İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/56 K.2024/1141

DAVA Faydalı Model ve Tasarım'dan Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i ile Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ: 13/07/2018

BİRLEŞEN DAVA

Tasarım Hükümsüzlüğü

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:12/10/2021

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. FSHHM 2018/347 ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVANIN KONUSU

Faydalı Model Belgesi (Tecavüzün Tespiti İstemli)|Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:12/06/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

ASIL DAVADA.

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... başvuru numaralı "Çocuk Akülü Araçları için Dingil Yapılanması" isimli faydalı model ile ... başvuru numaralı "..." isimli tasarım buluşları ile ilgili başvuruları yayınlanarak tescil hakları koruma altına alındığını, davalı tarafın söz konusu tasarıma konu ürünlerin ayırt edilemeyecek derecedeki benzerlerini mağazasında ve gitti gidiyor, kingkids, n11, vs. internet sitelerinde ve AVM'lerde satışa hazır şekilde sergilediğini, bu şekilde müvekkili tarafından tescil edilmiş tasarımlardan haksız kazanç elde ettiğini,

haksız ve hukuka aykırı olarak girişilen eylemler nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi kayıplar yaşadığını ileri sürerek, her bir tescil hakkı için ayrı ayrı olmak üzere vaki tecavüzün önlenmesine, davalının eylemlerin haksız rekabet ve tasarım-faydalı model haklarına tecavüz olduğunun tespiti ile men'ine, davalıya ait https://.../... alan adlı internet sitesinin yayın ve erişiminin engellenmesine,

davaya konu içeriğin yayından kaldırılmasını, tasarımdan ve faydalı modelden doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konularak ürünlerin imhasına, şimdilik avans faizi ile 50.000,00 TL manevi tazminat ve 1.000,00 TL maddi tazminata hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının incelemesiz sistemden faydalanarak esasen serbest piyasa koşullarında herkesin kullanımına açık bir ürüne kötü niyetli bir şekilde hem tasarım hem de patent belgesi alarak müvekkilinin serbest ticaretini engellemeye çalıştığını, müvekkilinin bu tür hukuka aykırı girişimlerin önüne geçmek için davacı adına kayıtlı hem ... nolu çoklu tasarımın, hem de ... nolu incelemesiz patentin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini için hükümsüzlük davası açtığını, davacının kötü niyetli bir şekilde aslında kendi kataloğundaki bir tasarımı 10 yıl sonra tescil ettirdiğini,

ayrıca dava dışı ... firmasının 2013 yılında ve işbu davanın davacısı ... firmasının aynı tasarımı 2015 yılında tescil ettirdiğini, davacıya ait 504 nolu patente konu buluşun 2003 yılında D1 dokümanında kamuya sunulmuş olup yenilik özelliği taşımadığını, bu nedenle de hükümsüz kılınması gerektiğini savunarak, ederek davanın reddini istemiştir.

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. FSHHM 2018/347 ESAS SAYILI DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına ... sayı ile tescilli tasarım tescil belgesindeki 3 ve 4 nolu tasarımların ve yine davalı adına 2015/01504 sayı ile tescilli patentin, birçok firma tarafından yıllardır yaygın olarak kullanılan ve piyasada bilinen harc-ı alem niteliğinde olduğunu iddia ederek, davalı adına tescilli olan tasarım vepatentin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının söz konusu davayı sadece tedbir kararının önüne geçebilmek amacıyla ikame ettiğini, müvekkiline ait olan tescil haklarının özgün ve yeni olduğunu ve yöndeki iddiaların dayanağının bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. FSHHM 2021/572 ESAS SAYILI DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından başvurusu gerçekleştirilen ve ... başvuru numarası ile 09/04/2018 tarih ve 290 sayılı Tasarımlar Bülteninde yayımlanmış olan 01 sıra numaralı tasarımın yenilik vasfına haiz olmadığından, özgün ve ayırt edici özelliklerinin bulunmadığını, davalı taraf adına tescilli olan tasarımın;

özellikle ... sıra nolu tasarım, ...lu Akülü Traktör 6 Volt (Ürünkodu: ...) adlı ürün, ... (...) adlı ürün ve resen tespit edilecek birçok ürün yönünden özgün ve ayırt edilemeyecek oranda benzer mahiyette oluşturulduğunu, hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu traktör tasarımı ile ilgili olarak müvekkili tarafından yaptırılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporu ile davalı tarafa ait traktör tasarımı ürününün müvekkili şirkete ait ...

(2) numaralı tasarımın taklidi olduğunun kanıtlandığını ileri sürerek, açıklanan sebeplerle davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dayanak gösterilen tasarımların müvekkili tasarımı ile farklı olduğunu, ürün tipolojisinden maksadın her ürünün, kendinden beklenen işlevi/fonksiyonu icra edebilmesi için belirli bir şekilde tasarlanması gerektiğini, bir tasarımın, öncekilerden ne kadar önemli farklılıklar içeriyorsa tasarımın koruma kapsamının o kadar geniş olduğunu, bu farklılığın azaldıkça korumak kapsamının daraldığını, tasarımcının tasarım geliştirmede seçenek özgürlüğünün derecesinin her somut olayda dikkate alınacağını, davacının dayanak gösterdiği ... nolu tasarımın hükümsüzlüğü için açtıkları davanın mahkemenin 2021/95 E.sayılı dosyasında devam ettiğini, anılan dosyada davacıya ait tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; birleşen 2018/347 esas sayılı davaya konu ... numaralı patentin hükümsüzlüğü talebi yönünden dosyanın tefrikine karar verildiği, toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre ana davaya konu ... tescil numaralı tasarımın ve birleşen davaya konu ... tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırdedicilik vasıflarına haiz oldukları, yenilik kırıcı olarak dosyaya sunulan deliller ile res'en yapılan araştırma ile bulunan deliller karşısında kullanıcı nezdinde farklı olarak algılandıkları, bu nedenle söz konusu tasarımların hükümsüzlük koşullarının oluşmadığının anlaşıldığı;

tasarımdan doğan haklara tecavüz yönünden yapılan değerlendirmede, tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, alınan bilirkişi raporları ve yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde, ana davada davalıya ait ürünler ile davacıya ait dayanak tasarım arasında bilirkişi raporları ile tespit olunan farklılıkların tasarımları bilgilenmiş kullanıcı gözünde farklılaştırdığı, davalı ürünlerinin davacı tasarımının koruma kapsamında kalmadığı ve tasarım hakkına tecavüz koşullarının oluşmadığının anlaşıldığı,

davaya dayanak ... tescil numaralı patentin incelemesiz patentin, incelemeli patente dönüştürülmesi için 15/02/2018 tarihinde talepte bulunulduğu, karar tarihi itibariyle TPMK nezdindeki inceleme sürecinin devam ettiği, incelemeli patente dönüştürme talebinde bulunulduktan sonra incelemesiz patentten doğan hakkın ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle, asıl davanın ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Asıl dava ve birleşen (2021/573 E).sayılı davada davacı, birleşen (2018/347 E sayılı) dosyada davalı ...

AŞ vekili istinaf dilekçesinde, yargılama sırasında ileri sürdüğü vakıaları ve beyanlarını tekrar ederek, bilirkişi raporlarını özetleyerek; -Hükme esas alınan rapordaki “Bilgilenmiş Kullanıcı” tanımı ve tespitinin hatalı olduğunu, -Tarifnameye ait ayrıntılı izahat incelendiğinde de görüleceği üzere, üretim, montaj ve kullanım metotları yönünden birçok yenilik ve buluşa konu olan faydalı modelin;

sağladığı avantajlar bakımından bugüne değin uygulanan metotlara göre bir çok avantaj sağlamakta ve iş bu sebep ile yenilik hakkına sahip konuma geldiğini,-Hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, anılan karşılaştırmaların yapılmamış olduğunu, ibraz edilen görüşün herhangi bir ayrıntılı karşılaştırma içermeksizin soyut ve dayanaksız şekilde gerçekleştirildiği görüldüğünden, işbu sonuçlandırmanın usul ve esas yönünden kanaate alınamaz mahiyette olduğunu,-Dava ve talep konusu tek olan vaka yönünden birden fazla kez hükmedilen ilam vekalet ücretinin AAÜT ve yasal düzenlemelere aykırı olduğunu ileri sürerek,

müvekkili aleyhine olan hususlar yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Asıl davada ve birleşen (2021/573 E.sayılı) davada davalı, birleşen (2018/347 E.sayılı) dosyada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde, 3.kişi ve davalı tasarımına ait görsellere yer vererek;- 2015/04801 - 1 ve 2 numaralı tasarımların, yeni ve ayırt edici olmadığını, Davalı tasarımları ile daha önceden çeşitli firmalarca kamuya sunulan tasarımların ayniyet derecesinde benzer olup, davalıya ait tasarımların yeni ve ayırt edici özelliği bulunmadığını, dolayısıyla dava konusu tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluştuğunu ileri sürerek,

birleşen Bakırköy 1. FSHHM 2018/347 E. sayılı dosya bakımından verilen davanın reddine dair karar yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dosyada dava, davalının davacıya faydalı model ve tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine; birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/347 E. sayılı dosyasında dava, birleşen dosya davalısı ...

Şirketi adına kayıtlı 2015/04801 tasarımın ve 2015/01504 numaralı patentin hükümsüzlüğü talebine; birleşen aynı mahkemeye ait 2021/573 E. sayılı dosya, birleşen dosya davalısı ... adına kayıtlı 2018/01905 tasarımın hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.

Birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/347 E. sayılı davaya konu ... numaralı patentin hükümsüzlüğü talebi yönünden dosyanın tefrikine karar verilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Karar taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, asıl davada, davalı tarafa ait ürünler ile davacıya ait dayanak tasarım arasında tespit olunan farklılıkların, tasarımları bilgilenmiş kullanıcı gözünde farklılaştırdığı davalı ürünlerinin, davacı tasarımının koruma kapsamında kalmadığı ve tasarım hakkına tecavüz koşullarının oluşmadığının anlaşıldığı,

davacının aynı davalıya karşı, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini, tek bir dava içinde talep etmiş olmasının HMK'nın 110. maddesi gereğince dava yığılması niteliğinde olduğu bu nedenle ilk derece mahkemesince reddedilen bu istemlerin her biri için davacı aleyhine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesininde yerinde olduğu;

birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/347 E. sayılı davada, dava konusu ... tasarımın ve birleşen Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/573 E. sayılı dava konusu ... tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırdedicilik vasıflarına haiz oldukları, söz konusu tasarımların hükümsüzlük koşullarının oluşmadığının anlaşıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olduğu, anlaşılmakla, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince taraf vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Asıl dava yönünden alınması gereken. 427,60 TL maktu harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacı ... A.Ş den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 3-Birleşen 2021/573 E.sayılı dava yönünden alınması gereken.

427,60 TL maktu harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacı ... A.Ş den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 4-Birleşen 2018/347 E.sayılı dava yönünden alınması gereken. 427,60 TL maktu harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacı ...