İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1675 K.2024/1970

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

... San. ve Tic. Ltd. Şti adına yargılamanın iadesi talebinde bulunan ... davalı dilekçesinde özetle; Mahkemenin 2016/631 E. sayılı dosyası kapsamında yürütülen yargılama neticesinde kendileri aleyhine verilen kararın kesinleştiğini, iade-i muhakemesi istenen kararda; 05/05/2014 tarihli kefalet sözleşmesindeki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'nın eli ürünü olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, tüm itirazlarına rağmen eksik inceleme neticesinde hüküm tayin edilerek alacaklarının hiç edildiğini, davacı yanın öncesinde ... tarafından şirket adına tanzim edilen çek ve senetlere ses çıkarmaması nedeniyle imza itirazının dinlenebilirliği bulunmadığını ileri sürerek yargılamanın iadesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, yargılamanın iadesi talebinde bulunan ...'nun davalı şirketin eski yöneticisi olduğu, davalının İTO kayıtlarının tetkikinde şirket yetkilisinin ...'ün olduğu, bu hali ile iade-i muhakeme talep eden davalı ...'nın davalı şirket üzerinde tasarruf yetkisi sona erdiği gerekçesiyle, davanın HMK'nun 114. ve 115/2. Maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

... San. ve Tic. Ltd. Şti adına istinaf talebinde bulunan ... istinaf dilekçesinde; davalı şirketi 18/07/2024 tarihinde devralındığını, ancak pay defterinin zayi olması sebebi ile devir işleminin sicilde yayınlanamadığını, zayi belgesinin alınması adına mahkemeye başvurulduğunu, yetkisine haiz olmadığı hususunun doğru olmadığını, mahkemece HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca mahkemenin tescil işlemlerin tamamlanması adına taraflarına süre verilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince, yargılamanın iadesi talebinin yukarıda yazlı şekilde usulden reddine karar verilmiştir. Karar ... San. ve Tic. Ltd.

Şti adına yargılamanın iadesi talebinde bulunan ... tarafından istinaf edilmiştir. Yargılamanın iadesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 10., HUMK'nın 449. ve HMK'nın 381/1. maddelerinde açıkça düzenlendiği üzere bağımsız bir dava olup, dava değeri üzerinden nispi olarak peşin karar ve ilam harcı alınmalıdır.

(Emsal Yargıtay 23. HD'nin 2014/64-3280 E-K sayılı kararı) Yargılamanın iadesi talebi yönünden ilk derece mahkemesince sadece başvurma harcı alınmış olup, Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi hükmü de gözönünde bulundurularak, dava değeri üzerinden nispi olarak peşin karar ve ilam harcı alınması gerekirken, eksik nispi harcın alınmaması doğru olmamış, kararın re'sen kaldırılması gerekmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 379. maddesi uyarınca yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra karar vermelidir. (Emsal Yargıtay 11.HD'nin 2012/18583 E- 2013/5024 K.sayılı kararı) İlk derece mahkemecesince, yargılamanın yenilenmesi dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden, taraflar dinlenilmeksizin evrak üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verilmesi doğru olmamış, kararın re'sen kaldırılması gerekmiştir.

Kanuni temsilin söz konusu olduğu hallerde temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması HMK'nın 114/1-d maddesinde hükmünde belirtildiği üzere dava şartıdır. Mahkeme dava şartı eksikliğini tespit ederse, davanın usulden reddine karar verir; ancak dava şartı eksikliğinin giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verilir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği giderilmemişse HMK'nın 115/2.maddesi gereğince davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Somut olayda ... San. ve Tic. Ltd. Şti adına yargılamanın iadesi talebinde bulunan ...'nun davalı şirketi temsil yetkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu husus HMK'nın 114/1-d hükmünde düzenlenen dava şartı eksikliğidir.

İstinaf dilekçesinde ileri sürüldüğü şekilde dava şartı eksikliğinin tamamlanması için, yargılamanın iadesini talep edenin açtığını ileri sürdüğü davanın sonuçlanmasının ve kendisinin şirket yetkilisi olarak tescil ve ilan edilmesinin beklenilmesi mümkün değildir.Ancak, söz konusu dava şartı eksikliğinin verilecek kesin süre içinde davalı şirketten icazet alınması ve davalı şirketin yetkili temsilcisinin davaya katılması ile giderilmesi mümkündür.

Bu nedenle dava şartı eksikliğinin giderilmesi için HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca kesin süre verilmeden, yargılamanın iadesi talebinin usulden reddi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle davalı şirket adına yargılamanın iadesi talebinde bulunan ...'nun istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.