İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/225 K.2025/1342

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin kurucusu ...'ın ülkemizin ilk üniversiteye hazırlık dershanesi olan ve ... Merkezi A.Ş. Tarafından kurulmuş olan "... ... MERKEZİ DERSHANESİ" isimli ticari işletmeyi Beşiktaş 3. Noterliği'nin 29.07.1997 tarih ve 12124 yevmiye numaralı sözleşmesi ile ...

Merkezi A.Ş.'den devir aldığını, 1997 yılında ... tarafından alındığında İstanbul Beşiktaş'ta tek şube olarak faaliyet göstermekte iken, 1999 yılında Bakırköy şubesi, 2000 yılında Kadıköy şubesi, 2002'de Kadıköy'de ikinci şube açılmış, gün geçtikçe şube sayısını artıran ... Merkezi günümüz itibari ile Türkiye genelinde 140 şubeye ulaştığını, ..., eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yapılması amacıyla 1997 yılında ... EĞİTİM YAYIMCILIK VE TURİZM HİZ.

A.Ş.' yi, 2005 yılında ise müvekkil ... MERKEZİ EĞİTİM HİZ.A.Ş. 'yi kurduğunu, ... MERKEZİ EGİTİM HİZMETLERİ A.Ş.'nin “...” ibaresini içeren markalarıyla dershanecilik sektöründe 1997 yılından bu yana sektörün öncülerinden biri olduğunu, ... ibaresini içerir çok sayıda markasının mevcut olduğunu, eğitim öğretim hizmetleri ve ürünleri bakımından tanınmış marka haline geldiklerini, www....com internet sitesi ve sosyal medya hesaplarının mevcut olduğu, davalının ...

Okulları ve şekil markasıyla benzer biçimde kullanımının tespit edildiğini, Davalı şirket yetkilisi ...'nın yetkilisi olduğu dava dışı şirket ...

Eğitim Sağlık Danışmanlık Hizmetleri A.Ş. ile müvekkilİ şirket arasında müvekkile ait "..." ibareli markaların kullanımına yönelik 26.08.2020 tarihli Marka ve Lisans Sözleşmesi imzalandığını, Marka ve Lisans Sözleşmesi ile davalı şirket yetkilisinin yetkilisi olduğu diğer şirketine, müvekkiline ait "..." ibareli markaları ile "İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, Esenyurt Köyü, Tapunun 4-5 Pafta , ...

Ada, 1 Parsel sayılı taşınmazın 10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21 numaralı Bağımsız Bölümler " adresinde Kişisel Gelişim Kursu açma hakkı verildiğini, davalının marka ve lisans sözleşmesine aykırı biçimde, '...fenbilimleri” ve '... ...' - ibarelerini kendi adlarına tescil ettirmek istediklerini, iltibasa sebebiyet verdiğinden huzurdaki davanın açılmış olduğunu, bu durumun tescilli ticaret ünvanından doğan hakları da ihlal ettiğini, tüm bu sebeplerle tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesi talep ve dava olunduğunu, davacı müvekkilin ...sayı ile tescilli ve tescilsiz marka haklarına,

tescilli ticaret unvanı ve işletme adına karşı gerçekleştirilen vaki tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesini, men’ini, durdurulmasını, kaldırılmasını, tecavüz ve haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, masrafın davalı tarafından karşılanması kaydı ile kesinleştiğinde tirajı en yüksek üç gazeteden birinde tamamen veya mümkün değilse özet olarak yayınlanmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Müvekkilİ ... ...

Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi eğitim sektöründe faaliyet göstermekte olup öğrencilerine güçlü eğitim kadrosu eşliğinde kaliteli ve donanımlı hizmet politikası ile en üst seviyede memnuniyeti ilke edindiğini, bir eğitim yeri olduğunu, müvekkil şirket eğitim - öğretim alanında faaliyet göstermekte olup değişen sistemleri devamlı olarak takip edip kendini bu konuda yenileyerek öğrenci ve velilerin ihtiyaçlarını karşılayabilmesindeki başarısından dolayı sektöründe haklı bir ün edindiğini, ticaret unvanı olan "... ..." olarak tanınmakta ve oldukça başarılı konumda bulunduğunu,

‘‘taklit etme kastıyla yapılmış kötü niyetli eylem’’ olarak nitelendirdiği eylemlerin kabul edilemeyeceğini, ... ibaresi tescil edildiği sınıf itibariyle zayıf marka olduğunu, davacının markası ile neredeyse birebir şekil ibaresi bulunan markalar 41. sınıfta fazlasıyla mevcut olduğunu, müvekkilin tescilli markası yalnızca beyaz zemin üzerine siyah harflerle "......" yazılarak tescil edildiğini, davanın reddi gerektiğini, davacı şirkete ait ... markası tanınmış marka olmadığını, davacı şirket markaları ile müvekkil markası arasında haksız rekabet yaratacak bir benzerlik bulunmadığından bahisle huzurda görülen davanın reddi gerektiğini,

müvekkili şirketin marka kullanımının 6769 sayılı smk anlamında usule uygun olduğunu, davacı tarafından müvekkiline karşı ikame edilmiş İst.

3. FSHM 2021/ 500 e. sayılı marka hükümsüzlüğü konulu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin tedbir amacıyla dava dosyasına dayanak yapılan tespite konu tescilli marka ve logo dışında kalan kullanımlarını sonlandırdığını, davalının ... tescil numarası ile “OZEL ... ...” markasını tescil ettirdiğini, 41.sınıfta ... ibaresi tamamlayıcı olduğunu, bir benzerlik mevcut olmadığını, her iki markanın görünüşü okunuşu vs. farklı olduğunu, davanın esastan reddini talep etmiştir.

İLK ... MAHKEMESİNİN KARARI

"... davacının 2008 yılından bu yana '...' ve şekil markalarını içerir tescilli markalarını eskiye dayalı kullanımı gerçekleştirdiği, dosyaya sunulu delillerin, alınan bilirkişi raporlarının ve emsal mahkeme kararlarının incelenmesinde '... BILİMLERİ DERSHANESİ markasının farkındalık düzeyi açısından YÜKSEK” olduğu görüldüğü, eğitim öğretim hizmetleri açısından sektörel bir bilinirlik elde ettiği görülmektedir.

Sosyal Medyaya yapılan yatırım, reklamlar, haberler incelendiğinde, '...

BILİMLERİ” ibaresinin marka haline dönüştüğü, faturalarda yer alan ... ibaresinin tescilden daha önceki tarihe dayandığı (örneğin, 27.12.2006 tarihli ... yevmiye numaralı fatura) davacının ... ibaresini içeren markaları ile davalının 2021-033359 tescil numaralı OZEL ... ..., 2021-103772 tescil numaralı ... ... markaları kıyaslandığında, Logolar arasında herhangi bir benzerlik olmadığı kanaatine varılsa da, davacıya ait 2014/108601 numaralı tescilli ...

BILIMLERİ OKULLARI markası ile davalıya ait 2021-103772 tescil numaralı ... ... markası kıyaslandığında, işitsel olarak son ... benzer olduğu, aynı sektörde yer alan iki firmanın tüketicinin farklılıkları anlamasının güç olduğu, davacıya ait ... markası ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğu,

dolayısıyla 6769 s.k. md.29(b) ile doğrudan aykırı hareket edildiği kanaati ile marka hakkına tecavüz koşullarının oluştuğu, davalı kullanımlarının davacıya ait marka hakkına tecavüz oluşturduğu kullanımların aynı zamanda TTK md. 55/4 kapsamında başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak hükmünü de ihlal ettiği görülmekle haksız rekabet koşullarının da somut olay bakımından gerçekleştiği kanaatine varılmıştır" şeklindeki gerekçe ile neticeten;1-Davanın KABULÜ İLE, davalı kullanımlarının davacıya ait marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, önlenmesine,

durdurulmasına vesonuçlarının ortadan kaldırılmasına,2-Hüküm özetinin Türkiye de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeten birinde masrafı davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus ilanına," Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkiline ait 2021/033359 tescil numaralı "......" isimli markasını TPE nezdinde 01.03.2021 tarihinde tescil edildiğini, sektörde ticaret unvanı olan "... ..." olarak tanındığını,Davacıya ait "..." esas unsurlu markanın "zayıf marka" olarak nitelendirildiğini, iltibas yaratacak şekilde benzer olmadığını, bilirkişi raporunda "Her ne kadar ... ibaresinin doğrudan kimsenin tekeline bırakılıp, özgülenemeyeceği markada tamamlayıcı unsurlar ile marka tescilinin sağlanabileceği" yönündeki kanaatin zayıf marka savunmasını kanıtladığını,

haksız rekabetin tespiti kararının yerinde olmadığını,Kabul anlamına gelmemek kaydıyla markalar arasında görsel ve ses itibariyle benzerlik bulunmadığını, 41. Sınıfta ... ibaresinin tanımlayıcı olduğunu, ... ibaresi içeren pek çok tescilli marka olduğunu, müvekkilinin tescilli markası yalnızca beyaz zemin üzerine siyah harflerle "......" yazılarak tescil edildiğini, davacının markasının tanınmış marka olmadığını, 19/11/2020 tarihinde TPMK'ya yapılan tanınmış marka başvurusunda "..." şekil markasının tanınmış marka başvurusunun da reddedildiğini,

Kaldı ki davacı yanın şekil markası olarak tescilini gerçekleştirdiği ... tescil numaralı markasının SMK 5/1-ğ bendinin dikkate alınması gerektiğini, kamuya mal olmuş, bir toplumun kültürel ve tarihi değerlerini gösteren işaretlerin, kişi portreleri tekelleştirilerek rakiplerine nazaran haksız kazanç elde etmek için kullanılamayacağını, Müvekkili şirketin basiretli bir tacir olup haksız rekabet teşkil edecek nitelikte davranışı olmadığını, rapora itirazların dikkate alınmadığını, Müvekkilinin tescilli markasını kullanmakta olduğunu,

müvekkiline karşı açılmış olan marka hükümsüzlüğüne ilişkin İstanbul 3. FSHM 2021/ 500 E. Sayılı dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini,Müvekkili şirketin halihazırda markayı kullanma şekline ilişkin görsellerin sunulduğunu ancak dikkate alınmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tedbir amaçlı olarak tescilli şekil markaları ve logoları dışında kalan kullanımlarını sonlandırdığını, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, markaya, ticaret unvanına ve işletme adına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi istemine ilişkindir.İlk ... mahkemesince markaya tecavüz ve haksız rekabet isteminin kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta;

mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının tescilli markaları ile davalının tescilli markalarının karşılaştırması yapılmışsa da, dava marka hükümsüzlüğü değil markaya tecavüz iddiasına ilişkin olduğundan davacının markaları ile davalının markasal kullanımlarının karşılaştırılması gereklidir.Dairemizce yapılan incelemede delil tespit dosyasında yer alan markasal kullanımlar, davacı markaları ile karşılaştırılmıştır.

Davalı şirket yetkilisinin dava dışı şirketi ile davacı arasında "..." markasının kullanımına ilişkin lisans sözleşmesi mevcut olduğu, davalının ...... ibareli marka başvuruları yaparak işletmesinde "......" şeklindeki markasal kullanımlara yer verdiği, markasal kullanımda davacının ... markası ve şekil unsurunun yanında ... ibaresine ve kendi markasının şekil unsuruna da yer verdiği, ... markasının eğitim öğretim hizmetleri açısından sektörel bir bilinirlik elde ettiği, tanınmış marka olduğunun bilirkişi raporunda tespit edildiği, zayıf marka yahut tanımlayıcı ibare iddiasının yerinde olmadığı,

bu durumda davalının kullanımlarının ortalama tüketici nezdinde karışıklığa yol açacağı, markaya tecavüz oluşturduğu anlaşılmakla markaya tecavüz isteminin bu gerekçe ile kabulü gereklidir.

Davalı vekili, müvekkili markalarının hükümsüzlüğüne yönelik davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; davacının markalarının 2008 tarihinden itibaren tescilli olduğu, SMK 155 maddesi gereğince sonraki tarihli markanın markaya tecavüz davasında savunma argümanı olarak ileri sürülemeyeceği dikkate alındığında bekletici meseleye ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Markadan kaynaklanan haklar SMK kapsamında korunmakta olup ayrıca TTK'da yer alan haksız rekabete ilişkin kümülatif korumadan yararlanamayacağından haksız rekabete ilişkin istemin reddi gerekirken kabulü yerinde görülmemiş,

davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin ise kabulü gerekmiştir.Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.