İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/181 K.2025/1236

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yazar sıfatıyla hak sahibi olduğu ve kendi hayatını romanlaştırdığı ... isimli kitabı üzerindeki telif haklarına ... kanalında yayınlanan ... isimli dizide izinsiz olarak işlenerek yer verilmesi suretiyle müvekkilinin mali ve manevi haklarına tecavüz edilmesi sebebiyle davacının eserine tecavüzün ref'ine, tedbiren dava konusu dizinin 35,36,37,38,39,40, 41,42. Bölümlerinin yayınlanmasının önlenmesine, FSEK m.70/3 uyarınca şimdilik 100.000-TL maddi 250.000-TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren başlayacak ticari avans faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... .. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu dizinin 35-42. Bölümlerin yayınlanmış olduğunu, dolayısıyla bu bölümlere ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiğini, kaldı ki ... isimli dizi dış yapım olarak diğer davalı tarafından yapılmış olup gerek senaryo ve gerekse diğer unsurlar yönünden müvekkilinin hiçbir katkısının mevcut olmadığını bu nedenle müvekkil açısından davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kitapla müvekkili tarafından yapımı gerçekleştirilen dizide yer alan senaryo, olay örgüsü, öykülerin hususiyetini oluşturan karakterler arasında hiçbir benzerliğin olmadığı, evrensel temaları içeren çatışmalara bağlı bazı duygu ve düşüncelerin aynı sonucu ama farklı üslup ifade ve kurgu ile anlatılmasının intihali kabule yeterli olmayacağı, eserlerin geçtiği ortam, öykü, olayların kurgusu ve gelişimin tamamen farklı olduğunu bu nedenle davanın reddini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

".... gerek 1. gerekse 3. Raporlar HMK 266 madde kapsamında bilimsel olarak olarak hazırlandığından hükme esas alınmış, 2. Rapor ise denetime uygun olmayacak şekilde genel ifadeler ile hazırlandığından hükme esas alınmamıştır.

... Somut olayda ise kitabın içeriği ile ...'nın davaya konu bölümleri incelendiğinde; her iki karakterin birbirinden bağımsız hikâyeleri olduğu ve farklı temalar üzerine kuruldukları anlaşılmıştır. Zira olay örgüsü, bir hikâyeyi neden sonuç ilişkisiyle, diyalektik kurallarla birbirine bağlayan olayların, eylemlerin zincirini oluşturur. İçinde çatışma, engel, kahramanın motivasyonunu barındırır. Bu dramatik gereksinimle; iki hikayenin birbirinden farklı oldukları, intihal bulunmadığı hususu 1. Rapor ve 3. Raporda bilirkişilerce HMK 266 madde kapsamında denetime uygun şekilde tespit edildiğinden , mahkememizce hükme dayanak olarak alınmış olup, toplanan delillere göre; Davanın REDDİNE, " Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;... isimli dizinin esinlenildiği ifade edilen ... ... isimli romanda böyle bir karakter yer almamakla birlikte anılan karakterin ve hikayesi müvekkiline ait "..." adlı kitabın izinsiz işlenmesi ve müvekkilinin telif haklarına tecavüz edilmesi suretiyle oluşturulduğunu, dizideki ... karakterinin bizzat müvekkilinin karakterleştirilmiş hali olduğunu, müvekkilinin romanında bizzat kendi hayatını anlatmakta olduğunu,hüküm vermeye elverişli bulunmayan raporlara dayanılarak davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin metodolojik hataya düştüğünü, soyut bir incelemede bulunduklarını,

eserlerin yazılış tekniğine uygun bir inceleme yapılmadığını, davaya konu her iki eserin de kolay analiz edilebilir sıradan anlatılar olmadığını, hususiyet bakımından aynı ve ayrı olan unsurlar ancak parçalı yapının detaylı analiziyle mümkün olduğunu, müvekkilinin iddiasının, bütün eserin değil her iki eserdeki ana kadın karakterinin ve de kitabın bütününü kapsayan ancak davalı tarafa ait dizideki ana karakterin geçmişi olarak kullanılan ve hususiyet taşıyan unsurlarla sınırlı olup bu unsurlar ölçüsünde intihal iddiasında bulunduğunu, müvekkiline ait kitabın bilinç akışı tekniğiyle yazılması,

davalıya ait dizi senaryosunda ise psikolog ile yapılan terapilerin duygular, düşünceler, travmalara inilmesi söz konusu olduğunu, ... ve ... tarafından hazırlanan teknik mütalaa görmezden gelinmesinin hatalı olduğunu, davalıya ait "..." adlı dizide müvekkilinin "..." adlı eserinden intihal yapıldığını, yapılan bu intihal unsurlarının bir arada kendine ait bir hususiyet taşıdığı,

hayatın normal akışı içindeki klişelerden oluşmadığını, hükme esas alınan raporlarını düzenleyen heyetlerin gerekli yetkinliğe ve denetime sahip olmadığını, bu nedenle raporlar itibar edilmesinin yerinde olmadığını, kararın kaldırılarak gerekli incelenmelerin yapılması ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı, FSEK'e dayalı mali ve manevi hakların ihlal edildiği iddiası ile esere tecavüzün ref'i, maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece aşamalarda üç ayrı bilirkişi heyetinden rapor alındığı, ilk iki rapor arasındaki çelişkinin üçüncü rapor ile giderildiği, yeterli ve hükme elverişli nitelikteki 1. ve 3.rapora göre; eserlerdeki tematik ve dramatik anlatılar bütünlerinin tamamen birbirinden farklı olduğu, olay örgüsü, yan karakterler, romantik ilişkiler, hikayelerdeki vefatlar yönünden bir benzerliğe rastlanmadığı,

her iki karakterin birbirinden bağımsız hikâyeleri olduğu ve farklı temalar üzerine kuruldukları, intihal bulunmadığı tespit edilmiş olmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.