İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1644 K.2025/779

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... tescil no'lu karıştırma kabı tasarımı ile ilgili olarak bir görsel anlatım ve tarifname bulunmadığını, tasarım başvurusu yaparken sadece resim koyduğunu, davalının resmini koyarak başvuru yapıp tasarım tescil belgesi aldığını, karıştırma kabının davalı firmaya ait özgün ve yeni bir tasarım olmadığını, davalı firmanın tescil ettirdiği bu tasarımın çok önceden yurt dışında da tescil edilmiş, koruma süresi çoktan bitmiş herkes tarafından bilinen harcı alem olmuş bir ürün olduğunu ileri sürerek, davalı firmaya ait ... tescil numarası ile kayıtlı karıştırma kabına ilişkin tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; endüstriyel tasarım başvurusu yapılırken görsel anlatım ve tarifname bulunmasının bir zorunluluk olmadığını, müvekkilinin tescilli tasarımının, SMK ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca ayırt ediciliği sağlayan yepyeni bir tasarım olduğunu, müvekkilinin ürünü ile aynı olduğu iddia edilen işbu tasarımın, müvekkili ürünü ile kapak kısmının olması gereken geometrik şekil haricinde hiçbir şekilde benzerliğinin bulunmadığını, müvekkiline ait ürünün bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt ediciliği sağlayan bir çok tasarımsal farklılığın mevcut olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalının davaya konu "karıştırma kabı" tasarımının, dava dışı 19/05/1995 tarihli ... numaralı patent görseli ve ürün görselindeki bütün ögelerin benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğu, davalının itiraz dilekçesine konu farklılıkların küçük ayrıntı düzeyinde olup, bütüncül algıda ayırdedicilik katmadıkları, bu nedenle kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıklarının anlaşıldığı, bilirkişi raporundaki, dava dışı ürün örnek görsellerine yer verilerek tasarımcının seçenek özgürlüğünün dar olarak yorumlanmaması gerektiği kanaatine mahkemece de iştirak edildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, davalıya ait ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde cevap dilekçesindeki savunmalarını ve yargılama sırasındaki beyanlarını tekrar ederek; müvekkiline ait tasarımın 1994 tarihinde ABD ülkesinde "..." numara ile tescil edilen tasarımın benzer olmadığını, dayanak olarak gösterilen ürünün tutmayı kolaylaştıran çentikli bir tasarıma sahip olduğu ve bu suretle kullanıcılara kaseyi daha rahat tutabilme imkanı vaadettiğini, bu suretle de müvekkiline ait üründen bambaşka özelliklere ve tasarıma sahip bir ürün olduğunu, iki ürünün bilgilenmiş son kullanıcı nezdinde birbirinden tamamen farklı ürünler olduğunu,

ilk derece mahkemesince bu husustaki beyanlarına ve apaçık farklılık içeren ürün görsellerine rağmen, bilirkişi raporunda da bu yönde bir değerlendirme olmamasına rağmen, tüm bu hususlar göz ardı edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu; davalıya ait ... no'lu tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 17/03/2016 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davalıdan çok daha önce 1994-2015 yılları arasında kamuya sunulduğunun anlaşıldığı, raporda yer verilen dava dışı tasarım örneklerinden, davalının geniş bir tasarım özgürlüğüne sahip olduğunun anlaşıldığı,

alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, somut olayda hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.