İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/28 K.2024/1131

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." markasının TPE nezdinde "tanınmış marka" olarak kayıtlı bulunduğunu; ... işaretinin ... ve ... sayılı marka; " ... sayılı endüstriyel tasarım; "...

Ambalajları"nın ... sayılı endüstriyel tasarım; "..." ibaresinin ... sayılı marka olarak müvekkili adına tescilli bulunduğunu ayrıca, yine davacı adına ... sayılı endüstriyel tasarım olarak çay bardağı tasarımlarının tescilli olduğu, İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/49 D. İş, 2016/50 D. İş, 2016/51 D. İş sayılı dosyaları kapsamında davalı ...

A.Ş.'nin belirlenen adreslerinde yapılan delil tespitleri ve bu tespitler neticesinde düzenlenen bilirkişi raporları ile kanıtlandığı üzere, davacının sade şekilde yani üzerinde herhangi bir renklendirme veya dijital baskı uygulamadan ürettiği su bardağı ve çay bardağı ürünlerinin başka firmalarca renklendirme ve dijital baskı işleminden geçirilerek,

sanki davacı tarafından üretilmiş gibi ve davacının yurtiçinde ve yurtdışında tanınmış "..." ve "..." markalarını taşıyan karton kutularda pazarlandığını, yine bu tespitler sonucunda, dava konusu ürünlerin diğer davalı ... tarafından üretildiğinin anlaşıldığını, davalıların bu eylemlerinin marka hakkına tecavüz, endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek,

marka hakkına tecavüz, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle fazlaya dair haklar saklı kalmak şartıyla, şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 25/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmün masrafı davalılara ait olmak üzere Türkiye çapında yayın yapan günlük bir gazetede ilanına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının dava konusu eylemleri çok önceden bildiğini, işbu dava bakımından Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, davalı şirketin toptan bardak satımı yapan birden çok firma ile çalıştığı ve tespit edilen ürünlerin hangi firmadan satın alındığını bilmediğini, diğer davalı ... bilindiği kadarıyla davacının bayisi/eski bayisi/toptancısı olduğunu, davalı şirketin ürünler üzerinde dava konusu edilen işlemleri anlayacak teknik bilgi ve tecrübesinin bulunmadığını, davalı şirketin davacı ile aynı sektörde faaliyet göstermediğini,

üretim yapan şirket olmadığını, kasıtlı ve kötü niyetli bulunmadığını, bu sebeplerle haksız rekabet iddiasına muhatap edilemeyeceğini, dava konusu çay bardağından ise aynısının piyasada milyonlarca bulunduğunu, davacının bu zamana kadar satışlara göz yumduğu ve kötü niyetli olarak işbu davayı açtığının anlaşıldığını, işbu dava üzerine piyasada yapılan araştırma neticesinde tedarikçilerin tamamına yakınının bu işlemi yaparak satış yaptığı, davacının ise tedarikçi ile olan ilişkisine göre bu hususa göz yumduğunun belirlendiğini, bayisi veya ürün sattığı kişi ile ilişkileri iyi ise davacının bu hususu dava etmediği,

piyasanın %50'sinin davacının çay bardaklarını alıp işleyip bu şekilde satışa sunduğunu, her ayrı firmanın çay bardaklarını kendi bünyesinde bu şekilde işlediğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davalılardan ... diğer davalıya sattığı tespit edilen bardak ürünlerinin davacıya ait "...+Şekil" ve "...+Şekil" markasıyla üretilip satışa sunulan ve yine davacıya ait ... numaralı endüstriyel tasarımla üretilen orjinal ürünler oldukları, ancak ürünler üzerine renklendirme ve baskı motifleri ile desen yapılarak tasarımın değiştirildiği, davacı ile davalı ... arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı,

davalı şirketin kendisine ait marketlerde satışını yaptığı dava konusu ürünleri, diğer davalı ... temin ettiği, her ne kadar bu ürünler orjinal olduğu için 556 sayılı KHK'nın 13.maddesi gereği, bu ürünlerin, ilk satışından sonraki satışları, marka hakkının tükenmesi nedeniyle marka sahibi tarafından engellenmez ise de, maddenin 2. fıkrasına göre, marka sahibi tarafından ya da onun izniyle piyasaya sunulan malların, 3.kişilerce niteliklerinin değiştirilmesi, kötüleştirilmesi ve bu şekilde satılmaları, tükenme istisnası dışındadır ve marka sahibinin bu tür "değiştirilmiş", "kötüleştirilmiş" malların satışına engel olmasının mümkün olduğu,

bu nedenlerle, davalıların eylemlerinin marka haklarına ve endüstriyel tasarım haklarına tecavüz niteliğinde olup, 556 sayılı KHK'nin 62. maddesi ile 554 sayılı KHK'nin 49. maddeleri uyarınca davacının maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu, somut olayın özelliklerine göre davacının ticaret hacmi nedeniyle cirosu çok yüksek olduğundan, daha az ticaret hacmine sahip olan davalının cirosu dikkate alınarak, alınan bilirkişi raporu ile 2014, 2015 ve 2016 yılı için davalı şirketin üç yıllık cirosunun 104.181,20 TL olduğu,

buna göre davalının dava konusu ürünler ile ilgili çıkışlarının yıllık ortalamasının 34.727,07 TL olacağı, bu durumda 2016 yılı için yıllık lisans bedelinin 34.727,07 TL'nin %15'i olan 5.209,06 TL olabileceğinin hesaplandığı, rapor denetime ve oluşa uygun rapor hükme esas alınmış, davacıya ödenmesi gereken lisans bedelinin 5.209,06 TL olduğu, davalının elde ettiği gelire, davacının markalarının kullanım süresi, tanınmışlığı ve davalının kusur derecesine göre 10.000,00 TL de manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Kök ve ek raporda yer alan değerlendirmeler uyarınca, davalıların ihlal yaratan fiil ve eylemlerin tespit tarihi olan 2016 tarıhi öncesınde 2014 ve 2015 yıllarında da mevcut olduğunun açıklığa kavuştuğunu, bu kapsamda lisans bedelinin 3 yılı da kapsar şekilde tazminata hükmedilmesi gerektiğini, ancak hesaplamanın tek yıla ilişkin yapıldığını, - İlk derece mahkemesince hükmedilen maddi tazminat oranının oldukça düşük olup, müvekkilinin zararlarını karşılamadığını, müvekkilinin cam sektöründe öncü bir firma olması,

yoğun iş hacmi ve tanınırlığı gibi faktörlerin de dikkate alınarak “emsal lisans bedeli” değerlendirilmesi gerektiğini, ileri sürerek ilk derece mahkemesinin maddi tazminat talebinin kısmen red kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ...

AŞ vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; -Davacının işbu davaya konu taleplerinin zamanaşımına uğradığını, -Görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, -Züccaciye sektörü ile bir bağlantısı olmayan müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğunu, müvekkiline işbu davanın yöneltilemeyeceğini, hesaplama yapılan miktarların hatalı ve fahiş olarak yapıldığını,-Manevi tazminat koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabet, marka ve endüstriyel tasarım haklarına tecavüz iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili ve davalı ...

AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu tazminat taleplerinin haksız rekabetin yanısıra, marka ve endüstriyel tasarım haklarına tecavüz iddiasına da dayalı olması sebebiyle, uyuşmazlığın çözümünde Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu, BK md.72 ve TTK md.60 uyarınca davacının tazminat taleplerinin zamanaşımına uğramadığı,

davacı ürünleri üzerinde dijital baskı ve renklendirme suretiyle değişiklik yapılması eyleminin, davalı ... taralından gerçekleştirildiğinin, diğer davalı ...tarafından bilindiği, üzerinde dijital baskı ve renklendirme suretiyle değişiklik yapılmış ve orijinal niteliği ortadan kaldırılmış dava konusu ürünleri "..." ve "..." markaları altında marketlerinde tüketicilere sunan diğer davalı ...

AŞ.'nin iyi niyet savunmasının yerinde olmadığı, hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı ... AŞ vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.