Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1779 K.2025/211

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili;...... günü meydana gelen deprem felaketi nedeniyle müvekkiline ait .......... yıllarına ait yevmiye defteri, kebir defteri, envanter defteri, alış ve satış faturalarının zayi olduğuna ilişkin taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talebin, TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hakdüşürücü süre içinde yapılmadığı, davacının ..... tarihinde bölgede gerçekleşen deprem hasebiyle, defterlerinin ya da evrakların zayi olduğunu........ tarihinde öğrenmesine rağmen, eldeki davayı ...... tarihine kadar değil de ...... tarihinde açtığı, ayrıca her ne kadar davacı vekili tarafından gerçekleşen depremden ötürü tedavi gördüğüne dair .... tarihli rapor sunulmuş ise de, rapor içeriğinde şirket temsilcisi . .. tedavilerinin ayaktan takip edildiğinin belirtildiğinden söz konusu raporun dikkate alınmadığı belirtilerek, ..

68/son maddesi ile .. Bazi Alacakların. Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10/22’nci maddesi gereğince, eldeki davanın hak düşürücü sürenin tamamlandığı tarihten sonraki bir tarihte açılması hasebi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davacı vekili, .. depreminde şirket merkezinin bulunduğu .. İli, .. İlçesi, ....... adresli binanın ağır hasar aldığını, yine aynı deprem sebebiyle, şirket yetkilisi ..

İnalbars'ın ikamet ettiği ......... adresli binanın yıkıldığını, .. . binanın yıkılmasıyla birlikte enkaz altında kalarak aynı gün içerisinde sağ olarak çıkartıldığını, doğrudan............. tarihleri arasında uzun süreli tedavi gördüğünü, bu süreçte müvekkil firma yetkilisinin tedavisi uzunca bir süre hastanede müşahede altında tutularak yapıldığını, sonrasında hastaneden taburcu edilip, tedavisine evden devam edildiğini, tedavi boyunca .. ..!ın bacaklarından almış olduğu yaralanmalar ve zedelenmeler nedeniyle yürümekte zorlandığını ve koltuk değnekleriyle hareket edebildiğinden .. ikamet etmek durumunda kaldığını,

uzunca bir süre yürüyememesi nedeniyle, tedavisinin .......yıldan uzun bir süredir devam ettiğini en son .....tarihinde hastane tedavisi sona ererek ........ döndüğünü, mahkemece kararda müvekkil firma yetkilisinin ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu.. tarihinde öğrenmiş sayıldığına kanaat getirilmişse de şirket merkezinin deprem dolayısıyla yıkılmayıp aldığı hasar nedeniyle yıkım ekipleri tarafından çok sonraki bir tarihte yıkıldığını, kaldı ki .. tedavi gören . .. müvekkil şirkete ait ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu bilebilmesinin mümkün olmadığını,

bacaklarından ve ayaklarından yaralanan müvekkilinin ortopedi bölümünde tedavi gördüğünü ve tedavisi bittikten sonra .. dönebildiğini, raporda bahsedilen ayakta tedavi hususuna mahkemece alelade bir tedavi süreciymiş gibi yaklaşılmasının isabetsiz olduğunu, müvekkilinin yaşamış olduğu doku, kas ve kemik zedelenmeleri nedeniyle uzunca bir süre yürüyemeyip tedaviye cevap vermeye başladıkça koltuk değnekleriyle hareket etmeye başladığını ancak tedavinin son zamanlarında normal bir insan gibi hareket edebildiğini, tedavisi tamamlanınca da .. dönebildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuki mahiyeti itibariyle, TTK 82/7 maddesi mucibince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

........yayımlanarak yürürlüğe giren . sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10/22.maddesinde ..... sayılı . . ..sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri... tarihinde ..

İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren .... tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Ancak bu yerlerde bulunan mükellefin il veya ilçe idare kurullarından defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak alacağı belge de yetkili mahkemeden alınmış belge hükmündedir.

Böyle bir belge almamış olan mükellef, defterlerini ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Defter veya belgelerinin iş yerinde veya .. sayılı Kanun uyarınca yetkili meslek mensubunun faaliyetlerini yürüttüğü yerde zayi olduğunu beyan eden mükellef, ilgili mahkemeye veya il/ilçe idare kuruluna başvurduğunu gösteren belge ile yeni defterlerin açılış onayını notere yaptırabilir.

Şu kadar ki ilgili mahkeme veya kurullarca defter ve belgelerin zayi olmadığına karar verilmesi halinde mükellef, defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır.

Bu fıkra kapsamında yapılan yeni defterlerin tasdiki işleminden 492 sayılı Kanun hükümlerine göre noter harcı, ..sayılı Noterlik Kanununa göre her ne adla olursa olsun noterlik ücreti alınmaz......... sayılı Kanun kapsamında tutulması ve tasdiki zorunlu olup elektronik ortamda tutulan defterlerden,....... tarafından muhafaza edilen ya da muhafaza edilmek üzere anılan Bakanlığa elektronik ortamda iletilen defterler bakımından bu madde hükümleri uygulanmaz.

Mükelleflerin talebine istinaden bu defterlerin teslimine ilişkin usul ve esaslar, .. görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir."hükmü düzenlenmiştir.

Mahkemece davanın 7440 sayılı kanunun .... maddesinde belirlenen son tarih olan .....tarihi geçirilerek .... tarihinde açılması nedeniyle davanın hak düşürücü sürenin geçtiğinden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, . sayılı kanunun ... maddesinde düzenlenen ek hak düşürücü sürenin dahi geçtiğinin dosya kapsamında belirgin olduğu,

öte yandan gerçekleşen depremden ötürü tedavi gördüğüne dair .. tarihli rapor sunulmuş ise de, rapor içeriğinde şirket temsilcisi . .. tedavilerinin ayaktan takip edildiğinin belirtildiği, dolayısıyla süreler açısından eski hale iade şartlarının da oluşmadığı anlaşıldığından zayi belgesi verilmesini isteyen şirket vekilinin vaki istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."