Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1771 K.2025/351

Taraflar arasındaki Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketin otomotiv sanayinde faaliyet gösteren sektöründe maruf bir firma olduğu, müvekkili ile davalı arasında otomotiv parçalarının basımında kullanılmak üzere "GLK" projesi olarak adlandırılan sac parçalarının punta kaynaklarının yapılabilmesi için gerekli kaynak hattının imalatı, kurulumu ve hesaplanan hedef değerlere göre devreye alınması konusunda sözleşme imzalandığı, davalıya sözleşme bedeli olarak çek karşılığı olarak toplam 800.000 Euro ödendiği, 700.000 Euro'sunun tahsil edildiği,

ancak davalı şirketçe sözleşme gereği yükümlülüklerin yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin Gebze 6. Noterliği'nin 13/05/2016 tarih, ... yevmiye no'lu ihtarı ile feshedilerek davalıya ödenen sözleşme bedelinin iadesinin talep edildiği, ancak netice elde edilemediğini, mağduriyetlerinin daha fazla artmaması için müvekkili şirket tarafından keşide edilen ve sözleşme bedeli olarak davalıya teslim edilen çeklerden 100.000 Euro tutarındaki son 4 adet çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Davanın kabulü ile; dava konusu Halkbank Kozyatağı Ticari Şubesi ... nolu 27/05/2016 keşide tarihli 30.000 Euro bedelli çek, Halkbank Kozyatağı Ticari Şubesi ... nolu 27/05/2016 keşide tarihli 25.000 Euro bedelli çek, Halkbank Kozyatağı Ticari Şubesi ... nolu 24/06/2016 keşide tarihli 20.000 Euro bedelli çek ve Halkbank Kozyatağı Ticari Şubesi ... nolu 24/06/2016 keşide tarihli 25.000 Euro bedelli çekler nedeni ile,

davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekler ödenmiş olduğundan çek bedellerinin istirdatına, çeklerin bedeli olan toplam 100.000,00.-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava dilekçesi ile talep edilmediğinden faize ilişkin istemlerin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesinin dava dilekçesi ile talep edilmediği ve ıslah yapılmadığından bahisle faize yönelik taleplerini reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, fazlaya dair talep ve dava hakları mahfuz olmak üzere; yerel mahkeme kararının "faize ilişkin istemlerin reddine'' yönelik verilen yasa, usul ve hakkaniyete aykırı kısmının istinaf itirazları doğrultusunda kaldırılmasını, haklı davanın kabulü ile; davaya konu 4 adet çek nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalıya haksız şekilde ödemek zorunda kalınan 100.000,00 Euronun ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari-avans faiziyle birlikte davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK,

3. Değerlendirme Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı, davalı ile "GLK" projesi olarak adlandırılan sac parçalarının punta kaynaklarının yapılabilmesi için gerekli kaynak hattının imalatı, kurulumu ve hesaplanan hedef değerlere göre devreye alınması konusunda sözleşme imzalandığı, anılan sözleşmede yapılacak imalatların teknik özellikleri, kullanılacak malzemeler ile teslim tarihinin 25/01/2016, sözleşme bedelinin 800.000 Euro olarak kararlaştırıldığı, davacının ödeme yükümünü yerine getirmesine karşın eser teslim edilmediğinden sözleşmenin Gebze 6.Noterliğinin 13/05/2016 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarı ile feshedildiği,

aynı ihtarnamede, davalıya sözleşme bedeli olarak ödenen paraların iadesinin talep edildiği, ihtarnameye cevap verilmediği ve iade yapılmadığından davacı tarafından keşide edilen ve sözleşme bedeli olarak davalıya teslim edilen çeklerden 100.000 Euro tutarındaki son 4 adet çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya karşı cevap vermemiştir. Mahkemece, dava konusu çeklerin düzenlenen sözleşme gereği davalı şirkete verildiği, davacının alt ilişkiyi ispat ettiği, davalının, davacı taraf ile imzalamış oldukları sözleşme nedeni ile üzerine düşen edimi yerine getirmediği, çeklerin piyasaya sürülmesi ve üçüncü kişilerce tahsil edilmesi nedeni ile davanın istirdat davasına dönüştüğü ve davalının çek bedellerini iade etmesi gerektiğinden davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı vekilince istirdadına karar verilen bedel için faiz hükmedilmediğinden karar faiz yönünden istinaf edilmiştir.

Eser sözleşmesi TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur.

Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı tarafından dava konusu ödeme aracı olan çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemi ile açtığı davada yargılama devam ederken çeklerin piyasaya sürülmesi ve üçüncü kişilerce tahsil edilmesi nedeni ile istirdat davasına dönüştüğü, davacının dava dilekçesinde faiz talebi bulunmadığı gibi bu yönde yaptığı bir ıslahı da bulunmadığında taleple bağlılık ilkesi gereğince faize hükmedilmemesinde yasaya uymayan bir yön olmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin reddi gerekir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı