İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1851 K.2025/207

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı taraf ile ... Tic. A.Ş.

Arasında 18/12/2017 tarihinde yüksek kar marjı ile sözleşme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4 sayfa ve 10 maddeden oluşturulduğunu , bu sözleşmeyi Davalının yatırımcı sıfatı ile imzaladığını, taraflar arasında imzalan sözleşme ile projelere yatırım yapılması ve bu projelerin hayata geçmesi ile yatırımcının kazanımlarının elde etmesi amaçlandığını, davalının sözleşmeyi yatırım yapmak sureti ile kazanımlar elde etmek için kendi hür iradesi ile imzaladığını, imzalanan sözleşme uyarınca Müvekkilinin bir kefaletinin söz konusu olmadığını, davalı tarafın müvekkili hakkında başlatmış olduğu icra takibinde,

Müvekkiline 28.04.2017 tarihinde 14.250,00-TL ve 28.12.2017 tarihinde 85.200,00-TL olmak üzere toplamda 99.450,00-TL ödünç para verdiğini iddia ettiğini, davalı tarafın başlatmış olduğu icra takibindeki bu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalı tarafın Müvekkilinin hesabına göndermiş olduğu paranın ödünç para olmadığını, davalı tarafın müvekkiline göndermiş olduğu paranın müvekkili tarafından Davalı adına ... Tic. A.Ş. Hesabına yatırılması için olduğunu, davalı ile ... Tic.

A.Ş. Arasındaki akdedilen sözleşme gereği, ... Turizm Tic. A.Ş.

Tarafından Davalının kendi adına yatırılmış paraya karşılık senet düzenlendiğini ve bu senet şirket tarafından Davalıya teslim edildiğini, müvekkilinin davalı tarafa bir borcu bulunmadığını, davalının akdedilen sözleşme karşılığı yatırmış olduğu paraya karşılık hem şirketten senet alması hem de müvekkili hakkında icra takibi başlatmasının davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesini sağlayacağını, müvekkili hakkında başlatılan Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün 11.03.2019 tarih ve ... E. Sayılı takip dosyasının iptaline ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetle müvekkili hakkında icra takibi başlatan davalının İİK. m. 72 hükmü uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşıldığından kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle.

Dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edilmediğini, mahkemenin yetkili olmayıp İstanbul Anadolu mahkemesinin yetkili olduğunu, TTK'nın görev hükümlerini düzenleyen 4. Maddesin hükmü çok açık olup, tarafların tacir olup olmadığına yahut bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın (davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydı ile) ödünç işlemini ticari iş karinesinden yararlanacağından ötürü ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, Y.11.

Hukuk Dairesi 2018/1846 E., 2019/3509 K. Bu yönde olduğunu, Davacı tarafın adli yardım talebi soyut olup, yargıtay uygulamasına uygun bir adli yardım talebi bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, iddianın yazılı delile ispatı gerektiğini, icra takibi kesinleşmiş olduğundan ötürü teminat karşılığında dahi icra takibinin durdurulması mümkün olmadığını, Kararın kaldırılmasını, dosyanın yetkili ve görevli olan İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; menfi tespit istemine esas icra dosyasında takibin sebebi olarak "ödünç nakit para" gösterilmiştir. Dosyaya yansıyan bilgi ve belgelere göre tarafların tacir olmadığı mahkemece tespit edilmiş olup taraf vekilleri de bu yönden itirazda bulunmamıştır. Bu durumda görev hususu kamu düzenine ilişkin mahkemece her aşamada re'sen karar verilebileceğinden, ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmüştür.

Davacı vekili, adli yardım ve ihtiyati tedbir ile ilgili de istinaf sebebi ileri sürmüş ise de, bu hususta mahkemece verilmiş bir karara dosyada rastlanmadığı gibi, adli yardım talebinin değerlendirilmesi kararı istinafa tabi olmadığından değerlendirme yapılmamıştır. Davalı vekili, yetki itirazında bulunmuş ise de, yetki itirazının görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekli olmakla bu yöndeki istinaf istemi de değerlendirilmemiştir.

Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.