İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/635 K.2024/1729

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, keşidecisi olduğu davaya konu çekin ... A.Ş. emrine düzenleyerek, ...

Kargo'nun Başakşehir şubesine teslim edildiğini, müvekkilince mezkur şirket ile aralarında olan hesapların incelenmesi sonucunda, çekin hesapları arasında yer almadığını fark ettiğini ve bunun üzerine çekin mezkur şirkete hiç ulaşmadığını öğrendiğini, çekin taşıma esnasında çalındığını, müvekkilince Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına ait 2020/34886 Soruşturma nolu dosya üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, davaya konu çekin arkası cirolanmak suretiyle bankaya ibraz edildiğini ve çeke dayalı olarak İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile icra takibinin açıldığını, çekin arkasında yer alan ... A.Ş. adına yapılan ilk ciro imzasının mezkur şirkete ait olmadığını, ... A.Ş. tarafından İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/466 Esas sayılı dosyası ile imzaya itiraz edildiğini, müvekkili tarafından ... A.Ş.'ne ödeme yapıldığını, çekteki ciro silsilesinin bozuk olduğunu, çekte cirosu bulunan ...

Ticaret ve Limited Şirketi'nin aktif bir şirket olmadığını beyan ederek, davaya konu çekten dolayı ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılara, dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmesine rağmen davalılarca dosyaya cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

MAHKEME KARARI

İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2021 tarihli E. - K. sayılı kararıyla; "...Eldeki davada davacı vekili; çekin fer'i müdahil lehdara gönderilmesi esnasında çalındığı, çekteki fer'i müdahile ait cironun sahte olduğunu ve çek bedelinin feri müdahile ödediğini belirterek çek nedeniyle davalılara borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.

Davaya konu çekin incelenmesi sonucunda, çekin ciro silsilesinin düzgün olduğu ve çekin yetkili hamili icra takip dosyasının alacaklısı olan davalı ... Ltd. Şti. Olduğu görülmüştür. Davacı taraf çekte keşideci sıfatıyla yer almaktadır.

Davaya konu çekin kıymetli evrak olduğu göz önünde bulundurulursa, davacının çeke dayalı olarak yaptığı ödemenin korunabilmesi için çekin davacı tarafa ibraz edilmesi yahut çek hamilinin, çekin zayi olduğuna ilişkin mahkemeden alınan zayi belgesini ibraz etmesi gerekmektedir.

Somut olay açısından mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda, davacının, fer'i müdahile yaptığını iddia ettiği ödemenin kötü ödeme niteliğinde olduğuna ve davacının kendi imzası haricindeki diğer imzaların sahteliğini, imzaların istiklali ilkesi gereğince ileri süremeyecek olması nedeniyle ve davacı tarafça davalıların kötü niyetli olduğu ispatlanmadığı" gerekçesiyle davacının, davasının reddine karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla; takibe konu çekin ... San. A.Ş.'ne gönderildiğini, ancak çekin karşı tarafa hiç ulaşmadığını, ... San. A.Ş. tarafından çekin ulaşmadığı bilgisi üzerine kargo firmasından araçta hırsızlık olduğu bilgisinin alındığını ve taraflarınca soruşturmaya dahil olunduğunu, ...Sa. A.Ş. tarafından çekte bulunan imzaya itiraz edildiğini ve imzanın ... San.

A.Ş. ye ait çıkmadığını, Müvekkili şirket tarafından gönderilen çekin hiç karşı tarafa ulaşmadığından ikili ticari ilişkiler nedeniyle ... San. A.

Şirketi'ne başka şekilde ödeme yaptığını, keza gönderilen çekin hiç karşı tarafa ulaşmadığı için bu çekin ticari ilişkide devre dışı kaldığını, ancak bu ciro silsilesinde devre dışı kalan çeki usulsüz şekilde elinde bulunduranlar tarafından sahte bir şekilde doldurulduğunu ve işleme konulduğunu, Ayrıca taraflarından da savcılığa suç duyurusunda bulunulmuş olup, soruşturmanın Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/30514 sor. dosyası ile devam ettiğini, Yani olaya bakıldığında çekin yetkili hamili değil, keşideci elindeyken hırsızlanmış olup,

davalılar tarafından haksız bir şekilde ellerinde bulundurulan çekin üzeri cirolanmak suretiyle taraflarına karşı icra takibi yapıldığını, Bu sebeplerledir ki, çek üzerinde bulunan ciro silsilesinin bozuk olduğunu ve ...San.

A.Ş. tarafından hiç cirolanmayan bir çekin taraflarından tahsil edilmeye çalışıldığını, Mahkeme tarafından da davanın ret gerekçesinde, davanın yetkili hamil tarafından açılabileceği, bu sebeplerle de müvekkili tarafından açılan davanın reddine karar verildiğini, ancak bu durumda ciro silsilesi içerisinde hiç gerçek yetkili hamil bulunmadığını, Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde, ... San.

A.Ş.'nin imzasının onlara ait olmaması ve Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/30514 sor. dosyasının da halen devam etmekte olduğu da düşünüldüğünde, Mahkeme tarafından gerekli tüm araştırmalar yapılıp o şekilde karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu belirterek, usul ve yasalara aykırı kararın bozulmasına, yeniden yargılama yapılarak ciro silsilesi ve cirantalar aralarındaki ticari ilişkilerin de irdelenmesi ile birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul ... İcra Müdürlüğüne ait ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; dosyanın alacaklısı olan... Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından, davacı, fer'i müdahil, ... Ticaret Limited Şirketi ve davalılardan ... Şirketi'nin aleyhine ...

Bankası İkitelli/İstanbul şubesine ait, ... numaralı, keşidecisinin davacı, lehtarı fer'i müdahil ve diğer davalıların cirosunu taşıyan 110.000,00 TL bedelli çeke istinaden toplam 122.098,49 TL alacak için 22/11/2020 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı görülmüştür. Davaya konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası İkitelli İstanbul Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 110.000,00 TL bedelli, 05/11/2020 tarihli, keşidecisi ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd.

Şirketi, lehtarı /... San. A.Ş. Olan çek olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Tiac. A.Ş., ... Endüstriyel Tekstil Ürünleri ... Ticaret Limited Şirketi, ... Ticaret ve Limited Şirketi, ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin cirolarının bulunduğu, bankaya ibrazında ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılamadığının yazıldığı tespit edilmiştir.

Küçükçekmece CBS'ye ait 2020/34886 Soruşturma numaralı dosyası incelendiğinde; davacının hırsızlık suçuyla ilgili şikayeti üzerine meçhul şüpheliler hakkında soruşturma yapıldığı, yetkisizlik kararı verilerek Gaziosmanpaşa C. Başsavcılığına gönderildiği, 2020/30514 Sor. Numarasını aldığı, halen soruşturmanın devam ettiği, ...Telekominikasyon Ticaret ve Limited Şirketi, ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile ...

Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi haklarında resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık suçuyla ilgili tefrik kararı verilere 2021/1603 Sor. Sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir. İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/463 Esas, 2020/919 Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacının ... Dış Ticaret Limited Şirketi, davalının ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına konu takibin iptali talebiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının senet üzerindeki üçüncü kişinin imzasına itiraz ettiğinden imzaların istiklali gereğince davanın reddine karar verildiği tespit edilmiştir. İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/466 Esas, 2020/919 Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacının ... vAnonim Şirketi, davalının İstanbul ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak yapılan çekteki cironun kendilerine ait olmadığı iddiasıyla takibin iptali talebiyle dava açıldığı, yargılamanın devam ettiği tespit edilmiştir.

GEREKÇ E

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekilinin ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesi gerektiğine dair istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; davaya konu çek üzerindeki keşideci imzası davacı tarafından inkar edilmemiştir. Davacı yalnızca çekte cirosu bulunan lehtar ve fer’i müdahil ... Anonim Şirketi’nin cirosunun sahte olduğunu iddia etmiştir. ... Anonim Şirketi’nin ciro imzasının sahte olması, imzaların istiklali prensibi gereğince çekte keşideci olan davacıyı borçtan kurtarmaz.

Ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü inceleme yeterlidir. Cirantalardan birinin imzasının sahte olması ciro zincirini etkilemeyeceği gibi, ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğu kabul edilir. Davacının çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli olduğunu ispat etmesi gerekir.

Dosya incelendiğinde; davacının şikayeti üzerine çekin son hamili ve icra takibinde alacaklı olan ... Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve diğer davalılar hakkında Gaziosmanpaşa C. Başsavcılığının 2021/1603 Sor. sayılı soruşturmasının halen devam ettiği tespit edilmiş olup, bu soruşturmanın sonucunda çekin son hamili olan davalı ...

Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin kötüniyetli olup olmadığının tespit edilebileceği, bu nedenle Mahkemece bu soruşturmanın sonucu beklenilerek değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Tüm bu nedenlerle; bu aşamada davacı vekilinin diğer istinaf talepleri incelenmeksizin, istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Gaziosmanpaşa C.

Başsavcılığının 2021/1603 Sor. sayılı soruşturmasının sonucu beklenilerek, buna göre değerlendirme yapılması ve yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 23/03/2021 tarihli 2020/727 E. - 2021/246 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri olarak.

Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan.