İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/897 K.2023/1210

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; ... bank Bolu Şubesinin 20/02/2023 tarihli 60.000 TL meblağlı 1 adet çekin vadesinde ödenmediğini, alacaklarının hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi borç da vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma ihtimali olduğunu belirterek borçlunun menkul ve gayrimenkul mallarının ve 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/03/2023 tarih ve 2023/177 D.İş, 2023/184 Karar sayılı kararıyla; "1)İİK nın 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, 2)Davacının iddia ettiği 54.000,00 TL. alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçlunun, a)Taşınır mallarının,b)Taşınmaz mallarının,c)Üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, İHTİYATEN HACZİNE, 3)İhtiyati haciz isteyen tarafından %20 nakdi veya kati süresiz banka teminat mektubunun mahkeme veznesine yatırıldığı takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene verilmesine, takibin kesinleşmesi ve borçlunun muvafakatı halinde teminatın ihtiyati haciz isteyene iadesine, " karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz başvurusu üzerine ihtiyati haciz kararı verildiğini, akabinde İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından esasa kaydedildiğini müvekkilin ihtiyati haciz kararından, haciz tarihi olan 24/03/2023 tarihinde haberdar olduğunu ve icra takibi başlatıldığını, yasal süre içinde itiraz ettiklerini, kararın dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesinin muhatap bankanın bulunduğu yerin ödeme yeri sayıldığını, çekin keşide edildiği yerdeki mahkemenin borçlusu birden fazla ise borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağını,

yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, yetkili yer mahkemesinin müvekkilinin şirket adresi olan Bolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, müvekkili açısından mahkemenin yetkisine açıkça itiraz ettiklerini, verilen ihtiyati haciz kararına yetkisiz mahkemede verilmesinden dolayı yetki itirazında bulunduklarını, verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN REDDİ KARARI

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/04/2023 tarih ve 2023/177 D.İş, 2023/184 Karar sayılı ek kararıyla; "Dosya kapsamında yapılan incelemede; ihtiyati hacze konu çekin davacı ile ... VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ arasında düzenlenen Faktoring Sözleşmesinden kaynaklı olarak verildiği, bu nedenle alacağın temelini sözleşme ilişkisi oluşturduğu ve borçlulardan ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin adresinin Beylikdüzü / İSTANBUL olduğu bu haliyle mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından borçlunun ihtiyati haciz kararına yönelik yetki itirazının reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde.

"İhtiyati haciz kararının dayanağının çek olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin; borçlunun yerleşim yeri mahkemesi, muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemesi, İİK’nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki mahkeme, borçlu birden fazla ise borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, Bu seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul Anadolu adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, müvekkil şirket adresi, çekin keşide yeri ve çek ödeme yerinin Bolu olduğunu, bu nedenle yetkili yerin Bolu mahkemeleri olduğunu,

Mahkemenin gerekçesinde değindiği faktoring sözleşmesine müvekkilin taraf olmadığını, sözleşme tarafı olmayan müvekkil şirkete karşı işbu sözleşmedeki yetki hükümlerinin uygulanamayacağını, ayrıca diğer borçlu ...

İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin adresinin Beylikdüzü/İstanbul olduğunu, Beylikdüzü yargı çevresi açısından Bakırköy mahkmeleri yargı çevresinde bulunduğundan diğer borçlu şirketin adresinin de İstanbul Anadolu mahkemelerini yetkili kılmadığını." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çeklere dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin itirazı üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda itirazın reddine karar verilmiştir. Hüküm, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu’nun 265/1. hükmüne göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” Somut uyuşmazlıkta; itiraz eden vekilinin dava konusu çekin keşide yeri, muhatap yeri ve borçlu yerleşim yeri Bolu olduğundan yetkili mahkemenin Bolu mahkemeleri olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle kararı istinaf ettiği görülmüştür.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.” şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin ... bank Bolu şubesine ait olduğu, itiraz eden borçlu şirketin adresinin Merkez/Bolu olduğu, diğer borçlu ...

İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin adresinin Beylikdüzü/İstanbul olduğu, mahkemece yetkiye dayanak gösterilen faktoring sözleşmesine taraf olmayan kişiler yönünden yetki sözleşmesinin bağlayıcı olmayacağı anlaşıldığından; mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkisi bulunmadığından, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.