İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1754 K.2025/315

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 356. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma açılarak yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 15/12/2005 tarihinde kurulmuş olup, işbu hususun 19/11/2006 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanmış olduğunu, kurulduğu tarihten bu yana başta İstanbul olmak üzere tüm Türkiye'de "..." ve "..." markaları ile güvenlik kamera sistemleri, güvenlik yangın sistemleri, kablo sistemleri başta olmak üzere birçok güvenlik, alarm sistemleri parçalarının tedarikini, perakende satışını, kurulumunu, montajını ve bakımını yapmakta olduğunu, davalının da müvekkili ile aynı iş kolunda faaliyet gösterdiğini ve 07/01/2015 tarihinde unvanını "..." olarak değiştirilmiş olduğunu,

"..." markasını tescil ettirmek için davalının 23/01/2018 de başvurduğunu, davalının, "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ses ve görüntülerin kaydı, nakli gibi amaçla kullanılan kameraların, fotoğraf makinelerinin, mikrofonların, hoparlörlerin, algılayıcıların (sensörler), koruma ve can kurtarma amaçlı donanımların, ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazların, yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil, yangın söndürme aletleri gibi malların müşterilerce elverişli bir şekilde görülmesi ve satın alınması hizmetleri" bakımından markasal hak sahibi olmadığını müvekkilinin 29/03/2007 başvuru,

01/04/2008 tescil tarihi olmak üzere "..." markasının TPMK nezdinde 9,11,37,45 nice sınıflarında tescilli olduğunu, bu sınıflara göre "güvenlik hizmetleri, ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi için cihazlar hizmetlerini ilgili marka ile yerine getirme hakkının müvekkilinde olduğunu, davalının 23/01/2018 tarihinde 35.sınıf bakımından "..." ve 25/07/2017 tarihinde 20 ve 35.nice sınıflar bakımından "... grup" markalarını TPE nezdinde tescil ettirmesine rağmen YİDK kararına göre müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ses ve görüntülerin kaydı, nakli gibi amaçla kullanılan kameraların,

fotoğraf makinelerinin, mikrofonların, hoparlörlerin, algılayıcıların(sensörler), koruma ve can kurtarma amaçlı donanımların, ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazların, yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil, yangın söndürme aletleri gibi malların müşterilerce elverişli bir şekilde görülmesi ve satın alınması hizmetlerinden mahrum bırakılmış olduğunu, kendisine tanınmamış olan 35.nice sınıf alanlarda faaliyette bulunarak müvekkilin tescil ettirdiği markanın kullanımına tecavüz ettiğini, müvekkili nezdinde maddi ve manevi zarara yol açtığını, davalının söz konusu eylemler ile müvekkilin tescilli markasına,

marka hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitini, tecavüzün önlenmesini, haksız rekabetin menini, davalının tescil ettirdiği "..." ve ... grup" markalarının hükümsüzlüğü ve terkinini, davalının ticaret unvanının terkinini, hüküm kesinleşinceye kadar davalı adına kayıtlı taşınmaz mal ve taşınır araçlara söz konusu dava değeri miktarında ihtiyati tedbir konulmasına, müvekkilden izinsiz bir şekilde kullandığı markanın bulunduğu davalıya ait iş yerinde bulunan tabelanın, faturaların, çeşitli stickerların, kartvizitlerin ve ürün fiyat listelerinin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Mahkemenin 15.06.2020 T.li ara kararında davacının maddi manevi tazminat taleplerinin iş bu dosyadan tefrikine karar verilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firmanın 05/09/2019 tarihinde Bakırköy CBS'na müvekkili hakkında şikayette bulunarak kendilerine ait "..." ve "..." markalarının müvekkili tarafından taklit edildiğini iddia ettiğini, yapılan soruşturma doğrultusunda; şikayete konu eylemin hukuki ihtilaf mahiyetinde bulunduğu kanaat ve sonucuna varılarak müvekkili hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacı tarafından bu karara itiraz edildiğini, davacının itirazının Bakırköy 6. Sulh Ceza Hakimliği tarafından değerlendirilerek,

CBS'nın kararına yapılan itirazın reddine kesin olarak karar verilmiş olup, müvekkilinin davacı firmanın markasına tecavüz etmediğinin işbu kararla ile de sabit olduğunu, müvekkilinin 25/07/2017 tarihinde 20.ve 35.sınıflarda "...

Grup", 23/01/2018 tarihinde de 35.sınıf bakımından "..." markalarını TPMK nezdinde tescil ettirmiş olduğunu, davacı firmanın 2008 yılında tescil edilmiş "..." markası bulunduğunu, davacı firmanın, müvekkilinin markası ile aynı olan "..." ibaresi için de 05/04/2018 tarihinde, yani müvekkilinin tescil tarihinden 4 ay sonra,

tescil başvurusunda bulunmuş olduğunu, yapılan itirazlar doğrultusunda davacının tescil başvurusunun TPMK tarafından kısmen reddedilmiş olduğunu, ... ibaresinin ilk defa piyasada müvekkili tarafından kullanılmış ve müvekkili tarafından tescil edilmiş olduğunu, davacının kullandığı marka ve ibarenin ... ibaresi olduğunu ve ibarenin de müvekkili tarafından kullanılmadığını, müvekkilinin ticari alanda kullandığı ibarenin, kendi soyadını taşısa bile,

tek başına "..." kelimesinden oluşmadığını, nitekim davacı tarafından yaptırılan delil tespitinde de salt ... ibaresinin bulunduğu herhangi bir delile ulaşılamadığını, dolayısıyla davacıya ait "..." markasının işbu ihtilaf ile ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin "..." ibaresini ticaret unvanında 2015 yılından beri kullandığını, davacı tarafın ... ibaresini 2018 yılında tescil ettirmiş olduğunu, marka hukukunda kabul edilen genel ilkeye göre, bir markayı ilk defa kullanan ve ona ayırt edici niteliği kazandıran kişinin "gerçek hak sahibi" olduğunu,

bu anlamda müvekkilinin ... markasını ilk kez ortaya koyması ve piyasada maruf hale getirmesinin yukarıda bahsi geçen tescil göz önünde bulundurulduğunda markaya ilişkin kullanımı sebebiyle, müvekkili şirketin anılan marka üzerinde gerçek hak sahibi olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; -Davalının markasal kullanımlarının davacıya ait markalardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, men'ine, -Davalının, dosya içeriğinde mevcut 2019/408 d.iş sayılı dosyada yapılan tespit ve alınan raporda ve 15/01/2021 tarihli ana dosyada bulunan bilirkişi raporunda ayrıntısı mevcut olmak üzere tespit olunan davacının... tescil nolu "..." markasının tescilli olduğu "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi(reprodüksiyonu) için cihazlar...

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar..." ve davacının ... tescil numaralı markasının 35.sınıf mağazacılık hizmetinde tescili kapsamındaki "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için..." ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi(reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar...

Makina ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar:...algılayıcılar(sensörler)...ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar..." sınıflarında davalıya ait olan tüm ve tespit olunan mevcut kullanımlarına ait her türlü tabela, fatura, sticker ve kartvizitlerin kaldırılmasına, -Davacının hükümsüzlük ve ticaret unvanının terkini talep ve davalarının ayrı ayrı REDDİNE" karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

DAİREMİZ 13/07/2023 TARİH VE 2021/1664 ESAS, 2023/1107 KARAR SAYILI KARARINDA;"...1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2- Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, - 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 16.04.2021 Tarihli ve 2021/194 Esas, 2021/80 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, -Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; -Davalının markasal kullanımlarının davacıya ait markalardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine,

men'ine, -Davalının, dosya içeriğinde mevcut 2019/408 d.iş sayılı dosyada yapılan tespit ve alınan raporda ve 15/01/2021 tarihli ana dosyada bulunan bilirkişi raporunda ayrıntısı mevcut olmak üzere tespit olunan davacının... tescil nolu "..." markasının tescilli olduğu "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi(reprodüksiyonu) için cihazlar...

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar..." ve davacının ... tescil numaralı markasının 35.sınıf mağazacılık hizmetinde tescili kapsamındaki "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için..." ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi(reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar...

Makina ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar:...algılayıcılar(sensörler)...ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar..." sınıflarında davalıya ait olan tüm ve tespit olunan mevcut kullanımlarına ait her türlü tabela, fatura, sticker ve kartvizitlerin kaldırılmasına, - Davalı şirketin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin TERKİNİNE, -Davacının markanın hükümsüzlüğü taleplerinin REDDİNE," şeklinde karar vermiştir. Dairemiz kararı davalı vekilince temyiz edilmiştir.

YARGITAY İLAMI Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/10/2024 Tarih ve 2023/5335 Esas, 2024/7059 Karar sayılı ilamında; "..Dava, markaya tecavüz, haksız rekabetin tespiti men'i, ref'i, ticaret unvanının terkini ve davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, davalının markasal kullanımlarının davacıya ait markalardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, men'ine, davacının ... tescil nolu "..." markasının tescilli olduğu "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi(reprodüksiyonu) için cihazlar...

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar..." ve davacının ... tescil numaralı markasının 35. sınıf mağazacılık hizmetinin tescili kapsamındaki "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ..." ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi(reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar ... Makina ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: ...

Algılayıcılar (sensörler) ... ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar ..." sınıflarında davalıya ait olan tüm ve tespit olunan mevcut kullanımlarına ait her türlü tabela, fatura, sticker ve kartvizitlerin kaldırılmasına, davalı şirketin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin terkinine, davacının markanın hükümsüzlüğüne yönelik taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Ancak, davalının 2015 yılında değiştirdiği ünvanının da davacı markasına dayanılarak terkinine karar verilmişse de dosya içeriğine göre tarafların aynı iş alanında faaliyet gösterdiği, coğrafi olarak birbirine yakın oldukları hatta geçmişe dayalı iş ilişkilerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalının tescilli ticaret ünvanını görüp bilen davacı 4 yılı aşan süredir ses çıkarmamakla sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğramıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince bu husus göz ardı edilerek davalının ticaret ünvanındaki "..." ibaresinin de terkinine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine," Şeklinde karar vermiştir.

GEREKÇE Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti meni refi, ticaret unvanının terkini ve davalı adına tescilli ... ibareli marka il.e ... ibareli markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Dairemizce yapılan incelemede davalı vekilinin istinaf isteminin reddine, davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizin kararına karşı, davalı vekilinin temyiz başvurusu kısmen kabul edilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamına istinaden duruşma açılmış, taraf vekillerinin beyanları alınarak bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Yargıtay bozma ilamında; davalının ticaret unvanının terkinine karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilmiş, davalı vekilinin diğer temyiz sebeplerinin ise reddine karar verilmiştir.

Bu durumda mahkemenin markaya tecavüzün tespiti, meni refi isteminin kabulüne, markaların hükümsüzlüğü isteminin reddine karar verilmesi yerinde olduğu gibi, karar bu yönden kesinleşmiştir. Ticaret unvanının terkini istemine yönelik istinaf istemine gelince.

Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere, tarafların aynı iş alanında faaliyet gösterdiği, coğrafi olarak birbirine yakın oldukları, hatta geçmişe dayalı iş ilişkilerinin bulunduğu, bu kapsamda davalının tescilli ticaret ünvanını görüp bilen davacının 4 yılı aşan süredir ses çıkarmamakla sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı dikkate alındığında ticaret unvanın terkinine yönelik istemin reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri ile sınırlı ve kamu düzeni dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf isteminin reddine, Dairemiz kararı temyiz aşamasında bozulmuş olmakla HMK 353/1-b-2, 3.maddeleri gereğince esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.