. İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde, İHTİYATEN HACZİNE, ileride haksız çıkacak tarafa tahmil edilmek üzere alacaklı lehine (1.140,00 -TL) vekalet ücreti tayinine, karar suretinin infazı için İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına tevdiine" karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili 25/03/2022 tarihli dilekçesinde özetle; alacaklı tarafça müvekkili hakkında 28.02.2022 tarih, 15.000,00 TL ve ... sayılı çalıntı çeke dayanılarak kambiyo senetlerinden kaynaklı icra takibi başlatıldığını, süresi içinde borca ve imzaya itiraz edilerek İstanbul 7. İcra Hukuk mahkemesinde 2022/194 Esas dava açıldığını, ihtiyati haciz kararı verilen çekin çalıntı olduğunu, çek üzerinde bulunan imza ve kaşe müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirketin yetkili hamili olduğu dava konusu çek ile daha bir çok çek kargo dağıtımı esnasında çalındığını,

19.08.2021 tarihinde aralarında takibe konu çekin de olduğu birden çok çek hakkında, söz konusu çeklerin kargoda çalındığı/kaybolduğu gerekçesiyle Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2021/493 Esas ile çek zayi davası açıldığnı, çekin 23.08.2022 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/493 Esas sayılı dosyasında verilen karar gereğince çeke bunun şerh düşüldüğünu, Gaziantep CBS'ye suç duyurusunda da bulunulduğunu, çekin keşide yeri Ağrı olup, müvekkilin adresi ise Gaziantep olduğunu, ihtiyati haciz talep edilebilecek yetkili yer Gaziantep veya Ağrı mahkemeleri olduğunu,

mahkememizin yetkisine itiraz ettiklerini, İİK 257. md. ve devamında düzenlenen ihtiyati haciz şartlarının da oluşmadığını, itirazlarının kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, icra takibine imzaya, borca itiraz nedeniyle İcra Hukuk mahkemesinde dava açmış olduklarından, dava sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesini mahkememizden talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN REDDİ KARARI

İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/04/2022 tarih ve 2022/409 D.İş - 2022/444 Karar sayılı ek kararıyla. "İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, bu madde de ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.

Maddesi gereğince uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK.'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Bu husus dikkate alındığında ihtiyati haciz talep eden alacaklının ikametgahının İstanbul/Şişli olduğu, ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemine tabi tutulması nedeniyle aranacak borç vasfını yitirip götürülecek borç haline dönüştüğü, dolayısıyla alacaklının muamele merkezinin bulunduğu yer olan İstanbul Mahkemeleri'nin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerden olduğu ve muaccel olan para borcu için İİK'nın 257/1. maddesindeki yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmakla ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetki itirazına itibar edilmemiştir.

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde ihtiyati hacze dayanak çekteki imzaya itiraz etmiş ise de, bu itiraz sebebinin İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı dolayısıyla ihtiyati hacze itiraz yoluyla incelenemeyeceği, çekişmeli nitelikteki esas menfi tespit davasında dikkate alınacağı kanaatine varılmakla bu yöndeki itiraza itibar edilmemiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde icra takip dosyasında yapılan haciz işlemleri ile beyanlarda bulunmuş ise de bu husus İİK'nun 16. Maddesi uyarınca şikayet yoluyla İcra Mahkemesi'nde ileri sürülebilecek olup bu itiraz sebepleri İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden değildir. Bu nedenle de ihtiyati hacze itiraz yoluyla incelenemeyecektir.

Ayrıca Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki çek iptali davası kapsamında ödeme yasağı ve Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nda soruşturma dosyasının bulunduğu çekin çalıntı olduğu hususlarıda aynı şekilde çekişmeli nitelikteki esas davada dikkate alınabilecek olup İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı kanaatine varılmakla bu yöndeki itirazlara da itibar edilmemiştir.

Bu nedenlerle ihtiyati hacze itiraz sebepleri yerinde görülmediğinden ihtiyati haciz kararına yapılan itirazların reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili istinaf dilekçesinde.

"İhtiyati haciz kararı verilen çek çalıntı olup, çek üzerinde bulunan imza ve kaşenin müvekkile ait olmadığını,Çekin keşide yeri Ağrı olup, müvekkilin adresi ise Gaziantep olduğunu, bu nedenle yetkili yerin Gaziantep veya Ağrı mahkemeleri olduğu halde yetki itirazımızın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,Çekten kaynaklı davalarda alacaklının yerleşim yerindeki mahkemenin yetkili olabilmesi için davaya konu çekin karşılıksız olması gerektiğini, dava konusu çekin karşılıksız olmayıp çalıntı olması sebebiyle muhatap banka tarafından bloke konulduğu için ödeme yapılmadığını,

dolayısıyla ibraz edilen çek için ödeme yapılmaması borcu götürülecek borç niteliğine getirmeyeceğini, Ayrıca söz konusu çekin çalıntı olduğu ve mahkeme kararına istinaden bankaca çekin üzerine bloke konulduğu için ödeme yapılmadığı sabit olup, İİK 257. md. ve devamında düzenlenen ihtiyati haciz şartlarının da oluşmadığını." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen ... vekilinin itirazı üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda itirazın reddine karar verilmiştir.Hüküm, ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetki dışındaki itirazları yerinde görülmemiştir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 265/1. hükmüne göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” Somut uyuşmazlıkta; itiraz eden vekilinin dava konusu çekin keşide yerinin Ağrı, müvekkilin adresi ise Gaziantep olduğunu, bu nedenle yetkili yerin Gaziantep veya Ağrı mahkemeleri olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle kararı istinaf ettiği görülmüştür.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.” şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin ... Bankası A.Ş.

Ağrı Şubesi'ne ait olduğu, itiraz eden borçlu şirketin adresinin Şehitkamil/ Gaziantep olduğu, borçlu ...'ın yerleşim yerinin Ağrı, borçlu ...'nın yerleşim yerinin Bahçelievler/ İstanbul, borçlu ...'in yerleşim yerinin ise Bağcılar/ İstanbul olduğu görülmüştür.

Buna göre mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkisi bulunmadığından, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.