İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/85 K.2022/420

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili; keşidecisi borçlulardan ... olan ve diğer borçlu ... A.ş. Emrine düzenlenen 3 adet çekin müvekkiline cirolandığını, çeklerin karşılığı olmadığı için müvekkiline iade edildiğini, borcun bugüne kadar ödenmediğini, alacağın herhangi bir teminata bağlanmadığını belirterek toplam 268.325-TL için ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

Mahkemece 24/06/2020 tarihinde ihtiyati haciz kabul edilerek %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden ... A.ş.vekili dilekçesinde özetle; mahkeme dosyasından alacaklı tarafından alınan ihtiyati haciz ile itiraz eden borçlu şirket hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile ihtiyati haciz işlemleri yapıldığının, dosyada ihtiyati hacze konu çeklerde keşide yeri ve muhatap bankanın Samsun olduğunun, itiraz eden borçlu şirketin yerleşim yerinin Antalya olduğunun, buna göre İstanbul Anadolu Mahkemelerinden alınan ihtiyati haciz kararı yetkili olmayan yerden alınan karar olması sebebiyle geçersiz olduğunun, ihtiyati haciz kararının İstanbul Anadolu Mahkemelerinden değil çekin keşide yeri ve muhatap banka olan Samsun veya itiraz eden borçlu şirketin yerleşim yeri olan yetkili Antalya Mahkemelerinden alınmasının gerektiğinin,

bu sebeple verilen ihiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilerek İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile itiraz eden borçlu şirkete uygulanan tüm ihtiyati haciz işlemlerinin kaldırılmasını talep ettiklerinin, alınan haksız ihtiyati haciz kararı ile de zarara uğradıklarının, bu sebeple zararlarının da tazminini istemekte olduklarının, bu nedenle alacaklı tarafından teminat olarak yatırılan bedelin iadesine muvafakatlerinin olmadıklarının , bu bedelin alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, 16/07/2020 tarihinde açılan duruşma sonunda. "Çeke dayanan alacaklarda yetki borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri belirtilmemişse muhatap bankanın olduğu yerdir. Yargıtay' a göre de keşide yeri , keşide yeri gösterilmemiş olan çekte keşidecinin adı ve soyadı yanında yazılı olan yer çekte birden fazla kişiye karşı ihtiyati haciz istenmişse borçlulardan birinin yerleşim yeri İhtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.

Talep konusu çek incelendiğinde, ihtiyati haciz istenen çeklerin banka şubesinin Samsun olması, aleyhinde ihtiyati haciz istenen boçlulara ait adreslerin Muratpaşa/Antalya ve İlkadım/ Samsun olması ayrıca ve ihtiyati haciz talep edenin de adresinin Beşiktaş/İstanbul olması" gerekçeleriyle itiraz eden vekilinin yetki itirazının kabulü ile itiraz ede ... A.ş. Yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, kararı ihtiyati haciz isteyen vekili istinaf etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde. Mahkeme tarafından verilen "Yetki itirazının kabulü ile ihtiyati hacizlerin davacı ... A.ş.

Yönünden kaldırılması" kararı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar çeke dayalı borç aranacak borçlardan ise de, borçlunun aranmasının, devamında sonuç alınamamasının çekin karşılıksız kalması durumunda aranacak borç nitelikleri tüketilerek sona ereceğini ve götürülecek borç niteliğine dönüştüğünün kabul edileceğini, aynı şekilde çek, alacaklısı tarafından muhatap bankaya ibraz edilir ve karşılığı ödenmez ise, çekin artık, aranacak borç niteliğini kaybettiğini, nitelik olarak götürülecek borca dönüştüğünün kabul edilebileceğini, bu halde takip konusu çekin karşılığı ödenememiş olduğundan artık çeke dayalı borcun,

aranacak borç niteliğini kaybettiğini, dolayısıyla bu halde itiraz eden borçlunun ikamet adresi olarak belirtilen yerdeki, muhatap bankanın bulunduğu yerdeki ve yine çekin keşide yerindeki Mahkemelerin yanında alacaklının ikametgah yeri mahkemeleri de yetkili mahkemeler olarak kabul edileceğini, dolayısıyla borçlunun hukuki dayanaktan yoksun yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekmekte iken Mahkeme tarafından Yetki İtirazının Kabulüne karar verildiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati hacze konu çeklerin 18/04/2020 tarihli 90.000-TL bedelli, 09/05/2020 tarihli 90.000-TL bedelli ve 02/05/2020 tarihli 95.000-TL bedelli, keşidecisinin borçlu ..., lehtarının ... A.ş., hamilin ise ihtiyati haciz isteyen faktoring şirketi olduğu, çeklerin ibraz edildiği ve karşılıksız şerhlerinin yazdırıldığı, çeklerin keşide yerinin Samsun olduğu anlaşılmıştır. Dosya içeriğinden ihtiyati haciz isteyen faktoring şirketi ile borçlu ... A.ş.

Arasında 11/02/2013 tarihli faktoring sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmede İstanbul Çağlayan Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı anlaşılmıştır. Dosya içeriğinden borçlu ... A.ş. nin adresinin Muratpaşa/Antalya olduğu anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Dairemiz huzuruna gelen uyuşmazlık ise ihtiyati hacze itirazın kabulü kararına yöneliktir. İhtiyati haciz isteyen ile ihtiyati hacze itiraz eden borçlu arasında faktoring sözleşmesi bulunduğu ve sözleşmede İstanbul Çağlayan Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı görülmüştür. Çeke dayalı alacaklarda borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, keşide yeri ve muhatap bankanın olduğu yer yetkilidir.

İhtiyati hacze konu çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Samsun olduğu, itiraz eden ... A.Ş. nin ise adresinin Muratpaşa/Antalya olduğu, sözleşmede ise İstanbul Çağlayan Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı anlaşılmıştır. Oysa ihtiyati haciz ise yetkisiz bulunan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinden istenilmiştir.

Bu durumda İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi ihtiyati haciz bakımından yetkisiz olup, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.