İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/775 K.2025/51

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirket ile birlikte 16/01/2019 tarihinde ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü için bir iş yaptıklarını, müvekkili ...’ın sadece bu iş için özel olarak hazırladığı "... İşletme Müdürlüğü .... Tasarım Kontrolü" hesap raporunun, davalı tarafca müvekkilinin izni ve bilgisi olmadan kopyalanarak başka bir ticari çalışma olan ... San. A.Ş.

Eskişehir fabrikasında kullanıldığını, davalı şirketin müvekkilinin eserini kopyalayarak yapmış olduğu rapor hem müvekkilinin fikri ve sınai haklarına tecavüz oluşturduğunu hem de hesaplardaki tutarsızlıklar edeniyle raporun muhatabı şirketi tehlikeye soktuğunu ileri sürerek, davalı şirketin tecavüzün ref’ine, şimdilik müvekkilinin ile sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin üç katı fazlası olan 75.000-TL'nin davalıdan tahsilinie karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemek üzere, dava açma hakkının somut olayda, ilmi eser niteliğinde olduğu iddia edilen hesap raporunu düzenleyen davacı ...a ait olduğunu, diğer davacı şirketin hesap raporu üzerinde bir hakkı bulunmadığını, davacı ... tarafından hazırlanan raporun uluslararası kriterler çerçevesinde ağırlık birimleri ve parametreler esas alınarak bir raf sisteminin taşıyabileceği ağırlığın hesaplanmasına yönelik olduğunu, bu nedenle aynı hesabın farklı bir mühendis tarafından yapılmasında da aynı sonucun elde edileceğini,

yapılan mimari çizimlerin FSEK anlamında eser olarak kabulünün mümkün olmadığını, raporun davacıların bilgisi dışında müvekkili şirket tarafından çoğaltılarak ... San. A.Ş.’ne ibraz edildiği iddialarının tamamının gerçek dışı olduğunu savunarak, davanın reddin istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; somut olayda davaya konu raporun eser vasfının heyet bilirkişilerinin rapor ve ek raporlarında ayrıntılı ve gerekçeli olarak tartışılarak eser vasfına haiz olduğu sonucuna ulaşıldığı, davacılardan ...'ın eseri vücuda getiren, diğer davacı ...Ltd.Şti'nin ise FSEK 18.madde kapsamında mali hak sahibi olduğu, davalı yana ait raporun ise davaya konu eserin kopyası mahiyetinde olması nedeniyle eserden doğan hakları ihlalin oluştuğu ve FSEK 68.maddesi çerçevesinde talep olunan maddi tazminatın hukuki koşullarının bulunduğu kanaatine ulaşıldığı,

FSEK 68 hükmüne göre bilirkişilerce tespit olunan tazminat miktarının dosya içeriği ile de uyumlu olduğu ve talep gereği üç kat arttırılarak hükmedilmesi gerektiği, 25 bin TL'nin üç katı 75 bin TL üzerinden maddi tazminat talebi kabul edildiği, FSEK 68.maddesi hükmü ile taraflar arasında farazi sözleşmesel bir ilişki kurulduğu kabul edildiğinden tecavüzün ref'i talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile.

75.000-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tecavüzün ref'i talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; davaya konu hesap raporunun FSEK'da 2. maddesinden sayılan eser türlerinden olmadığı gibi, sahibinin hususiyetini de taşımadığını, davaya konu hesap raporunun "endüstriyel ürün tasarım projesi" olarak nitelendirilmesinin hiç bir dayanağı ve bilimsel yanı olmadığını, davacıya ait raporun hukuka aykırı olarak çoğaltılıp ya da kopyalanıp kullanılmadığını, ispat yükü üzerinde bulunan davacının bu yöndeki iddiasını somut deliller ile kanıtlayamadığını, bilirkişi raporundaki rayiç değer tespitinin neye göre yapıldığının,

hangi rayiç araştırmasına göre bu kanıya varıldığının açıklanmadığını, davacının davaya konu hesap raporunu piyasadan 3.000-TL ile 5.000-TL arasındaki bir ücret karşılığında temin etmek mümkün olduğunu, kabul anlamına gelmemek ilmi eser niteliğinde olduğu iddia edilen hesap raporunu düzenleyen kişinin davacı ... olduğu, bu itibarla bu hakkı dava etme hakkının sadece davacı ...'a ait olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıalarını tekrar ederek, müvekkil ile davalı arasında iş yapma sözleşmesinin sadece ... İşletmeleri için olduğunu, davalı ile başka iş yapılmadığını, ...

San. ile müvekkil arasında herhangi bir iş ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle tecavüz oluştuğunu ve tecavüzün ref'i gerektiğini, tecavüzün ref'i talebinin reddi kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, FSEK'ten kaynaklanan haklara tecavüzün ref'i ile maddi tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından ve katılma yoluyla davacı vekilli tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davaya konu raporun eser vasfında olduğu, ilk derece mahkemesince bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen rayiç bedelin 3 katı tazminata karar verilmesinin yerinde olduğu,

FSEK 68.maddesi hükmü ile taraflar arasında farazi sözleşmesel bir ilişki kurulduğu kabul edildiğinden tecavüzün ref'i talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.