İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1035 K.2025/399

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin faaliyet alanı içerisinde çeşitli AR-GE çalışmaları yaptırtarak yeni ve tamamen özgün tasarımlar oluşturan ve oluşturduğu bu tasarımları adına tescil ettiren bir firma olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 18/05/2012 tarihli ... ve 25.11.2015 tarihli ... sayılı çoklu tasarım belgesi ile tescil ettirdiğini, 6769 sayılı Kanunu'nun hükümlerine göre koruma altına aldığını, müvekkilinden habersiz olarak müvekkili adına tescilli olan ... ve 2015/07921 sayılı tasarımını davalı tarafça kendi markası altında üretiminin, satışının yapıldığını ve ticari amaçlarla kullanıldığını,

bunun üzerine Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/511 d.iş sayılı dosyası ile davalı işyerinde tespit işlemi gerçekleştirildiğini, davalı işyerinde müvekkilinin ... ve... sayılı tasarımından doğan hakları ihlal eder nitelikte ürünler tespit edildiğini, davalı tarafın işbu eylemlerinin 6769 Sayılı Kanun uyarınca tasarım hakkına tecavüz sayıldığını, bu hususla birlikte karşı tarafın tespite konu fiillerinin aynı zamanda TTK 54. vd maddeleri gereği haksız rekabet teşkil ettiğini, açıklanan nedenlerle, davalı tarafın eylemlerinin müvekkili şirket adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde;

...ve ... sayılı "..." isimli Endüstriyel tasarım tescil belgesi ile koruma altında olan ve böylelikle 6769 Sayılı Kanun ve TTK’nun Haksız Rekabete ilişkin hükümleri uyarınca da korunan özgün tasarım hakkına 6769 Sayılı Kanunu’nun 81. Maddesi ve TTK’nin 55 vd. maddeleri uyarınca tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tescilli tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına, haksız tecavüzün önlenmesine ve bu suretle tecavüzün giderilmesine, bu suretle tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine, kalıp gibi araçlara el konulmasına,

imhasına, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP ve KARŞI DAVA: Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 17/04/2019 tarihli ve ... tescil numaralı tasarımın tescil edildiğini, ayrıca müvekkiline ait tasarımın bir başka tasarıma tecavüz oluşturduğu iddialarının son derece kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin üretimini yapıp satışa sunmuş olduğu kovanın, tescilli tasarım olduğunu, davacı tarafın tasarımına herhangi bir tecavüz oluşturmadığını, müvekkili tasarımı ile davacı tasarımı arasında farklılıklar olduğunu, müvekkiline ait tasarım ile davacıya ait tasarım arasındaki bu farklılıkların gözden kaçacak mahiyette küçük çaplı değişiklikler olmadığını,

davacının ... sayılı tasarımını 18/05/2012 tarihinde tescil ettirdiğini, söz konusu tescilli tasarımdan doğan beş yıllık koruma süresi 2017 tarihinde sona erdiğini, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği tasarım, davacıdan önce piyasaya sunulmuş ve ...

Grubu’na ait bir tasarım olduğunu, dava konusu tasarıma ilişkin olarak 26.01.1961, 1982 ve 2011 yıllarına ait patentlerin mevcut olduğunu, bu nedenle dava konusu tasarıma ilişkin olarak, müvekkilinin davacıya ait tasarımı değil, kendisine ait tasarımı üretiyor olması ve davacıya ait tasarımın tescil tarihinden önce üçüncü kişi tarafından piyasaya sunulmuş olması ve piyasada mevcut olan ekte sunmuş oldukları tasarımlar ile davacıya ait tasarımlar arasındaki benzerliklerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde de aynı ve benzer olması nedeni ile tecavüzden bahsedilemeyeceği gibi davacıya ait tasarım hükümsüz olduğunu iddia ederek,

asıl davanın reddi ile, davacı adına kayıtlı 2012/03519 ve 2015/07921 sayılı tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; karşı tarafça hükümsüzlük talebine dayanak olarak ...

Plastik firması tarafından üretilen bir ürün görseline yer verildiğini, devamında Portekiz menşeili ... numaralı patent başvurusu ile ... sayılı Alman Patent Başvurusu gösterildiğini, davalı-karşı davacının iddiasının aksine esas davaya dayanak müvekkili tasarım tesciline konu ürünlerin 6769 Sayılı Kanunu’nun 56.maddesi'nde belirtilen yenilik ve ayırt edicilik şartlarını yerine getirdiğini, davalı-karşı davacı tarafın hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterdiği ...

Plastik firmasına ait olduğu iddia edilen ve davalı dilekçesinin 6.sayfasında yer alan görselin çok net olmadığı gibi dayanak ürünün ne zaman kamuya arz edildiği hususunda bir bilgi sunulmadığını, ... firmasına ait olduğu bildirilen ürüne ilişkin sunulan kataloğun sonuncu sayfasında bakıldığında 04/2018 tarihli olduğunu, oysa ki müvekkilire ait tasarımların 2012 ve 2015 tarihli olduğunu, bu tarihlerden çok sonraya ait bir kataloğun hükümsüzlük talebinde delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davalı-karşı davacı tarafından delil olarak sunulan Alman ve Portekiz patent başvurularına bakıldığında,

patent başvurularına ait tarifnamelerde yer alan görsellerin çok net olmadığını, ürünlerin çizimlerine ilişkin olduğunun görüldüğünü, müvekkiline ait tasarımların söz konusu patent başvurularına konu ürünlerle benzer olup olmadığının, müvekkili tasarımlarının bu patent başvurularına konu ürünler karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olup olmadığının belirlenmesinin mümkün olmadığını belirterek karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... karşı davalıya ait ... ve ... tescil numaralı tasarımlar ile dava dışı ... firması tarafından üretilen ürünlerin unsurlarının benzer biçim, oran ve yerleşimde oldukları, yüzeylerde bulunan farklılıkların ayrıntı düzeyinde kalarak tasarımları farklılaştırmadığı, bu itibarla bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıkları anlaşılmıştır.

Hükümsüzlüğe dayanak olan ve incelemeye konu edilen söz konusu, ... firmasına ait ürünlerin üzerinde üretim tarihlerinin 2013 yılının üçüncü ayı olarak yer aldığı, ilgili firmaya yazılan müzekkereye verilen cevapta; bilirkişi raporunun 5 ve 6.sayfalarında görsellerine yer verilen yeşil renkli kovanın ...

Grup'un faaliyet gösterdiği Almanya, Çekya, Beyaz Rusya, Sırbistan, Fransa, Polonya ve Türkiye'de üretim ve satış faaliyetleri 07/03/2005 tarihinden günümüze kadar devam ettiği hususlarının bildirilerek ... kodlu söz konusu kovanın geçmiş tarihli irsaliye ve faturalarının gönderildiği, gelen müzekkere cevabı ve sunulan irsaliye ve faturalara göre yenilik kırıcı vasıfta olan ürünün davacı-karşı davalı tescil tarihlerinden önce kamuya sunulduğuna yeterli delil teşkil ettiği kanaatiyle ... ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğü talepli karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yenilik ve ayırdedicilik kriterini karşılayamayan davacı-karşı davalı tasarımlarının hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve söz konusu hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davadaki aynı tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti talebine yönelik davanın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile neticeten;

ASIL DAVADA; Davacının davasının REDDİNE, KARŞI DAVADA; 1-Karşı davacının davasının KABULÜ İLE, -Karşı davalıya ait ... ve ... tescil numaralı tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE," Şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle.

Dava dışı ... firması tarafından sunulan müzekkere cevabını kabul etmediklerini, ... kodlu kovanın ve buna ilişkin sunulan faturaların bir kısmında iş bu kod numarasının yer almadığını, diğer faturaların hepsinde de ayrı kod numaralı ve açıklamalı ürünün yer aldığını, faturaların ticari defterlerle desteklenmesi gerektiğini, belgenin şüpheye mahal vermeyecek net tarih içermesi gerektiğini, resmi herhangi bir onayı olmayan deliller yerine katalog, broşüre ulaşılarak inceleme yapılmasının daha sağlıklı olacağını, Dava dışı firma ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğundan sunulan delillerin inandırıcılığı bulunmadığını,

Kamuya sunma anlamına gelmemekle birlikte ürünün üzerinde yer alan üretim tarihine ilişkin kısmında 12''ye kadar rakamların yer aldığı, bunun üretim ayını gösterdiği ancak yıl ibaresi yer almadığını, burada önemli olanın kamuya sunma tarihi olduğunu, üretim tarihinin sonradan basılabilir nitelikte olduğunu, ... firmasına ait ürün kataloğu incelendiğinde 04/2018 yer aldığını, müvekkilinin tasarım başvurularının ise 2012, 2015 olduğunu, Asıl dava açısından ise müvekkilinin tasarımları ile davalının tasarımlarının benzer olduğunu, Karşı dava açısından yenilik kırıcı delil bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını, asıl davanın kabulüne,

karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE Asıl davada davacı, ... numaralı ve ... numaralı tasarımlarına dayanarak tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, meni ve refini talep etmiştir. Karşı davada ise davacı, ...numaralı ve ... numaralı tasarımların hükümsüzlüğünü talep etmiştir. İlk derece mahkemesince asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı-karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Karşı davalı vekili, tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de; endüstriyel tasarım uzmanı bilirkişinin de yer aldığı bilirkişi heyetinin yeterli nitelikteki ek raporlarına göre, karşı davacı tarafça sunulan ... firmasına ait ürünlerin dava konusu tasarımlar ile benzer olarak algılandıkları yerinde olarak tespit edilmiş olmakla mahkemenin gerekçesinde yer verildiği üzere dava dışı ... firmasının müzekkere cevabı ve eklerine göre yenilik kırıcı ürünün karşı davalının tasarımlarından önce kamuya sunulduğu kabul edilerek karşı davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

Hükümsüzlük kararı geriye etkili olup, mahkemece hükümsüzlüğüne ilişkin karşı dava kabul edildiğinden, tasarım hakkına dayalı asıl davanın reddine karar verilmesinde de usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı karşı davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı-karşı davalı vekilinin isitnaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.