İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/519 K.2023/1726

DAVANIN KONUSU Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 23/11/2023

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili müvekkili şirketin merkezinde 24.06.2018 tarihinde hırsızlık sonucu boş çek karnesi ile müşteri çekleri ve bonosu gibi kıymetli evraklar çalınmış ve Bakırköy CBS 2010/ 66961 Soruşturma sayılı dosyasında soruşturma başlatılmış ve çalınan çeklerin banka ve Faktoring kuruluşlarıyla paylaşıldığını, Şirkete ait kıymetli evrakın iptali amacıyla Bakırköy 5. ATM 2018/628 E. ve Bakırköy 2. ATM 2018/660 E. Sayılı dosyasından tedbir kararı alındığını, Müvekkilinden çalınan çekler hızla piyasaya sürülmüş,

dava konusu çek 15.250 TL bedelli 01.09.2018 keşide tarihi ... adına düzenlenmiş ve müvekkil şirket yetkilisi imzası takli edilerek piyasaya sürülmüş, ... A.Ş.

Cirolandığını, söz konusu şirketn ... şirketine sordurulduğunu ve müvekkilinin faktoring şirketinin kendisine sorması ile çekten haberdar olduğunu, bu nedenle müvekkili firmanın ... ... seri nolu 15.250 TL bedelli 01.09.2018 keşide tarihli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili, imza itirazları olmadığını, imza incelemesi yapılmasına gerek olmadığına ilişkin beyan dilekçesi sunmuştur.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin dava konusu çeki 6361 sayılı kanun 9. Maddesine uygun olarak aldığını, Dava dışı ... ile faktoring sözleşmesi akdedildiğini, ... 'in davalılardan ... San. Tic.

A,Ş. adına düzenlenen 03,07,2018 tarihli Serbest Meslek makbuzu ile faktoring mevzuatına uygun olarak alındığını, aynı tarihte banka hesabına 14.050 TL ön ödeme yapıldığını, Müvekkili şirketin dava konusu çeki ciro yoluyla temin etmiş olup iyi niyetli hamil olarak çek bedelini talep hakkı bulunduğunu, davacı tarafından lehtara karşı sürülecek defilerin müvekkile karşın ileri sürülmesi mümkün olmadığı,

müvekkilinin Faktoring şirketi olduğundan verdiği hizmet sonucu çeki elinde bulundurmakta olduğunu, Davacı ile diğer davalı ... hesapları incelenmesi gerektiği, çekteki imzanın daha önce ödenen çeklerdeki imzaya benzediği dikkate alındığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, tedbir talebinin reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davayı ... yetkilisi tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davacı firma ile önceye dayalı bir çok ticareti olduğunu, hırsızlık sonucu ele geçirilen çekte keşideci olarak göründüklerinden bilgi sahihi olmadıklarını, dava dilekçesinin tebliği ile bilgi sahihi olduklarını şirket unvanı kullanılarak imza taklit edilip piyasaya sunulduğunu, şirketlerine ait imza sirküleri incelendiğinde imzanın onlara ait olmadığının ortaya çıkacağını, davacı şirket ile ticareti nedeniyle aldıkları çekler arasında kayıtlarda bu çekin olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacıyı ve davalıları tanımadığını, hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, çekin arkasında ad ve soyadı yazılı olan kişinin kendisi olmadığını, imzanın kendisine ait olmadığını, gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"....dava konusu çekin davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında akdedilen faktöring sözleşmesine göre alındığı ve ... tarafından 03.07.2018 tarihli ... seri nolu ödeme talimatı düzenlenerek ... ... Bankası hesabına ... hesabından 14.050,00 TL ödeme yapıldığı, çekteki görünürdeki ciro silsilesine de uygun şekilde hamil olan davalı (temlik eden) factoring şirketinin bu çeki davacıların zararına ve çalıntı olduğunu bile bile (kötüniyetli) aldığının veya iktisabında ağır kusurlu olduğunun, toplanan deliller kapsamında ispatlanmış sayılamayacağı bu nedenle davalıların çeki iktisabında iyi niyetli olduğu anlaşıldığından davacıların menfi tespit davasının reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın sadece davalı ... aleyhine açılmış gibi değerlendirildiğini ancak davalılardan ...

Şirketinin açık beyanında kendi kaşe ve imzalarının da taklit olduğunu ve müvekkil şirket ile aralarındaki ticari ilişkinin tetkiki halinde dava konusu çekin kayıtlarda bulunamayacağının ifade edildiğini, dava konusu çekin tetkiki, yine dosya içeriği ve bilirkişi raporları incelendiğinde de görüleceği üzere müvekkilinin gerçekten bir hırsızlık hadisesinin neticesinde mağduriyet yaşadığının açık bir şekilde ortada olduğunu, ayrıca çekin ciro silsilesinin de bozuk olduğunu,

aynı şekilde diğer davalılardan ... da mahkemeye sunduğu dilekçe ile çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ve ne davacı tarafı ne de diğer tarafları tanıdığını ifade ettiğini, müvekkili şirketin çeklerinin çalınması üzerine 26.06.2018 tarihinde ve 24.10.2018 tarihinde olmak üzere iki defa Finansal Kurumlar Birliğini bilgilendirdiğini, söz konusu bilgilendirme içeriğinde iş bu davaya konu çek de beyan edildiğini, bilirkişi raporlarınca da sabit olduğu üzere dava konusu çek Finansal Kurumlar Birliği tarafından duyurulan listede yer aldığını,

gerekçeli karar davalı ... çeki kötüniyetli aldığının ve iktisabında ağır kusurunun ispat edilemediği ifade edilmişse de Finansal Kurumlar Birliği'ne yapılan bildirimin ve birliğin de yapmış olduğu duyurunun davalı faktoring şirketinin çeki kötüniyetli ve ağır kusurlu olarak elde ettiğinin açık delili olduğunu, Nitekim Yargıtay 11. HD., 12.07.2011 gün, E. 2010/95, K. 2011/7650 sayılı kararının da dikkate alınarak ceza davaları ve soruşturma dosyaları hakkında bilgilendirilen mahkemenin dosyaların akıbetini beklemeden karar vermesiin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

İNCELEME Davaya konu ... A.Ş'ye ait 15.250,00 TL bedelli 01/09/2018 keşide tarihli, keşidecisi davacı ... , lehtar cirantası ... San. Tic. Ltd. Şti. Olan çekte sırasıyla diğer cirantaların ... ŞTİ, ... ŞTİ, ... olduğu, dava dışı ... ile davalı faktoring şirketi arasında 27.01.2017 tarihinde faktoring sözleşmesi akdedildiği, 03.07.2018 Tarihli ...Şti ye kesilen 16.000TL lik fatura ile faktoring müşterisine yapılan ödeme evrakları, sözleşme eklerinin dosyada olduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporuna göre; davacı 2018 yılına ait ticari defterlerine göre; davacının davalı ...

Ltd, Şti ile olan işlemlerini 320,01,0040 Cari hesabında kayıt ve takip ettiği, taraflar arasında işlemler olduğu, ilk işlem 03.01.2018 tarihinde 36.054,43 TL borç bakiyesi verdiği, 31.12,2018 tarihinde borç bakiyesi olarak 268.898,91 TL verilen sipariş avanslarına aktarılıp kapatıldığı, dava konusu ... çeki C/H ekstresinde kayıtlı olarak görünmediği ve hesap ekstresi dosyaya ek yapıldığı, Davalı ile dava dışı ... arasında 27.01,2017 tarihli 14 sahife ve 27 maddelik bir sözleşme olduğu görülmüş, ... tarafından ...

İtd.Şti. adına düzenlenen Serbest Meslek makbuzu 03.07.2018 tarih ... seri nolu 16.000 TL tutarlı olduğu, ... faktoring tarafından 03.07.2018 tarihli ... seri nolu ödeme talimatı düzenlenerek ...

Bankası hesabına ... hesabından 14.050,00 TL ödeme yapıldığı, davacı ... tarafından birliğe 26.06.2018 ve 24.10.2018 tarihinde 2 adet bildirim yapıldığı, üyelerine bunu duyurduklarını ve ek duyur yazılarını sunduğu, Finansal kurumlar Birliği duyurusu ekinde listede dava konusu ... ... seri nolu çekin olduğuna ilişkin görüş belirtilmiş, ek raporda davacının borçlu olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.Bakırköy 14.Asliye Ceza Mahkemesini 2018-592 esas sayılı dosyasında şikayetçinin davacı şirket yetkilisi ..., sanığın ... olduğu, hırsızlık suçundan dava açıldığı,

Bakırköy 3.Çocuk Mahkemesinde de suça sürüklenen çocukların ... oldukları, atılı suçun hırsızlık suçu olduğu, davacı vekilinin 22.06.2021 tarihli duruşmadaki beyanında ceza dosyalarının beklenmesine gerek olmadığını, davanın karara çıkartılmasını talep ettiği görülmüştür.

GEREKÇE Davacı, davaya konu çekin boş olarak hırsızlık sonucu elinden çıktığını, imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını iddia ederek menfi tespit kararı verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında ise imza itirazları olmadığına ilişkin beyan dilekçesi sunmuştur.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlığa konu çekteki keşideci imzası yargılama sırasında davacı yanca kabul edilmiştir.

Davacı çekin rıza dışı elden çıktığını ileri sürmüş ise de, çekte görünürde düzgün ciro silsilesi olup faktoring müşterisi dava dışı ... ile davacı arasında başkaca cirantalar da olmakla davacı şahsi defilerini faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceği gibi çek hamilinin çeki iktisapta kötüniyetli olduğu da ispatlanamamıştır.

Ancak davalılardan lehtar ....Şti yetkilisi ile davalı ... cevap dilekçesinde dava konusu çekteki imzanın kendilerine ait olmadığını açıkça beyan ettiklerinden davanın adı geçen davalılar yönünden kabulü, diğer davalılar yönünden ise reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın tümden reddi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir.Davacı vekili istinafında ceza dosya ve soruşturmalarının bekletici mesele yapılmamasının yerinde olmadığını ileri sürmüş ise de;

dosyaya yansıyan ceza dosyalarında davalılar taraf olarak yer almadığından ilgili dosyalar esasa etkili olmayacağı gibi davacı vekili de son duruşmadaki beyanında ceza dosyalarının bekletici mesele yapılmadan karar verilmesini talep etmiş olmakla yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinafının kısmen kabulüne, HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.